Naar de bioscoop voor vrijheid en vaderland

In Amerika ging The Interview met Kerst toch in première. Amerikanen komen uit alle windstreken naar de bioscoop, om te tonen dat ze zich niet laten intimideren.

Tijdens de rit naar Roswell, een voorstad van Atlanta, komt Carlos Remice langs zeker tien bioscopen waar hij een filmpje kan meepikken. Normaal gesproken is de 31-jarige oud-militair helemaal geen kritische filmliefhebber. Maar nu rijdt hij welbewust een uur vanuit zijn woonplaats Douglasville om The Interview op Eerste Kerstdag te zien bij de Aurora Cineplex-bioscoop.

Na afloop oordeelt Remice dat de speelfilm met James Franco en Seth Rogen ‘absoluut amusant’ is - „zo leuk als je van die gasten kunt verwachten”. Net als de rest van het publiek applaudisseerde hij toen de Noord-Koreaanse dictator Kim Jung-un in slowmotion werd opgeblazen vanuit een tank die werd bestuurd door een Amerikaanse tv-presentator, terwijl de lieftallige popmuziek van Katy Perry klonk. Maar de kwaliteit van The Interview was niet de reden waarom Remice het beruchte verkeer van Atlanta trotseerde.

„We zijn niet bang. Dat wil ik laten zien”, zegt Remice (31). Deze Kerst was het zijn patriottische plicht om met het gezin naar een studentikoze komedie vol grappen over anale penetratie te gaan. „Het is belangrijk om niet toe te geven aan intimidatie. Geen enkel ander land kan bepalen wat wij wel of niet zien.”

Kort voor de geplande première op Kerstmis trok filmstudio Sony de speelfilm in na een computerinbraak en dreigementen door een hackersgroep die zich Guardians of Peace noemde. De Amerikaanse FBI schreef de ‘cyberaanval’ aan Noord-Korea toe, een beschuldiging die sommige experts in twijfel trokken. Dat een enorme hoeveelheid gevoelige informatie van Sony op straat is komen te liggen, staat wel vast.

Vier de vrijheid door te kijken

De grote bioscoopketens - AMC en Regal - besloten om de film niet te vertonen: te riskant. Ze wilden niet ook slachtoffer worden van een hack als die bij Sony. De Hollywoodstudio besloot vervolgens dat de geplande release in drieduizend bioscoopzalen niet doorging.

Dat viel verkeerd. Het verhaal van de hack werd een nationaal schandaal. Er volgde een debat over zelfcensuur, ‘cyberterreur’ en de vrijheid van meningsuiting. Golven van verontwaardig over de ‘overgave’ van Sony spoelden over het internet. Voor één keer waren Republikeinen en Democraten, het rechtse Fox News en linkse MSNBC het eens. „Vier de Amerikaanse vrijheid door te kijken”, twitterde Reince Priebus, de Republikeinse partijvoorzitter. „We hebben de verantwoordelijkheid hiertegen in actie te komen”, aldus de progressieve filmster George Clooney.

Na protest van ook president Obama haalde Sony bakzeil. De film kwam op 25 december alsnog uit op het internet en in een klein aantal ongebonden filmhuizen - alleen voor Amerikaanse (en Canadese) bioscoopgangers en downloadende kijkers. Over een internationale lancering zegt Sony in onderhandeling te zijn.

De gelijktijdige verschijning in honderden bioscopen en via GooglePlay, YouTube, een speciale Sony-website en Xbox Video van Microsoft is nooit eerder voorgekomen. „De vrijheid wint” - ironisch of niet, die kreet was te zien op veel aankondigingsborden boven Amerikaanse bioscoopdeuren en op Rogens Twitter-feed.

Cyberaanval op onze rechten

Bij de Aurora Cineplex in Roswell is het elke Kerst druk. Deze donderdagavond bruist en borrelt het meer dan anders in de hal, zegt manager Micheal Purdue. Hij wijst op de tientallen jongeren die popcorn halen en braaf in de rij staan voor The Interview - doorgaans niet het soort film dat cinefiele fijnproevers ruim tevoren naar de bios trekt. „Iedereen komt extra vroeg, elke vertoning is uitverkocht”, zegt Purdue grijzend.

„Een cyberaanval op de rechten van één is een cyberaanval op de rechten van ons allen”, schreef Brad Smith van Microsoft woensdag op een blog. Purdue kan zich vinden in dat sentiment. „Het is entertainment. Wij willen zelf kunnen kiezen. Punt.”

Bij de controle van de kaartjes staat een stevig gebouwde agente met de hand op haar vuurwapen. Het ministerie van Binnenlandse Veiligheid heeft Purdue verzekerd dat er ‘geen geloofwaardige dreiging’ is. Toch vindt hij het slim om aandacht te besteden aan ‘een algemeen gevoel van veiligheid in de bioscoop’.

Leland Sproul en Dale Bennett snappen dat wel. De hippe dertigers in de rij dragen baardjes en noemen elkaar voortdurend ‘dude’. Voordat ze besloten om anderhalf uur te rijden om acteur James Franco als oversekste roddeljournalist te zien, hadden Sproul en Bennett het over de massamoord in een bioscoop Aurora, Colorado. Daar werden in 2012 zeven mensen doodgeschoten tijdens een Batman-film. „Als de woorden ‘dreigement’ en ‘bioscoop’ in één zin klinken, denk je daar even aan”, zegt Sproul.

Ze lieten zich niet ontmoedigen. De speelfilm was voor de twee vrienden toch al ‘een totale must-see’. „Door de controverse was er al helemaal geen twijfel”, zegt Sproul.

Take that, North-Korea!

De paar honderd betrokken bioscopen zaten bomvol tijdens Kerstmis. Was The Interview de moeite waard? ‘Geen meesterwerk’ was voor veel recensenten een veilig oordeel. Maar binnen het genre van Rogens intelligente onderbroekenlol - Pineapple Express, This Is the End - blinkt The Interview uit door scherpe timing en een gedurfde politieke boodschap.

Natuurlijk meldt de aftiteling plichtmatig dat alle personages en scènes fictief zijn. Maar de portretten van de gelikte presentator James Skylark (Franco) en zijn gefrustreerde producent Aaron Rapport (Rogen) zijn uit het Hollywoodse leven gegrepen. Hun rol als ‘bruikbare idioten’ voor het communistische regime is geloofwaardig. In de echte wereld vervult de mentaal verdwaalde oud-basketbalspeler Dennis Rodman die rol als ‘vriend’ van de Noord-Koreaanse dictator Kim Jong-un. Randall Park speelt deze ‘dear leader’ met passie en overtuiging; zijn personage Kim houdt in The Interview van basketbal (klopt) en de zoete pop van Katy Perry (lijkt onwaarschijnlijk). Hij heeft bovendien geen anus (onjuist).

Het publiek in Roswell vindt de film geslaagd. De zoektocht van Franco als Skylark - naar de aard van Kim en die van hemzelf - leidt tot wonderlijke scènes. Een Noord-Koreaans schoolmeisje richt zich tot Amerika met de woorden: „Mogen jullie vrouwen worden verkracht terwijl jullie kinderen gedwongen worden om toe te kijken.” Gegrinnik. Wanneer Rogen geen andere mogelijkheid ziet dan een raketvormig ding ter grootte van een aubergine in zijn rectum te steken nadat hij een Siberische tijger heeft omzeild: geschater.

En wanneer we Kim zien sterven klinkt een kreet in het duister: „Take that, North-Korea!”