Verzoening, verzuring en 17 miljoen selfies

foto anp

Wat maakten de staatshoofden en wereldleiders dit jaar van hun kersttoespraak? Was het een verplicht nummertje, of iets origineels? We maken een rondje langs de leiders, van ‘onze’ Villa Eikenhorst tot het Sint-Pietersplein en het Kremlin.

De toespraak van koning Willem-Alexander had een relatief modern tintje: hij sprak zijn woorden voor het eerst staand uit, en er werd gebruikgemaakt van meerdere camerastandpunten. Volgens de koning is er dit jaar „een groot beroep gedaan op het weerstandsvermogen van veel Nederlanders”, door de ramp met de MH17. Die gebeurtenis toonde aan dat de rest van de wereld ons raakt, zei hij: „Ons land is geen geïsoleerde haven. We maken deel uit van een complexe wereld, of we willen of niet.” Daarbij riep hij op tot eenheid, ook al is het soms lastig om eenheid te bereiken wanneer iedereen ook „zichzelf mag zijn”. De koning: „Eenheid zonder verscheidenheid is verstikkend. Verscheidenheid zonder eenheid is los zand. Nederland is meer dan zeventien miljoen selfies. We hebben elkaar nodig, sterker dan we vaak zelf beseffen.”

De Belgische koning Filip riep zijn door crises geplaagde land op om „een positieve kijk op de zaken” te houden. „Samen, met gezamenlijke inspanning, kunnen we de crisis overwinnen. Er is een zekere moed nodig om in te gaan tegen verzuring.” De Britse koningin Elizabeth had het over vrede en verzoening, president Obama spoorde Amerikanen aan om terugkerende militairen warm welkom te heten.

Minder optimistisch was de paus: Franciscus trok van leer tegen geweld in het Midden-Oosten en Afrika, en wond zich op over het doden van kinderen, waarbij hij ageerde tegen zowel oorlogsgeweld als abortus. Ook de boodschap van de Russische president Poetin was minder optimistisch: hij trok de kerstvakantie van overheidsambtenaren in. Daarom vragen de moeilijke economische omstandigheden in Rusland, zei hij. Die zijn, zo zei Poetin, niet alleen het gevolg van sancties of beperkingen op de wereldmarkt, „ze zijn ook het resultaat van onze eigen tekortkomingen die zich jarenlang opgestapeld hebben”. In orthodox-christelijk Rusland wordt begin januari Kerst gevierd.