In beeld

De foto’s van 2014 volgens de redactie van NRC

Vandaag heeft de fotoredactie van NRC vrij en nemen de collega’s het over. De redacteuren van NRC kozen 'hun' foto van het jaar. De foto die hen dit jaar het meest getroffen heeft, bijgebleven is of gewoon het allermooiste is.
Deze scènefoto uit Die Neger (1958) van de Franse toneelschrijver Jean Genet verbeeldt een ritueel. Als toneelspel-in-toneelspel reconstrueren zwarte mensen de moord op een blanke vrouw. In de toneelwerkelijkheid bestaat de levenloze vrouw uit kunststof gevuld met water dat langzaam wegsijpelt. Regisseur Johan Simons, die de voorstelling maakte, kiest voor gemaskerde acteurs en actrices. De voorstelling was dit voorjaar fel omstreden. Het zou racisme en blackfacing (blanke acteurs die zwarten spelen) propageren. Wat vergeten wordt, is de poëzie die erin schuilt: „Alles wat zacht en teder is, zal ooit zwart zijn: melk, suiker, rijst, duiven, sneeuw. En de hoop.” <strong>Kester Freriks, kunstredacteur</strong>
Een termietenheuvel lijkt op de woning van een mensenschuwe kluizenaar. In de termietenheuvel die de Braziliaanse fotograaf Ary Bassous fotografeerde wonen keverlarven van de soort Pyrearinus Termitilluminans. Hun lijfjes verspreiden een zachtgroen schijnsel, dat Bassous fel liet oplichten door middel van een lange sluitertijd. De larven lokken er termieten mee. Die willen uitvliegen, maar tevergeefs. De larven slepen ze weer naar binnen, als mondvoorraad. Bassous won met deze foto dit najaar een fotoprijs van het Natural History Museum in Londen. <strong>Hester van Santen, wetenschapsredacteur</strong> Ary Bassous
Een kont was wereldnieuws in 2014. Er werden door inventieve internetters nog veel meer dingen op gezet dan champagneglazen. Er landden raketten op. Hij werd als kalkoen op Thanksgiving geserveerd. De foto’s van een bijna naakte Kim Kardashian werden voor het Amerikaanse tijdschrift Paper gemaakt door de Franse fotograaf Jean-Paul Goude, die in 1976 al het model Carolina Beaumont in de pose met glas vastlegde. Volgens sommigen gaat de fascinatie nog veel verder terug, naar afbeeldingen van Saartjie Baartman, een Khoi vrouw die in de 19de eeuw in Londen en Parijs werd tentoongesteld als de Hottentot Venus, en zelfs naar de Venus van Willendorf, de pin up uit de prehistorie. Ook kon je in Kims kont een vorm van het wit wassen van zwarte cultuur zien. Volgens het laatste nieuws heeft de eigenaar er al weer genoeg van. Kardashian wil nu weer een platte kont. Lichaamsdelen zijn al bijna net zo veranderlijk aan het worden als kleding en kapsels. <strong>Bianca Stigter, kunstredacteur</strong> Jean-Paul Goude
<strong>Kiev, Oekraïne. 22 januari.</strong> Voor de NRC Reader-app kies ik elke dag welk beeld de cover siert. Maar het belangrijkste nieuws en het beste beeld vallen meestal niet samen. Op 23 januari was die keuze snel gemaakt. Van de protesten op het Maidanplein in Kiev kwam veel bijzonder beeld binnen op de redactie. Met als uitschieter deze foto van de aangetreden pelotons van de oproerpolitie, de Berkoet, die me deed denken aan het opgegraven terracotta-leger uit China. <strong>Arjan de Jongh, internetredacteur</strong> ANP / Anatolii Boiko
<strong>Sotsji. Februari</strong> Koning Willem-Alexander en de hele wereld kijken mee als Michel Mulder in Sotsji het podium opspringt als olympisch kampioen op de 500 meter. Links kijkt zijn tweelingbroer Ronald toe, blij met brons. Rechts Jan Smeekens, die één ereronde lang dacht dat hij goud had om er na een tijdcorrectie achter te komen dat hij genoegen moest nemen met zilver. Voor het eerst bezet één land het complete erepodium op de olympische 500 meter, het ultieme bewijs van de Nederlandse dominantie in het schaatsen. <strong>Maarten Scholten, sportredacteur</strong> AP / David J. Philli
<strong> Sotsji, Rusland. 9 februari.</strong> AFP / Ria Novosti / Mikhail Klimentyev
<strong>Denemarken, 9 februari 2014.</strong> Een leeuw peuzelt in een dierentuin in Kopenhagen een giraffe op. Bezoekers spraken er schande van. Zo is de natuur, was het verweer. En omdat giraffen in de natuur ook paren, mogen ze dat in de dierentuin ook. Alleen wordt het daarna lastig; als ze hun lusten gaan botvieren op moeder, zus of nicht. Want dat is dan weer niet volgens de natuur. Daarom schoot een medewerker de achttien maanden oude Marius dood en werd hij voor de leeuwen geworpen. De koning der dieren is nu eenmaal niet vegetarisch. Maar waarom valt die vrouwtjesleeuw niet aan? <strong>Monique Snoeijen, chef Lux en Deluxe</strong> AP / POLFOTO / Rasmus Flindt Pedersen
<strong>Perevalnoye, Oekraine. 2 maart.</strong> Dit jaar telde volgens de Verenigde Naties meer dan vijftig miljoen vluchtelingen. Dat is het hoogste aantal sinds de Tweede Wereldoorlog. Ze nemen mee wat ze kunnen tillen: kleding, voedsel, kookgerei en heel vaak: een matras. In oktober publiceerde NRC een serie foto’s van ontheemden met dit dierbare bezit, van Syrië tot Congo. Ik vond het ontroerend om te zien dat vluchtelingen uit verschillende landen waarde hechten aan precies dezelfde spullen. Maar vooral indrukwekkend dat mensen die het mentaal al zwaar hebben, ook fysiek zo’n enorme last met zich meedragen. <strong>Carlijn Vis, internetredacteur</strong> REUTERS / Vasily Fedosenko
<strong>Hollywood, USA. 2 maart.</strong> Er zijn boeken die zo indringend zijn dat je bij lezing het gevoel krijgt dat je altijd iets wezenlijks was ontgaan. Solomon Northup maakt in zijn door journalist Bianca Stigter herontdekte boek over slavernij, '12 Jaar Slaaf' uit 1853, voelbaar hoe het is om als vrij mens in handelswaar te veranderen. Verplichte kost voor iedereen die is vergeten dat vrijheid een verworvenheid is. Regisseur Steve McQueen, Stigters partner, maakte van het boek een film waar de Academy dit jaar niet omheen kon. <strong>Joke Mat, zaterdagredacteur</strong> REUTERS / Lucy Nicholson
<strong>Sevastopol, Oekraïne.</strong> Ook in de oorlog geldt: geen overwinning zonder vernedering. De Oekraïense strijdkrachten op de Krim ervoeren die wet afgelopen maart aan den lijve. Nadat president Viktor Janoekovitsj zich uit Kiev liet verjagen door de protestbeweging op de Maidan grepen Russische militairen de politieke macht op de Krim. Ook de Oekraïense militairen, die sinds de ondergang van de Sovjet-Unie in 1991 met hun Russische vakbroeders op het schiereiland hun eigen bases hadden, moesten zich overgeven aan de ‘groene mannetjes’. Ze werden eerst ontwapend. En vervolgens afgevoerd als ambtenaartjes, zoals deze officier op een Oekraïense vlootbasis bij Sevastopol. <strong>Hubert Smeets, buitenlandredacteur</strong> Oleg Klimov / Liberty.SU
<strong>Amsterdam, 19 maart.</strong> De dag van de gemeenteraadsverkiezingen. De Amsterdamse PvdA-leider Pieter Hilhorst spreekt vlak voor het sluiten van de stembureaus zijn campagnemedewerkers toe. De campagne zit erop. Al sinds de aftrap zat Hilhorst in het defensief door de landelijke trend van zijn partij. Maar ook politieke blunders blijven aan hem, als verantwoordelijk wethouder, kleven. Het politieke frame van de oppositie – ‘Hilhorst is te licht zijn voor zijn post’ – werkt door. Op deze foto neemt Hilhorst applaus in ontvangst. Luttele uren later wordt de omvang van de nederlaag bekend. Het werd de dag dat de PvdA de hoofdstad verloor. Een dag later stapte Hilhorst op. <strong>Marije Willems, internetredacteur</strong> Olivier Middendorp.
<strong>Den Haag, 22 maart.</strong> Het is weekend, zaterdagmiddag 22 maart. Geert Wilders krijgt het voor elkaar om heel het Haagse journaille naar de Tweede Kamer te laten komen. De woensdag ervoor zei hij ‘minder, minder, minder’ Marokkanen in Nederland te willen. Daarna stapten twee van zijn fractieleden op, net als een Haags gemeenteraadslid en enkele PVV’ers bij de Provinciale Staten. Wat maakt Wilders vanavond bekend? Trekt hij zijn woorden terug? Stappen er meer Kamerleden op? Nee, Geert Wilders blijft Geert Wilders en zegt dat hij doorgaat. Dat hij achter zijn uitspraak staat. „Ik zal voor de miljoenen Nederlanders tot mijn laatste snik mijn geluiden laten horen.” Steeds een stap verder gaan, dát is Wilders. <strong>Annemarie Kas, politiek redacteur</strong> ANP / Bart Maat
<strong>Amsterdam.</strong> Als president Obama op maandag 24 maart het Rijksmuseum bezoekt, is hij vijf jaar aan de macht. Hij heeft inmiddels heel wat grijze haren, net als Rembrandt in zijn zelfportret als de apostel Paulus. Het enthousiasme over Obama’s verkiezing is ook in Europa omgeslagen in teleurstelling. Maar de meewarige blik waarmee Paulus de president aankijkt, weerspiegelt niet de overheersende gevoelens over Obama die dag in Nederland: de opwinding over zijn bezoek is groot. <strong>Juurd Eijsvoogel, diplomatiek redacteur</strong> Pete Souza / White House
<strong>23 april. Birma.</strong> Uitschot. Indringers. Moslims die in zee gedreven moeten worden. Zo denken radicale boeddhisten in Birma over Rohingya, zoals deze baby die overleed aan ziekte en ondervoeding. Zelfs prominente Birmezen als Aung San Suu Kyi bekommeren zich niet om de islamitische minderheid. De situatie van de Rohingya verergerde dit jaar toen hulpverleners de kampen en dorpen waar de Rohingya moeten wonen niet meer in mochten. Tevergeefs probeerde ik Rohingya-dorpen te bereiken. Maar zelfs mijn dappere Birmese fixer durfde niet naar het onrustige gebied met een blonde buitenlander. Hulpverleners noemen de toestand een verborgen genocide. Dat verhaal moet verteld worden. <strong>Melle Garschagen, correspondent Zuidoost-Azië</strong> REUTERS / Minzayar
<strong>Bambari, Centraal Afrikaanse Republiek. 24 april.</strong> Sommigen hebben de fotograaf al gezien en kijken zijn kant op. Honderden illegale mijnwerkers in een open goudmijn in de Centraal Afrikaanse Republiek. Allemaal zijn ze op zoek naar een klein beetje goud om hun families te kunnen verzorgen. Hier en daar staan jerrycans, hopelijk met water. Tot een jaar geleden was deze goudmijn nog van het Canadese Axmin. Nu is de mijn in handen van rebellen die met vuurwapens de rust bewaren. <strong>Bas van Kooij, redacteur NRCQ</strong> REUTERS / Emmanuel Braun / Files
<strong>Kopenhagen, Denemarken. 8 mei. </strong>. Je denkt dat je na David Bowie, Lady Gaga en transgenderzanger Antony Hegarty alles wel gezien hebt, en dan is daar ineens Conchita Wurst. ‘De vrouw met de baard’, zoals de Oostenrijkse kandidaat van het Eurovisie Songfestival genoemd werd. Maar Conchita is eigenlijk Tom Neuwirth, een man, dus dan is Conchita Wurst een man met een baard. Het is trouwens een baard van make-up. Dus wie is Conchita Wurst? Een man die zijn benen scheert en zich verkleedt als een vrouw en die vervolgens een baard op haar gezicht schildert. Ofzo. Zelf zegt ze: „Mijn droom is dat in de toekomst elk meisje dat een baard wil, die ook mag laten staan.” Hoe dan ook, Conchita won met Rise Like a Phoenix het Songfestival. <strong>Martine Kamsma, redacteur Lux en DeLUXE</strong> AP / Frank Augstein
<strong>Utrecht. 26 mei.</strong> Eén van de beste rockalbums van dit jaar maken volgens Billboard? Check. De soundtrack van de gigantische filmproductie The Hunger Games: Mockingjay samenstellen? Check. Werelddominantie? Waarom niet, check. Dit was een belangrijk jaar voor Ella Yelich-O’Connor, beter bekend als de Nieuw-Zeelandse zangeres Lorde. Haar hitsingle ‘Royals’ stond vorig jaar overal wekenlang op nummer één, haar album Pure Heroin brak dit jaar verkooprecords.Deze foto werd gemaakt tijdens haar eerste optreden in Nederland. De 18-jarige Lorde kijkt als een schuchtere tiener, maar ze weet donders goed wat ze doet. <strong>Judith Laanen, freelance journalist</strong> ANP / Kippa / Ferdy Damman
<strong>Nederland, De Rijp, 25 april.</strong> De Koning komt! Op de allereerste Koningsdag. De Rijp was er helemaal klaar voor, de dag ervoor. Een land heeft verschillende momenten en rituelen die een selectief beeld van de werkelijkheid geven. Wie alleen de krant leest, ziet vooral een wereld vol conflicten. Wie op oudejaarsdag bij een oliebollenkraam staat, raakt doordrongen van obesitas als maatschappelijk probleem. Wie Nederland beziet als ‘oranje familie’ ziet de ware aard van het volk. Nog gauw de rommel opruimen voordat de visite komt (in dit geval: een tv-technicus die snoeren onder een brug frommelt). Hè, gezellig, kom d’rin! <strong>Gijsbert van Es, redacteur NRC Next</strong> Peter de Krom
„Elke gans die ik dood, vliegt niet”, zei Arie den Hertog van Duke Faunabeheer in mei in deze krant. Zijn bedrijf vergaste duizenden ganzen rond Schiphol. Fotograaf Olivier Middendorp legde met veel moeite alles vast. Eerder mocht Middendorp tot zijn ongenoegen alleen op afstand fotograferen. „Het publiek heeft er recht op om het overheidshandelen te zien”, zegt hij. Na veel overleg met het ministerie van Infrastructuur en Milieu en Duke kon hij verder. Middendorp maakte uiteindelijk toch een onthullende reportage. Een schoolvoorbeeld van goede fotojournalistiek. <strong>Herman Staal, eindredacteur</strong> Olivier Middendorp
Zitten mijn borsten nog netjes in mijn bikini? Lag ik met mijn mond open? Ben ik verbrand? Wakker wordend op het strand voel ik altijd heel even lichte paniek. Toch is er bijna niks lekkerder dan een middagdutje in de zon. Deze nietsvermoedende slapende dame werd vastgelegd door de Litouwse fotograaf Tadao Cern. Hij maakte de kleurrijke, zonnige serie Comfort Zone van veertien slapende zonaanbidders. We zien geen gezichten ‘zodat de kijker niet wordt afgeleid’. Een serie om vrolijk van te worden. Ongegeneerd, half bloot, zon op je huid. Welterusten! <strong>Miriam van ’t Hek, fotoredacteur</strong> Tadao Cern
<strong>Marokko/Melilla. 28 mei.</strong> Op de vroege ochtend van woensdag 28 mei bestormen enkele honderden Afrikaanse migranten een reeks hekken op de grens tussen Marokko en de Spaanse nederzetting Melilla. Deze situatie komt heel vaak voor en beelden hiervan verschijnen bijna dagelijks in het foto-aanbod van de persbureau’s. Deze foto springt er uit door het standpunt van de fotograaf. Hij staat dichtbij en aan de ‘verkeerde kant’ van het hek. De chaos en paniek zijn voelbaar. De fotograaf omschrijft dat geschreeuw en geluid van mensen die door politieagenten geslagen worden hoorbaar zijn. Vele migranten halen de andere kant van de hekken, velen ook niet. <strong> Peter Lipton, fotograaf </strong> AP / Santi Palacios
<strong>Katra, Uttar Pradesh, India.</strong> Slachtoffers van verkrachting zijn vaak onzichtbaar, zo niet hier. De twee Indiase meisjes van 14 en 15 waren volgens de lokale politie eind mei verkracht en opgehangen aan een mangoboom. Dorpsbewoners bewaakten de meisjes, zodat ze daar bleven hangen tot de daders gearresteerd zouden worden. Uit onderzoek van de Indiase inlichtingendienst bleek vorige maand dat de meisjes niet verkracht waren, en zelfmoord hadden gepleegd. Volgens anticorruptiepartij AAP was dat een poging de „internationale schande” weg te poetsen. <strong>Fiona Broese van Groenou, vormgever cultuurbijlagen</strong> AP
<strong>7 juni</strong> Twaalf dagen bracht fotograaf Massimo Sestini door aan boord van een Italiaans fregat, op humanitaire missie op de Middellandse Zee. Vanuit de helikopter ontdekten ze deze boot met naar schatting 500 vluchtelingen, op weg naar het beloofde land. Volgens de fotograaf begonnen ze bij het zien van de helikopter te roepen en te zwaaien, eerst wanhopig, en toen al heel snel opgelucht om de nabije redding. Als je goed kijkt zie je heel veel. Een Argentijns voetbalshirt, veel kinderen en inderdaad opluchting. Alleen de kapitein heb ik niet kunnen vinden. <strong>Jan Paul van Wijk, vormgever / art director NRC DeLUXE</strong> Massimo Sestini
<strong>Salvador, Brazilië. 13 juni.</strong> Het wereldberoemde hupsje van Robin van Persie, de bal zo over Iker Casillas heen. De goal die alles veranderde. Moest de hoosbui toen nog losbarsten? Ik kan het me niet meer herinneren. Misschien veroorzaakte Van Persie wel de wolkbreuk boven Bahia, bakermat van het Braziliaans spiritisme. Spanje trok verdwaasd richting kleedkamer voor de rust. Shellshocked zoals ik een team zelden zag. De afloop: 5-1 voor Nederland. Spanje, einde van een tijdperk. Oranje op koers naar een onvermoede derde plek op het WK in Brazilië. Wat een vlaag van intuïtief meesterschap niet kan aanrichten. <strong>Bart HInke, sportredacteur</strong> AP / Christophe Ena
<strong>Guigang, China. 18 juni.</strong> Al na een half jaar hadden de Chinezen genoeg van hun negen meter hoge Marilyn Monroe van geschilderd staal. In oktober van dit jaar lag ze met haar gezicht in de grond van een vuilstortplaats in het Chinese Guigang. Daarvoor stond Monroe, met opwaaiend zomerjurkje in een beroemde pose uit de film The Seven Year Itch (1955), voor een groot, leeg bedrijfsgebouw, in de hoop huurders aan te trekken. De foto zegt van alles over de mondialisering van westerse iconen en tegelijk over de vluchtigheid ervan – ook de wegwerpmaatschappij wordt geïmporteerd. „Laten we Monroe proberen”, heeft een vastgoed-bobo vast voorgesteld. Werkt niet? Dan nu een opblaas-Popeye; komen de huurders misschien alsnog. <strong>Pieter van Os, medewerker</strong> REUTERS / China Daily
<strong>Washington, Verenigde Staten. 23 juni.</strong> Nette kleren aan, schoenen gepoetst, haar in de plooi. Je hebt je best gedaan, maar ja, die man heeft alleen maar oog voor je ouders. Geen idee waar ze het over hebben. Het weer? De politiek? Deze kamer? Booooring! Met een grijns op mijn gezicht, merkte ik dat ik bijna jaloers was op deze jongen die schaamteloos aan het keten is op de bank van een van de belangrijkste mensen ter wereld. Niet omdat hij bij Obama op bezoek is, maar omdat hij zich niets van Obama of zijn ouders aantrekt en zichzelf is. Zo vrij te zijn van alle conventies, is dat niet waar iedereen stiekem van droomt? Blij dat dit mooie moment is gevangen in een foto. Ik kan er steeds weer naar kijken en om glimlachen. <strong>Annelies Kuiper, beeldredacteur NRC Next</strong>
<strong>Fortaleza, Brazilie. 4 juli.</strong> James en de krekel. Het beeld ging al snel via Twitter de hele wereld over. Een grote sprinkhaan op de mouw van de Colombiaanse stervoetballer James Rodriguez. Het leek een van de vele internetgrapjes. Maar niets bleek minder waar. Dit was echt. Vlak nadat de topscorer van het WK zijn zesde en laatste doelpunt van het toernooi vanaf de strafschopstip maakte, vloog het beestje in het snikhete Fortaleza naar de sierlijke speler toe. James vierde zijn treffer ingetogen. Hij kuste zijn shirt en daarmee zonder het te weten ook bijna de krekel. In 2014 ontgaat ons niets meer. De werkelijkheid is soms nog veel mooier dan een gefotoshopt beeld. <strong>Koen Greven, sportredacteur</strong> REUTERS / Jorge Silva
<strong>16 juli.</strong> In de Palestijnse Gazastrook zie je overal jongetjes. Vissende jongetjes, spelende jongetjes, hangende jongetjes, rennende jongetjes. Toch staat dit schijnbaar alledaagse beeld op mijn netvlies gebrand. Tijdens de laatste oorlog, afgelopen zomer, schoot het Israëlische leger op een pier tussen de vissershutjes waar wat broertjes en neefjes verstoppertje aan het spelen waren. Na de inslag renden vier van hen over het strand naar de hotels waar veel buitenlandse journalisten verbleven. Vergeefs. Ze werden op hun vlucht opnieuw beschoten. Vier jongetjes, van negen tot elf jaar oud, stierven. Ontelbare malen staarde ik dromerig vanuit het Beach hotel naar het strand en de zee. Dat kan nooit meer. <strong>Leonie van Nierop, ex-correspondent Midden-Oosten en economieredacteur</strong> Media24 (still)
<strong>Jakarta, Indonesie. 23 juli.</strong> De nieuwgekozen president van Indonesië, Joko Widodo, ook wel Jokowi genoemd, steekt drie vingers op. Het staat voor salam tiga jari (gegroet met drie vingers, vrij vertaald). Op de officiële kieslijst stond Prabowo op verkiezingsnummer 1 en Jokowi op 2. Toen ontstond de groet salam dua jari (gegroet met twee vingers) onder iedereen die voor Jokowi was. Toen Jokowi won zei hij dat het tijd was om als één land de toekomst tegemoet te treden. Dus wilde hij af van de twee-vinger groet en riep hij iedereen op drie vingers in de lucht te steken. Mijn schoonfamilie in Jakarta mailt dat Jokowi door zijn gewone achtergrond geliefd is. Hij kiest ministers met een schoon, niet corrupt verleden. Zij omschrijven zijn karakter als recht door zee. <strong>Reinout Versteeg, vormgever</strong> REUTERS / Darren Whiteside
<strong>Eindhoven, 23 juli.</strong> Ik herinner me hoe we, in doodse stilte, op de redactie gekluisterd zaten aan de beeldschermen. De eerste kisten met slachtoffers van de MH17 ramp waren gearriveerd in Eindhoven en werden in een schijnbaar eindeloze rouwstoet naar Hilversum gebracht. Langs de weg tienduizenden rouwende en wenende landgenoten. Die, een beetje onhandig in het verdriet, applaudisseerden en bloemen gooiden. Dat ‘onze’ mensen ‘thuis’ zo stijlvol werden ontvangen was troostend. Alleen foto’s nemen met mobieltjes, dat hoefde weer niet. <strong>Peter Vandermeersch, hoofdredacteur</strong> ANP / Jerry Lampen
<strong>Den Haag. 24 juli.</strong> Hollandse jihadisten. Verbeeldt deze foto van een demonstratie in de Haagse Schilderswijk op 24 juli de grootste angst van Nederlanders? Dat meldde de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid begin deze maand, na een peiling door onderzoeksbureau Ipsos. Tweederde zou een aanslag in Nederland vrezen. Op de foto spreekt Azzedine C. (alias Abou Moussa) een menigte toe die met zwarte jihadvlaggen zwaait. Zelf spreekt C. over de wereldwijde onderdrukking van moslims, maar dan scandeert de ´dood aan de Joden´. Dat leidde tot tegendemonstraties en kritiek op burgemeester Van Aartsen. <strong>Christiaan Pelgrim, correspondent Den Haag e.o.</strong> ANP
<strong>Amersfoort. Juli 2014.</strong> Dit zonnebed liet mijn vriendin Sascha Meijer (24) achter toen ze 17 juli met haar vriend Tim Nieburg (33) in het vliegtuig stapte. De foto is gemaakt door fotograaf Ilvy Njiokiktjien, die een serie maakte over plekken die inzittenden van vlucht MH17 hebben achtergelaten. Sascha was ook journalist; een heel goede. Dat maakt het werken in een nieuwsorganisatie soms pijnlijk. Haar dood is ‘werk’ in de wereld waar ze zelf nog rond had moeten lopen. De woorden ‘MH17’ en ‘vliegramp’ steken altijd even, tegelijkertijd hebben ze niets met Sascha te maken. Ze was levendig en zat vol grappen en ambitie. <strong>Mirjam Remie, internetredacteur </strong> The New York Times / Ilvy Njiokiktjien
<strong>Gaza, 2 augustus.</strong> Reuters-fotograaf Siegfried Modola nam deze foto op 2 augustus, twee weken voordat beide partijen in het Israël-Gaza conflict winst claimden en er in totaal meer dan 2.000 doden vielen. Op de foto zie je Israëliërs die uit steunbetuiging aan hun strijdkrachten naar het militaire offensief tegen Gaza kijken. Oorlog als pure infotainment? In hoeverre verschilt hun kijken naar oorlog van ons kijken naar oorlogsfotografie? Ook wij doen dat vanuit onze luie stoel zonder veel te vrezen te hebben. <strong>Claudia Hinterseer, freelance fotoredacteur</strong> REUTERS / Siegfried Modola
<strong>Gaza-Stad, 8 augustus.</strong> Ik was tien, in Zeeland. Op m’n rug in de tuin kijken naar vliegtuigen hoog in de blauwe lucht, voetballen met vriendjes op straat, keepen bij de pupillen op het veld, zwemmen in de Oosterschelde. Ik had al mensen op de maan gezien – de beste jaren van Ajax en de bokspartijen van Muhammad Ali, midden in de nacht kijken met mijn vader, had ik nog tegoed. Deze jongen (met zijn vader) in de Gazastrook was op 8 augustus bij een moskee in aanbouw toen die door Israëlische raketten werd bestookt. Hij is dood. Waar was jij, toen je tien was? <strong>Ward op den Brouw, eindredacteur</strong> EPA / Oliver Weiken
<strong>Sinjar, Irak. 12 Augustus.</strong> Tussen hemel en hel. Zo moet dat er ongeveer uitzien. Een helikopter met Yezidi vluchtelingen en Koerdisch en Iraaks legerpersoneel crasht op 12 augustus. Een volgende helikopter brengt ze in veiligheid. Ellende, wanhoop, onmacht, verdriet, pijn, het zit allemaal in deze foto. De schreeuw van pijn is bijna hoorbaar. <strong>Sarah Kartono, fotoredacteur</strong> MAGNUM / Hollandse Hoogte / Moises Saman
<strong>Ferguson, Missouri. USA. 20 augustus.</strong> Altijd link, een nieuwsfoto vermomd als kunstfoto. Werkelijkheid wordt overvleugeld door esthetiek, leed wordt verzacht door schoonheid. Deze anti-politie-demonstrant in het Amerikaanse Ferguson lijdt aan pepperspray in zijn ogen. Vrienden proberen het effect van de spray te neutraliseren door melk over hem heen te gieten. De rellen in Ferguson in een close-up: boze zwarte man versus bruut politie-optreden. Hoe symbolisch is de melk; het hele conflict draait om zwart en wit. Een krachtig beeld, eigenlijk te mooi en te symbolisch voor een nieuwsfoto. <strong>Mark Duursma, economieredacteur</strong> Adrees Latif
<strong>Donetsk, Oekraine. 25 augustus.</strong> Hoe voelt Irina zich, daar vastgebonden aan de schandpaal? Die gedachte alleen al schiet door mijn buik. Ik kan me het niet voorstellen, zoveel haatgevoelens als deze foto uitbeeldt. De dame scheldt Irina Dovgan voluit uit en niemand die iets doet, vooral Irina niet. Wat ik plaatsvervangend voel, als ik de foto zie, is dat ik me zou schamen, zoals die dame tegen Irina te keer gaat. Hard schelden en trappen tegen iemand, maakt dat je beter en waardiger dan een ander? <strong>Danusia Schenke, art director NRC Next</strong> Mauricio Lima / The New York Times
<strong>Hongkong, 29 september</strong> De grootste demonstratie ooit voor algemeen kiesrecht in een Chinese metropool eindigde in een uitputtingsslag. Soms leek de politie niet opgewassen tegen de tienduizenden studenten die wekenlang met tenten en paraplu’s het stadshart blokkeerden. In werkelijkheid hoefden de autoriteiten alleen maar zelfbeheersing te betrachten en te wachten tot de publieke opinie de „paraplubeweging” afschreef en de jonge leiders van verschillende studentenorganisaties onderling verdeeld raakten. De vreedzame demonstranten bereikten hun doel – echte democratie – niet, maar er is wel een nieuwe politieke generatie opgestaan die zich verzet tegen de autoritaire wijze waarop China omgaat met hun stad. <strong>Oscar Garschagen, correspondent in China</strong> AFP / Xaume Olleros
<strong>Monrovia, Liberia. 31 augustus.</strong> De tante had nog een flesje drinken neergezet. Maar ze liet het zieke kind midden op de stoep achter omdat er in de kliniek geen plaats was. Deze foto en andere van de ebola-epidemie, van kinderen die doodziek of stervend zijn maar niet aangeraakt kunnen worden, kan ik niet vergeten. <strong>Maartje Somers, buitenlandredacteur</strong> Daniel Berehulak / The New York Times
<strong>Bedum, 3 september.</strong> Oorlogsgebied in Oost-Oekraïne? Nee hoor, dit is Groningen, hartje gasbevingsland. De schuur van de familie Meulema uit Bedum stortte afgelopen mei in door aardbevingen, stormschade en achterstallig onderhoud. Het ‘schrijnende geval’ vond en betaalde zelf vervangende woonruimte. Tot september, toen zaten Tijmen en Alie Meulema „financieel en emotioneel compleet aan de grond”. Inmiddels betaalt de NAM de huur, maar overeenstemming is er nog niet. Tijmen Meulema: „Wij komen financieel de winter door. En ik hoop dat we daarna een fijn nieuw plekje op ons eigen stekje in het Hoogeland kunnen bouwen.” <strong>Wubby Luyendijk, correspondent Drenthe/Groningen.</strong> Sake Elzinga
<strong>Monrovia, Liberia. 5 september.</strong> Hoe is het om een ebola-epidemie van dichtbij mee te maken? De Australische fotograaf Daniel Berehulak zat in Monrovia. Hij vertelde het verhaal over de 8-jarige James Dorbor. Een jongetje dat hij op 5 september fotografeerde bij JFK, een behandelcentrum van de Liberiaanse overheid in Monrovia. Omdat het binnen bomvol was, moesten de zieke James en zijn vader buiten wachten. James werd in een hoekje tussen de rommel op de grond gelegd. Berehulak zag hem voor zijn ogen per minuut verslechteren: het lichaam van James verkrampte en hij verloor het bewustzijn. Uiteindelijk kwamen er twee mannen, gekleed in beschermingspakken, die James vanwege het besmettingsgevaar aan zijn kleding oppikten. „Ze droegen hem als een soort vodje naar binnen”, zei Berehulak. Een half uur later stierf James op de behandeltafel. Berehulak vertelde dat hij de jongen niet meer uit zijn gedachten kon krijgen. <strong>Rosan Hollak, redacteur media</strong> Daniel Berehulak / The New York Times
<strong>Gretna, Schotland, 16 september.</strong> Twee jaar lang debatteerden de Schotten over hun toekomst, en dat viel in de rest van het Verenigd Koninkrijk nauwelijks op. Pas enkele weken voor het referendum (van 18 september) werd men wakker, Schotland zou de Unie kunnen verlaten: „Please, please blijf”, smeekte premier Cameron de Schotten. In de grensstreek met Schotland, aan de oever van de Sark waar een grens zou kunnen verschijnen, werd een cairn gebouwd, een almaar groter wordend ‘steenmannetje’ met de titel Auld Acquintance, naar het gedicht Auld Lang Syne van de Schot Robert Burns. Wat begon met één steen werd in een monument voor vriendschap binnen het Verenigd Koninkrijk. <strong>Titia Ketelaar, correspondent Groot-Brittannië</strong> Stuart Walker
<strong>Napels, Italië. 2 oktober</strong> Twintig donkere pakken dalen de trap af. Kregen ze korting als ze zoveel in één keer zouden kopen? Een doodgraversconventie? Mario Draghi, president van de Europese Centrale Bank, hier met zijn collega’s in Napels, trekt een misprijzende grimas. Opzij, fotograaf of ik loop over je heen. Hij is een man met talent voor timing en theater. Gewend aan macht. Zijn lichaamstaal zegt: ik ben een man met een missie. Ik heb de euro gered. Europa heeft alles. Een munt, ministers, een president zelfs. Maar niemand kan tippen aan Mario, de Godfather. <strong>Menno Tamminga, economieredacteur</strong> AP / Lapresse
<strong>Speelstad Oranje. 10 oktober.</strong> In 2014 zochten recordaantallen vluchtelingen asiel in Nederland. Hoe treurig het lot is van de ontheemde mens werd zelden zo wreed in beeld gebracht als bij deze twee mensen, die onderdak kregen in een Pipodorp in Drenthe. <strong>Marcel Haenen, binnenlandredacteur</strong> Marcel van den Bergh
<strong>Malta. 11 oktober.</strong> De foto toont een tekening van Hamad Alroosan. Eind 2013 ontmoette ik deze tienjarige Syrische jongen met rossig haar en blauwe ogen op Malta. Daags ervoor waren Hamad, zijn familie en zeker driehonderd andere vluchtelingen vertrokken uit Libië, naar Europa. Bij afvaart werd ze beschoten door milities, hun boot maakte water en sloeg om. De marine kon 206 drenkelingen redden. Hamad belandde op Malta, waar hij van zijn traumatische ervaring deze tekening maakte. In oktober drukte de Times of Malta deze af. De familie Alroosan woont inmiddels in Duitsland. <strong>Merijn de Waal, oud-correspondent Zuid-Europa</strong> Darrin Zammit Lupi
<strong>St. Louis, Missouri, USA. 13 oktober.</strong> Brandende auto’s, vechtpartijen en een regen van traangas. Na de dood van twee donkere tieners, beide neergeschoten door blanke agenten, ontvlamden in oktober in de Amerikaanse staat Missouri de protesten. De dood van de jongens was puur racisme, meenden nabestaanden en een aanzienlijk deel van de zwarte bevolking. Te midden van die roerige mensenmassa ontwaarde fotograaf Scott Olson op maandagavond 13 oktober een man. Hij hield een bord boven zijn hoofd. Urenlang. Vredig wees hij de machthebbers, in Obama’s eigen campagnetaal, op hun unieke positie. Het meest indrukwekkende protest van 2014. <strong>Hugo Logtenberg, binnenlandredacteur</strong> Scott Olson / Getty Images
<strong>Melilla/Marokko. 22 oktober.</strong> De kloof tussen arm en rijk bestaat in Noord-Afrika uit een meters hoog hek langs de golfclub van Melilla. Door erover heen te klauteren proberen Afrikaanse vluchtelingen de Spaanse enclave in Marokko te bereiken. En dat in het jaar van Thomas Piketty, de Franse econoom die in zijn besteller Kapitaal in de 21ste eeuw de groeiende ongelijkheid in de wereld beschrijft. Het is een scène waar miljardair en filantroop Paul Fentener van Vlissingen (1941-2006) negen jaar geleden voor waarschuwde. Eens zullen hongerende Afrikanen via moderne media de exuberante welvaart in het Westen zien, zei hij in deze krant. En dan? „Dan komen ze het halen.” <strong>Philip de Witt Wijnen, financieel politiek redacteur</strong> REUTERS / Jose Palazon/Files
Schoolmeisjes in Nigeria geroofd door Boko Haram, meisjes als seksslavinnen door IS aan hun strijders geschonken, busverkrachtingen in India. Enzovoort. Gekmakend nieuws over geweld tegen vrouwen. Geweld tegen vrouwen is overal, in het groot en in het klein. Vrouwen roeren zich. In de politiek, op opiniepagina’s, op straat en in het cabaret. Tegen intimidatie, beledigingen, onzedelijke voorstellen, billen knijpen, handtastelijkheden: It’s a dress, not a yes. Seksisme met een foto betrappen is lastig. Rob Bliss filmde met verborgen camera een wandeling van een vrouw door de stad, New York. Het trommelvuur aan insinuaties is dagelijkse kost, zei de vrouw, Shoshana Roberts. <strong>Ron Rijghard, redacteur kunst</strong> Shoshana Roberts (Still)
<strong>12 november</strong> Adembenemende techniek: een kleine sonde slaagt er na een stuiterbalroute van tien jaar door het zonnestelsel in om te landen op een vier kilometer grote komeet die met een snelheid van 20 km/s voortraast naar de zon. De Rosetta-sonde zette later dit jaar nog een aparte sonde op het oppervlak van die komeet Churyumov-Gerasimenko (67P). De metingen werpen nieuw licht op het vroege zonnestelsel. Maar de echte opwinding komt van de foto’s die Rosetta maakt. Voor het eerst zien we een komeet van dichtbij, zo’n mengsel van ijs en rots dat al miljarden jaren eenzaam rond suist. <strong>Hendrik Spiering, chef wetenschap</strong>
<strong>14 november.</strong> Zware en vieze klusjes klaren om wat geld te verdienen. Dan weer wachten en wachten omdat er geen werk is. Hopen dat er een voedselpakket overblijft bij de voedselbank. Slapen op de bank bij vrienden. Ali Isiaki (28) uit Benin woont al veertien jaar illegaal in Nederland. Deze krant volgt hem en zijn goede vriend Amadu Diallo (28) uit Guinee al drie jaar. Het zware leven vinden ze niet het moeilijkst. Hard werken deert hen niet. En ze hebben mensen om hen heen die hen steunen als het nodig is. Het lastigst vinden ze de afhankelijkheid. Ze willen leren, werken, een huisje (mag klein) met een eigen deur. Een gezin. Ze willen iets van hun leven maken. Dat is beter voor henzelf, zeggen ze. Ze zeggen ook: We hebben Nederland iets te bieden. “Jullie hoeven het alleen maar aan te nemen.” <strong>Sheila Kamerman redacteur binnenland</strong> Dirk-Jan Visser
<strong>Sao Paolo, Brazilie. 18 november</strong> Bij sommige foto’s moet je heel goed kijken om te zien wat je precies ziet. De eerste associatie die ik bij deze foto had was: Dit is kunst. Meer precies: dit is De Schreeuw van Edvard Munch. De vloeiende lijnen, het vervormde hoofd van een vrouw in paniek, de kleuren. Wie beter kijkt ziet wat dit beeld echt laat zien: de Atibainha-dam, deel van het Cantareira-reservaat bij Sao Paolo. En we zien de gevolgen van de extreme droogte die Brazilië al sinds begin dit jaar parten speelt. Het water, waar de grootste stad van Zuid-Amerika van afhankelijk is, staat op het laagste niveau in tientallen jaren. Fotograaf Nacho Doce zag pas bij het terugkijken van zijn foto’s op de computer welk een schitterend dubbelzinnig beeld hij had geschoten. Doce: „Dit is Moeder Natuur die om hulp schreeuwt.” <strong>Egbert Kalse, adjunct-hoofdredacteur</strong> REUTERS / Nacho Doce
<strong>Grabovo, Oekraine. 18 november.</strong> Fotograaf Pierre Crom was in de eerste dagen na het neerstorten van vlucht MH17 onze ogen en oren op de rampplek. Hij zond ons niet alleen foto’s maar ook dagboekverslagen. Zijn foto's getuigden van terughoudendheid en respect, zijn verslagen van een scherp oog en tegelijk van vertwijfeling. „Ik ben maar een fotojournalist en dit onderwerp voelt veel te groot”, schreef hij over wat hij zag de avond na de crash op 17 juli. We ruimden in onze verslaggeving een speciaal hoekje in voor zijn dagboeken, te midden van de normale vormgeving. De foto’s van die eerste dagen lieten zien dat de ramp had plaatsgevonden vlakbij velden vol bloeiende zonnebloemen. Het felle geel naast al dat leed. Toen Crom in november terugkeerde op de rampplek fotografeerde hij de zonnebloemen weer. Een foto die geen woorden nodig heeft. <strong>Marike Stellinga, adjunct-hoofdredacteur</strong> Pierre Crom
<strong>20 november.</strong> Kinderen poseren met vlaggen van de Islamitische Staat in de Oost-Syrische stad Raqqa, die al bijna anderhalf jaar stevig in handen is van de terreurgroep. De foto is gepubliceerd door Raqqa Is Being Slaughtered Silently, een groep lokale jongeren die de misdaden van de IS in hun geboortestad documenteren. De jihadisten zijn actief kinderen aan het rekruteren voor hun strijd. In Raqqa worden ze naar trainingskampen en religieuze cursussen gestuurd voordat ze naar het front gaan. Andere kinderen worden ingezet als kok, bewaker of als spion, die de jihadisten moet informeren wat er in hun buurt gebeurt. <strong>Toon Beemsterboer, redacteur buitenland</strong> AP / Raqqa
<strong>Sydney, Australië. 25 november.</strong> Het middelpunt van deze foto is het hoofd van de man die ligt, liefdevol omhooggehouden door een medespeler. Het is vrij surreëel. Hier sterft iemand op een cricketveld, zelfs bij deze sport kan een actie dodelijk zijn. Een fatale bal in je gezicht, het jonge Australische crickettalent Phil Hughes (25) is het overkomen. <strong>Martien ter Veen, illustrator en vormgever NRC Next</strong> Mark Metcalfe / Getty Images
<strong>26 November. Washington, USA.</strong> Deze foto haalde de Nederlandse krant niet; begrijpelijk, want die jaarlijkse Thanksgiving-traditie kennen we nu wel. Maar wat vindt u van de dochters? Een medewerkster van een Republikeinse afgevaardigde vond ze maar niks. „Try showing a little class”, schreef ze in een open brief. „Stretch yourself. Rise to the occasion. Act like being in the White House matters to you. Dress like you deserve respect, not a spot at a bar.” Ze postte de brief op Facebook, massale verontwaardiging was haar deel en twee dagen later nam ze ontslag. Heerlijk toch? Dochters, de – soms onbedoelde – kracht van social media en politiek – voor mij de meest interessante dingen van 2014. <strong>Hans Nijenhuis, adjunct-hoofdredacteur</strong> AP / Jacquelyn Martin
<strong>Sevilla, Spanje. 3 december.</strong> In de krant staan foto’s met een informatieve of illustratieve functie. Deze foto heeft geen actuele nieuwswaarde, en betreft geen conflict, geweld of ander journalistiek doel. Het is niet ‘de grote gebeurtenis’. Het is pure optiek. De fotograaf geeft ons met deze kadrering, dit licht/schaduwspel, deze veronachtzaming van beweging, de ogenschijnlijke nietigheid van het alledaagse. De Sicab paardenvakbeurs vond plaats van 2 tot 7 december in de Spaanse stad Sevilla. De beurs is uitsluitend gericht op het zuiver Spaanse paardenras de Andalusiër. <strong>Paula van Akkeren, plaatsvervangend chef vormgeving</strong> REUTERS / Marcelo del Pozo
<strong>Los Angeles, USA. 10 december.</strong> Wat koeltjes, deze omhelzing van filmster-regisseur Angelina Jolie en Amy Pascal, topvrouw van Sony, tijdens een netwerkontbijt. Even tevoren was Pascals e-mailverkeer met filmproducer Rudin uitgelekt, die Jolie een minimaal getalenteerd, verwend nest met een op hol geslagen ego noemde. Sony raakte in de problemen nadat hackersgroep Guardian of Peace bedrijfsdata stal en harde schijven wiste. Pyongyang is woedend over filmkomedie The Interview, waarin journalisten verstrikt raken in een CIA-plot om Kim Jong-Un te vermoorden. Sony besloot de film niet uit te brengen. Later vertoonden bioscopen in Texas en Atlanta de film toch en inmiddels is de film in Amerika te bekijken via youtube. <strong>Coen van Zwol, filmredacteur</strong> SUNSHINE International Photo Agency
<strong>Sydney, Australie. 15 december.</strong> De vlucht van de gegijzelde medewerkster uit het Lindt Café is ook door tv-camera’s vastgelegd. Te zien is hoe de vrouw in doodsangst naar buiten komt en frontaal richting de politiemensen en de camera’s rent, met het gevaar in haar rug. Deze foto is genomen als zij na een tiental meters de hoek omslaat en de arm van de agent vastgrijpt om zeker te maken dat ze veilig is. Dit beeld zal in het Australische geheugen gegrift blijven. <strong>Robert Buizer, fotoredacteur</strong> REUTERS / Jason Reed