Huis kopen? Zonder een flinke zak spaargeld red je het niet

house and the old bag next to the coins isolated Foto iStock

Een paar duizend euro op je spaarrekening – dat heb je komend jaar minstens nodig om een huis te kopen. Vijf redenen waarom starters komend jaar wel móéten sparen voor ze kopen.

1. De leennormen worden opnieuw strenger

Welke hypotheek is verantwoord bij welk inkomen? Hoeveel kan iemand uitgeven aan woonlasten bij een jaarsalaris van bijvoorbeeld 30.000 euro? Daarover brengt budgetinstituut Nibud een bepalend advies uit aan het kabinet. Banken zijn verplicht om zich aan die hypotheeknormen te houden. Die normen zijn vanaf 1 januari weer iets strenger, omdat het Nibud nu “beter rekening houdt” met “onvermijdbare uitgaven”, zoals zorgkosten en het krijgen van kinderen. Met hetzelfde inkomen mag je straks dus minder lenen.

2. De maximale hypotheeklening daalt naar 103 procent van de woningwaarde

Elk jaar gaat er een procent vanaf, totdat huizenkopers in 2018 nog maximaal 100 procent van de waarde van het huis mogen lenen. Dat betekent dat de kosten koper, waaronder bijvoorbeeld de overdrachtsbelasting en de notariskosten vallen, met eigen geld betaald moeten worden. En nu dus ook al voor een deel – de kosten koper bedragen ongeveer 5 procent van de koopprijs.

Als het aan De Nederlandsche Bank en het Centraal Planbureau ligt, wordt de maximale lening nog verder verlaagd naar 80 procent. Een huis kopen wordt dan, zeker voor een starter, behoorlijk lastig. Die moet dan al gauw een halve ton zelf bijleggen – en wie heeft dat bij elkaar gespaard als hij net een paar jaar werkt?

3. De verruimde schenkingsregeling is afgelopen (en wordt niet verlengd)

Een gulle ouder, grootouder of tante kan sparen overbodig maken. Sinds oktober vorig jaar hoefde geen belasting betaald te worden over schenkingen tot een ton als de ontvanger dat geld zou gebruiken voor het kopen, aflossen of verbouwen van een huis. Veel mensen hebben van die regeling gebruikgemaakt. Maar 1 januari vervalt deze tijdelijke stimuleringsmaatregel.

4. De pot met startersleningen raakt leeg (en wordt niet bijgevuld)

Een starterslening kan worden afgesloten bovenop de gewone hypotheek. Zo kan een starter dus meer lenen, tegen gunstige voorwaarden. Volgens het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) heeft ruim 70 procent die lening gebruikt om sneller een huis te kunnen kopen.

De kosten worden gedeeld door het Rijk en de gemeente waar de starter koopt. Vorig jaar verhoogde het kabinet zijn inleg nog van 20 miljoen naar 50 miljoen euro. Goed voor zo’n 13.000 startersleningen. Maar meer wordt het voorlopig niet. Volgens het EIB is het budget intussen uitgeput en is het de vraag of gemeenten die startersleningen dan überhaupt nog blijven aanbieden.

5. De grens voor lenen met een Nationale Hypotheek Garantie gaat weer omlaag

Sluit je een hypotheek af met NHG, dan heeft de bank meer zekerheid. Want als je gedwongen je huis moet verkopen omdat je de hypotheek niet meer kunt betalen, bijvoorbeeld door een scheiding of baanverlies, kan NHG een eventuele restschuld kwijtschelden. Doordat de bank zo minder risico loopt, geeft die een rentekorting op de hypotheek van 0,2 tot 0,7 procentpunt.

Gunstig voor de maandlasten, maar het grensbedrag voor een koopwoning met NHG daalt vanaf januari met 20.000 euro naar 245.000 euro. En daar gaan de kosten koper nog vanaf.