Het jaar waarin niets nieuws gebeurde

Laten we eerlijk zijn: in 2014 gebeurde niets nieuws. Er was ebola, net als in de nineties. In Amerika waren rassenrellen, net als vroeger. Holleeder werd wéér opgepakt, Hoes werd wéér betrapt. Amerika bombardeerde nog eens Irak, Israël bombardeerde nog maar eens Palestina. De zon kwam op, de zon ging onder en de Toppers vierden hun 10-jarig bestaan, alweer.

Wat ik zei: niks nieuws.

Als je die 365 achtuurjournaals in één jaaroverzicht perst, met vioolmuziek eronder, en de ernstige frons van Debby Petter erbij — dan lijkt 2014 nog best spectaculair. Maar een eerlijker jaaroverzicht zijn de best bekeken YouTube-filmpjes: dat is wat mensen echt bezighield. Nummer twee en drie zijn commercials. Op nummer één: een grappige hond in een spinnenpak. Logisch. In 2014 gebeurde verder niet zo veel bijzonders.

Het enige echt schokkende van 2014 is dat er zoveel hetzelfde bleef. Wilders vond weer dat Marokkanen stinken en mensen vonden dat Wilders zelf stonk. We maakten ons weer druk over Zwarte Piet, maar buiten Hilversum, in den lande, bleef Piet weer gewoon zwart. We zeiden net als de afgelopen tien jaar weer dat China de machtsbalans in de wereld verandert, maar we kochten gewoon weer JSF’s bij onze vrienden in Amerika — Amerika, waar Jeb Bush en Hillary dit jaar warmlopen voor het presidentschap. Bush versus Clinton; net als in de jaren negentig.

Niks nieuws.

Soms dacht ik: 2014 bestaat uit archiefbeelden. Ook dit jaar schoten en hakten radicale moslims weer mensen dood omdat het moest van God, al deden ze het onder andere merknamen; en ook dit jaar moesten de moslims in Nederland weer met een pistool in de rug zeggen dat ze er ‘afstand’ van namen.

In Egypte waren er, na twee revoluties, presidentsverkiezingen. Nu hebben ze een militaire dictator. Same old, same old. Heel even dachten we dat de nieuwe paus een revolutie in de kerk ging leiden. Tot hij deze maand afkondigde dat honden toch niet in de hemel komen. De kerk is nog steeds knettergek.

We waren dit jaar geobsedeerd door robots, net als in de jaren vijftig. Ze komen ons werk overnemen! Ze hebben super intelligente computerbreinen! Aaaah!!! Intussen ruimt iedereen z’n afwasmachine nog zelf in. En zijn onze computers nog steeds zo dom dat we vaak boos op ze moeten zijn.

Net als vorig jaar was het ook dit jaar de 3D-printer de technologie die ALLES GAAT VERANDEREN!!!, net als komend jaar, en het jaar daarop. Het blad Time maakte een lijstje met de Grootste Uitvindingen van 2014. Op dat lijstje stond behalve de ‘Selfie Stick’ (een stok met afstandsbediening!) ook een koelbox met een usb-ingang (een koelbox met een usb-ingang!!!).

Denk aan de gezichten van mensen die het eerste vliegtuig ooit zagen vliegen. Vergelijk die vervolgens met de gezichten van mensen die voor het eerst de koelbox zien met usb-ingang. Het verschil, dat is 2014.

Innovatie! Disruptie! Revolutie! De ontwikkelingen zijn niet bij te benen! Zo klinkt het. Intussen leven we in tijden van creatieve, politieke en culturele stagnatie en behoudzucht.

Vanochtend poetste je je tanden met dezelfde tandpasta als je voorouders, en je auto rijdt nog gewoon op fossiele brandstof, want de wereldmacht draait nog steeds om olie en gas, en kapitalisme rules, hoe vaak we ook Russell Brand keken.

Het internet bestaat dit jaar 45 jaar. De grote sensatie in de media was dit jaar Serial (een soort… hoorspel) en Blendle (een app waarmee je… papieren kranten kunt lezen).

We werden woedend toen een boekwinkel dreigde te sluiten en ook in 2014 keken we vooral veel televisie. Pauw & Witteman stopte, maar zowel Pauw als Witteman kwamen toch weer op tv. Net als Ferry Mingelen: enerzijds gestopt, anderzijds toch maar lekker niet. Gelukkig maakten de talkshows dit jaar eindelijk ruimte voor frisse, diverse televisietalenten als: Maarten van Rossem, Jan Mulder, Felix Rottenberg, Freek de Jonge. Die praatten over Den Haag, bijvoorbeeld, waar Eerste Kamerleden weer eens heroïsch deden. Hans Wiegel dook weer op. Hans fucking Wiegel!

Hield het dan nooit op? Nee, want 2014 was het jaar waarin we in herhaling vielen. Van Gaal was wéér bondscoach, wéér verloren we met strafschoppen, waarna we wéér Guus Hiddink kregen. Hierna mag Dick Advocaat weer.

Witte oude mannen bleven witte oude mannen, Sinterklaas bleef Sinterklaas en minister Opstelten bleef murmelend onze privacy verneuken.

In 2014 kwam er geen nieuwe muziek bij. Daarom luisterden we massaal opnieuw naar het jaren oude liedje ‘Gangnam Style’: dat was dit jaar de eerste video met 2 miljard YouTube-hits. Verder was er de hysterie rond Black Messiah, van d’Angelo, een nieuw, maar niet vernieuwend album waar hij veertien jaar aan had gewerkt – maar, zo zei hij, het ging eigenlijk over de demonstranten in Ferguson in 2014. Heel profetisch.

Die demonstranten op hun beurt vergeleken zichzelf weer met Martin Luther King. Want juist in 2014, het jaar waarin niets gebeurde, wilden de mensen dolgraag geschiedenis schrijven. Eén ebola-geval was erger dan de Spaanse griep en de builenpest tegelijk. Thomas Piketty was de nieuwe Marx. Slachtoffer zijn van ‘micro-agressie’ was het nieuwe gelyncht of verkracht worden. Poetin was de nieuwe Hitler.

Maar wacht, Poetin, met dat vliegtuig enzo, dat was toch daadwerkelijk heel erg historisch? Heel Nederland moest huilen!

Ja, dat was ook erg. Voor de nabestaanden in elk geval. En het werd bijna historisch: even dreigde koude oorlog. Maar Rutte bleef poeslief tegen Rusland. Zo koud als het Heineken-biertje dat onze koning deelde met Poetin in Sotsji (waar Ireen Wüst en Sven Kramer wéér goud haalden), zo koud bleef deze oorlog. Vanwege, alweer, die fossiele brandstoffen. En sowieso hadden we ons leger weer eens wegbezuinigd.

En dus bleef 2014 het jaar waarin niets nieuws gebeurde. Helemaal niets? Toch wel. Andries Knevel goot een ijsemmer op z’n kop leeg. Dat beeld krijg ik tot mijn graf niet van mijn netvlies.

Niet elk jaar kan een 1945 zijn. Of een 1492. En 2014 zal een jaar blijven met een heel kort Wikipedia-lemma. Kijk maar, op Wikipedia, bij 2014. De eerste zin, het belangrijkste wapenfeit: „De Verenigde Naties hebben 2014 uitgeroepen tot Internationaal Jaar van de kristallografie.” Een jaar van niks. Een soort 1421 of 893.

Maar niet getreurd. 2014 was zo’n extreem repetitief jaar, zo veel same old faces, zo veel moreel conservatisme, zo veel intellectuele recycling, quasirevolutie, zo veel defensieve reflexen en behoudzucht — dat gaat niet goed, dat gaat ploffen. Maar eerst nog even debatteren over vuurwerk, nog even wat filmpjes kijken van die nieuwe comedians Van Kooten en De Bie op YouTube en dan daarna dat te gekke ‘Bohemian Rhapsody’ luisteren en dan nog een appelflap of twee en dan, in 2015, revolutie. <<