Geen bank meer nodig om te betalen

Betalingsverkeer

De rol van de banken wordt verder uitgehold door alternatieve betaalsystemen uit de techsector. Apple Pay is nog maar het begin.

Na de taxibranche, het hotelwezen, de telecomsector en de mediawereld ontkomen ook de financiële instellingen er niet aan: concurrentie van nieuwe technologie verstoort de bestaande markt – in niet zo goed Nederlands wel disruption genoemd.

We leven in een wereldwijde 24-uurseconomie, waar je met een smartphone elke denkbare aankoop kunt doen op elke denkbare plek. Veel banken en creditcardmaatschappijen draaien nog op veertig jaar oude mainframecomputers waarmee traditionele banken ’s nachts hun transacties verwerken. Terwijl ze diensten willen verkopen die non-stop overal werken.

Voor een doorsnee consument lijken banken eerder hindernissen op te werpen dan diensten te verlenen. Waarom duurt het soms dagen voordat betalingen zijn bijgeschreven? De gedwongen overgang naar complexe IBAN-nummmers wekt irritatie op, herhaaldelijke storingen in de iDeal-systemen maken duidelijk dat de infrastructuur nog wankel is.

Betalen per tweet

Er is ruimte voor verbetering. Bijvoorbeeld voor betaalmethodes die je telefoonnummer, mailadres of identiteit in een sociale netwerken gebruiken om geld over te maken. Snapchat, Twitter, Facebook en Google zijn daarmee bezig, maar ook internetbank Knab kan ‘sociaal betalen’.

Paypal is niet langer de enige digitale portemonnee. De investeringen in fin tech groeien snel: in 2013 werd 3 miljard dollar gestoken in zulke startups gestoken, in oktober 2014 was het al een miljard dollar per maand. Er zijn veel Europese bedrijven die hun kans grijpen. Neem het Amsterdamse Adyen, waarin deze maand een investering van 250 miljoen dollar werd gedaan – een absoluut record voor een jong Nederlands techbedrijf. Adyen behandelt betalingen voor internationale bedrijven als Airbnb, Facebook en Spotify. Zij hoeven niet in elk land aparte afspraken te maken met lokale banken, maar doen zaken via één loket.

Omdat het aantal bankkantoren en pinautomaten daalt, groeit de afstand tot de klanten. Er is behoefte aan slimmere software om klantengedrag te analyseren. Bijvoorbeeld om diensten op maat aan te kunnen bieden of sneller frauduleuze handelingen op te sporen.

Pogingen van bijvoorbeeld ING om meer te doen met betaaldata – gebruikt door derden voor reclame op maat – sneuvelden. De Rabo Wallet, die in 2015 op grote schaal beschikbaar wordt, is een digitale portemonnee waaraan je klantenkaarten van winkelketens kunt toevoegen, inclusief actuele aanbiedingen.

Mobiel betalen

De betaalmethode bij de kassa verandert. Nederlandse banken geven nu passen uit waarmee je contactloos kunt betalen (tot 25 euro is geen pincode nodig).

Hoe lang is de bank nog nodig? Het risico bestaat dat technologiebedrijven het contact met de klant volledig overnemen en de functie van een bank uithollen.

Techbedrijven beheren identiteiten en koppelen daar zoveel mogelijk diensten aan. Dat maakt Apple Pay, dit jaar in de VS geïntroduceerd, tot een geduchte concurrent. Je betaalt met je iPhone en een vingerafdruk. Apple heeft een miljard creditcards gekoppeld aan zijn iTunes-winkel, er wordt al geëxperimenteerd om met Apple Pay contant geld te trekken uit de betaalautomaat. Nog even en we krijgen ons salaris uitbetaald in iTunes-tegoedbonnen.