‘Een keukentafelgesprek in Apeldoorn kost 500 euro’

Dit zei Buurtzorg-directeur Jos de Blok vorige week op gemeente.nu.

illustratie martien ter veen

De aanleiding

Nog een paar dagen en dan is het zover: gemeenten gaan belangrijke zorgtaken uitvoeren! Om te bepalen wie recht heeft op bijvoorbeeld dagbesteding of huishoudelijke hulp gaan ze ‘keukentafelgesprekken’ voeren, waarin wordt bepaald wat de cliënt nog zelf kan doen en kan betalen, welke hulp familie of vrienden kunnen bieden, en waar de gemeente moet bijspringen. Het keukentafelgesprek zal er niet overal hetzelfde uitzien. Het kan gevoerd worden door ambtenaren of wijkverpleegkundigen, door één of meer mensen, het kan kort of lang duren, en het kan duur of goedkoop zijn. Jos de Blok, directeur van Buurtzorg, leverde vorige week in een interview op gemeente.nu kritiek op de inefficiënte manier waarop gemeenten die gesprekken voeren. In de gemeenten waar Buurtzorg de gesprekken doet, kosten ze maar 60 euro, zei De Blok, terwijl een keukentafelgesprek in Apeldoorn – waar ambtenaren de keukentafels afgaan – 500 euro per cliënt kost. Klopt het dat de gesprekken in Apeldoorn zo duur zijn?

Waar is het op gebaseerd?

Jos de Blok baseert zich op een berekening van Paul Baart, gemeenteraadslid voor GroenLinks in Apeldoorn. Baart rekende uit dat een gesprek over begeleiding (denk aan woonbegeleiding of dagbesteding voor ouderen) 217,50 per persoon kost, en voor beschermd wonen (in een instelling) 500 euro. Deze cijfers berusten op een simpel sommetje: voor de gesprekken over begeleiding is 500.000 euro gereserveerd, en er zijn 2.300 potentiële cliënten. Voor beschermd wonen gaat het om 300.000 euro en zeshonderd cliënten, aldus Baart.

Jos de Blok heeft wel een verklaring voor de hoge kosten van de gesprekken: die worden gevoerd door een paar mensen tegelijk, die er vervolgens ook nog met elkaar over moeten napraten. Dat kost tijd, en dus geld. „Het is belachelijk om vier uur te doen over zo’n gesprek. Als je het door één goede professional laat doen, bijvoorbeeld een wijkverpleegkundige, ben je in een uur klaar.”

En, klopt het?

In een brief die is verstuurd aan de Apeldoornse gemeenteraad staat hoeveel geld er is gereserveerd voor de keukentafelgesprekken. Hierin staan andere cijfers dan die Baart noemt. Voor de gesprekken met 4.200 cliënten die huishoudelijke hulp willen is 500.000 euro gereserveerd, voor die over begeleiding (2.300 cliënten) 300.000 euro, en voor die over beschermd wonen (600 cliënten) 162.000 euro. De gesprekken kosten dus gemiddeld 119, 130 en 270 euro. „De cijfers die wij hebben besproken waren dan niet compleet”, zegt Baart.

Wel is het zo dat sommige gesprekken niet aan de keukentafel, maar telefonisch worden gevoerd, laat een woordvoerder van de gemeente weten. Deze gesprekken zijn veel korter en goedkoper, wat betekent dat andere gesprekken weer duurder zijn dan het gemiddelde. Het zou dus kunnen dat sommige gesprekken wel degelijk 500 euro kosten, maar dit gaat dan om uitzonderingen.

Nog een vraag: hoe lang duren de fysieke keukentafelgesprekken door ambtenaren in de gemeente Apeldoorn? Met andere woorden, heeft Jos de Blok een punt als hij zegt dat die wel erg tijdsintensief zijn? Volgens een woordvoerder wordt ingeschat dat de gesprekken over huishoudelijke hulp vier uur duren, die over begeleiding zesenhalf uur, en die over beschermd wonen acht uur. Dat is inderdaad flink langer dan de gesprekken van Buurtzorg, en het verklaart dat ze duurder zijn. Maar het verklaart niet dat ze niet véél duurder zijn: hoe kan een gesprek van zesenhalf uur maar 130 euro kosten? Dit zal komen doordat een flink deel van de gesprekken telefonisch wordt afgehandeld: een telefonisch keukentafelgesprek duurt in Apeldoorn een uur en haalt de gemiddelde kosten dus omlaag.

Conclusie

Uit het budget van de gemeente Apeldoorn blijkt dat een keukentafelgesprek gemiddeld tussen de 119 en 270 euro per cliënt kost. Geen 500 euro dus. Maar omdat telefonische keukentafelgesprekken vanwege hun geringe kosten het gemiddelde omlaag halen, zou een gesprek van 500 euro wel kunnen voorkomen. We beoordelen de uitspraak als grotendeels onwaar.