De scootmobielclub van Maassluis, en vier andere prachtverhalen uit 2014

De scootmobielclub op vakantie in Eibergen, Gelderland. Foto Peter de Krom / NRC

Zoveel mooie producties en soms zo weinig tijd om alles te lezen. Herkenbaar? Dan is er tussen Kerst en Oud en Nieuw hopelijk tijd voor een inhaalslag. We selecteerden vijf bijzondere parels uit NRC Handelsblad en nrc.next, waar je afgelopen jaar misschien geen tijd voor had, maar die alsnog de moeite waard zijn om te lezen.

1. ‘Jullie dachten zeker dat ik al dood was?’

Foto Martijn van de Griendt / NRC

Acht miljoen kijkers trok Henny Huisman ooit. Die tijden zijn voorbij, de zenders willen hem niet meer. Maar Henny geeft niet op.

Henny Huisman was de meest succesvolle televisiepresentator van de jaren negentig. Op zijn hoogtepunt trok hij ruim acht miljoen kijkers met de Miniplaybackshow en hits als De Soundmixshow en De Sterrenplaybackshow. Programma’s met kijkcijfers die nu alleen nog bij een EK of WK voetbal worden gehaald. Maar sinds 2007 heeft Huisman geen programma meer gepresenteerd. Hij wil weer een eigen tv-programma, maar de zenders willen er niet aan. Huisman:

“Het is alsof je tegen een schilder zegt: nu ben je boven de zestig. Kom maar hier met die kwasten.”

Het verhaal is een prachtig en ontroerend portret. Huisman is bijzonder openhartig, op het pijnlijke af:

“Weet je wat het ergste is? Ze hebben m’n wassen beeld omgesmolten. Na zeventien jaar. Nadat ze me eerst met Halloween verkleed als Dracula in de etalage legden. Ik had zwarte ogen en er liep een rood straaltje bloed uit mijn mond. Zo eindig je dan.”

Lees het verhaal, compleet met nostalgische beelden van de Miniplaybackshow en een filmpje van Henny Huisman bij Toppers in Concert in de Amsterdam Arena en bekijk ook de fotoserie.

Leestijd: 12 minuten of 24 minuten inclusief alle filmpjes.

2. Eén vraag voor Scarlett (€ 0,25)

Foto EPA

In maart verscheen de film Captain America: The Winter Soldier, een comic-bookverfilming van Disney waarin Scarlett Johansson de hoofdrol speelt. Het promotiebudget is enorm: van over de hele wereld worden journalisten ingevlogen voor een press junket, een voorvertoning van de film voor een select aantal verslaggevers gevolgd door vluchtige vragenrondjes met de sterren.

Het is een journalistiek snackbuffet, betaald door Disney. Ook nrc.next-verslaggever Thomas Rueb gaat. In het Dorchester hotel in Londen komt hij terecht in een hysterisch mediacircus, een arena waarin journalisten over elkaar heen buitelen om één vraag aan Johansson te stellen. Rueb beschrijft het tafereel droogkomisch:

“Dit is topsport. Het komt aan op reactievermogen. Het juiste moment om in te breken: niet wachten tot ze stilvalt, want dan is iemand anders je zeker voor. Maar je moet ook zeker niet te snel zijn: iemand als Scarlett Johansson wil je niet midden in haar zin onderbreken.”

Hij bestudeert zijn collega-journalisten en bedenkt: dit is een studie in charisma. Zíj willen degene zijn die Scarletts kostbare aandacht verdient. Ze willen baden in haar charisma. Degene zijn die de vraag stelt die haar voor een moment wakker schudt uit de slepende roes die dit soort oppervlaktegesprekken inmiddels voor haar moeten zijn.

“Ik kijk ernaar. Wat een idioten, denk ik. Het is maar een mens, jongens. Jaren jonger dan de meesten van jullie. Doe normaal.”

Maar dan wordt hij zelf ook overrompeld. Lees wat er gebeurt als Rueb zijn ene vraag aan Johansson stelt.

(Leestijd: 8 minuten.)

3. Scoot rangers E (€ 0,25)

De rangers van de scootmobielclub uit Maassluis trekken er wekelijks op uit. Veertien vrouwen en één man, in de leeftijd van 49-90 jaar. Samen maken ze tochtjes, per keer leggen ze zo’n veertig kilometer af; het maximaal haalbare voor de scootmobiel.

Op kop rijdt Lies. Steekt Lies haar hand omhoog, dan wordt er gestopt. Zwaait Lies, dan wordt er snel gereden. Wuift Lies, dan wordt er stapvoets gereden, zoals wanneer iemand een zwaan met jonkies ziet. Daar doe je het tenslotte allemaal voor. Overige regels: houd één scootmobiel-ruimte afstand, neem je pasje van Regiotaxi mee en, niet onbelangrijk gebleken, laad de accu volledig op.

Lies is van cruciaal belang voor de scootmobielclub. Lies beheert de kas - iedereen betaalt vijf euro per tochtje voor koffie en soms een tosti - stippelt de routes uit, bedenkt het reglement, regelt de jaarlijkse vakantieaccommodatie; eigenlijk doet ze alles. Maar in het verhaal is ook aandacht voor Riet:

Riet zegt: ‘Je hebt van die lullo’s, die botsen tegen elkaar op.’ Riet niet, die heeft verkeersinzicht. Dus toen er een nieuwe motor in haar scootmobiel moest, vroeg ze aan de monteur of ‘ie ietsje harder mocht. ‘De mijne kan nu zeventien in plaats van vijftien’.

Fotograaf Peter de Krom ontdekte de scootrangers twee jaar geleden toen hij in Hoek van Holland foto’s maakte van de Avondvierdaagse. Zeker vijftien keer reisde hij met ze mee. Leuk detail: op een keukentrappetje, voor de juiste hoogte, ging hij voor de meute uit. De scootrangers hebben De Krom, hun ideale schoonzoon, inmiddels opgenomen in de groep. Lees het verhaal en bekijk hierboven ook de fotoserie.

Leestijd: 22 minuten.

4. Helse poort naar Europa (€ 0,25)

Mariam, een 9-jarig meisje, met haar broertje in haar armen, schuilt samen met andere kinderen in een ondergrondse begraafplaats in Jabal al-Zawiya, Libië. Foto Reuters / Khalil Ashawi

Tienduizenden migranten komen via Libië naar de EU. Meer en meer Afrikanen kiezen Libië, een land zonder effectief overheidsapparaat, om de oversteek naar Europa te maken omdat er weinig controle is en de zeereis relatief kort. De chaotische situatie in Libië biedt hun kansen, maar heeft ook risico’s. Veel migranten belanden in detentiecentra waar ze worden gefolterd.

Officieel heeft Libië negentien van zulke centra, die deels worden betaald met geld van de Europese Unie. Eind juni publiceerde de mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch een vernietigend rapport over negen ervan. De bewakers maken zich schuldig aan “foltering in de vorm van slagen en verwondingen en het toedienen van elektrische schokken”.

“In één detentiecentrum zeiden vijf migranten dat ze ondersteboven aan een boom waren gehangen terwijl de bewakers hen zweepslagen gaven.”

NRC-correspondent Gert van Langendonck sprak met een aantal in Libië gestrande vluchtelingen en maakte deze reportage. Lamine uit Liberia, die al ruim twee jaar in een Afrikaanse sloppenwijk in Tripoli zit, vertelt:

“Ik ben één keer overgestoken. Maar de boot kreeg problemen terwijl we nog in Libische wateren waren. Ze hebben mij naar een gevangenis in het zuiden gebracht.”

Lamine kreeg zijn familie zover dat ze geld overmaakten voor zijn vrijlating en keerde terug naar Tripoli. Hij spaart nu voor een nieuwe overtocht.

“Ik ken mensen die dit al drie, vier keer hebben gedaan.”

Lees de indrukwekkende reportage over Lamine en andere vluchtelingen.

Leestijd: 10 minuten.

5. Ik wilde graag een staande lamp (€ 0,25)

Foto Stefanie Grätz

Het rechterbeen van Leo Bonten (53) brak na “een lullig ongeval”: tijdens een barbecue gleed hij uit toen een vriend hem voor de grap in het opblaaszwembadje duwde. Na een paar operaties kreeg hij een infectie in zijn been en moest het eraf. Maar Bonten wilde zijn been per se houden omdat het van hem was. Omdat hij er “nu eenmaal geen aquarium van kan maken” wilde hij van zijn been een lamp maken. Een staande lamp, met een voet. Voor Leo, die de ene woordgrap na de andere maakt, symboliseert de lamp het licht aan het einde van de tunnel.

Met zijn been heeft hij in zijn onstuimige leven mooie momenten gekend. Maar Bonten vertelt dat hij op twee benen ook veel verkeerde keuzes heeft gemaakt.

Hij werd twee keer van school gestuurd, was jarenlang verslaafd aan de heroïne en pleegde met een speelgoedgeweer een keer een overval. Werken heeft hij wel altijd gedaan, als taxichauffeur en barkeeper in Rotterdam. Ook had hij een tijd een eigen horecazaak in de Dominicaanse Republiek, maar dat liep stuk op de alcohol en het gokken op hanengevechten.

Juridisch blijkt het nog best een ingewikkelde klus om een geamputeerd been het ziekenhuis uit te krijgen en er een lamp van te mogen maken. Maar Bonten zet door. Lees de reportage over Bonten en zijn afgezette been, inclusief fotoserie.

Leestijd: 13 minuten.