Kerstavond 1914: de dag dat de oorlog even plaatsmaakte voor voetbal

“Voetbal is oorlog”, zo luidt een uitspraak van oefenmeester Rinus Michels. Maar precies honderd jaar geleden maakte de oorlog juist even plaats voor voetbal. Op Kerstavond 1914 legden Duitse en geallieerde soldaten hun wapens kort neer.

Op Kerstavond 1914 staakten Duitse en geallieerde troepen het vechten om te voetballen. Honderd jaar later wordt dat nagespeeld. Foto EPA / Stephanie Lecocq

“Voetbal is oorlog”, zo luidt een bekende uitspraak die wordt toegeschreven aan oefenmeester Rinus Michels. Maar precies honderd jaar geleden maakte de oorlog juist even plaats voor voetbal. Op Kerstavond 1914 legden Duitse en geallieerde soldaten aan de Belgische grens korte tijd hun wapens neer en speelden ze een wedstrijdje.

De tijdelijke onderbreking van de Eerste Wereldoorlog – ook wel de kerstbestanden – wordt in Groot-Brittannië nog altijd herdacht. De ‘Christmas Truce’ stond overigens niet puur in het teken van voetbal. Ook zouden de soldaten souvenirs en voedsel hebben uitgewisseld en werden de slachtoffers van de strijd gezamenlijk begraven.

Geen regels en geen opstelling

In de voetbalwereld zijn het natuurlijk de wedstrijden die het meest tot de verbeelding spreken. Om te herdenken dat de verbroedering van de sport het op die avond, honderd jaar geleden, won van de wreedheid van de oorlog begon de Britse voetbalbond daarom een grootschalige campagne.

Onderdeel daarvan is een gedicht van de Britse Ian McMillan, dat wordt voorgedragen door voetballers, trainers en scheidsrechters uit het Britse voetbal:

No strict formations here, this morning;
No 4-4-2 or 4-5-1
No rules, really. Just a kickabout
With nothing to be won
Except respect.

Op minimaal drie plekken werd gevoetbald

Of de voetbalwedstrijden werkelijk hebben plaatsgevonden, wordt nog altijd betwist. Maar volgens het Amerikaanse onderzoeksinstituut Smithsonian is dat onterecht. Tijdens de kerstbestanden in de Eerste Wereldoorlog is volgens onderzoekers op “minimaal 3 of 4 plekken” gevoetbald tussen Duitse en geallieerde legers.

Kijk ook de documentaire die The History Channel over de kerstbestanden maakte.