Fransen houden adem in na aanslagen

De Franse regering ziet geen reden tot paniek. Maar volgens rechts wil zij het jihadistische gevaar niet zien.

In Frankrijk wordt extra gepatrouilleerd op plaatsen waar veel mensen komen, zoals op het Plein van de Mensenrechten in Parijs, tegenover de Eiffeltoren. Foto EPA

Drie aanslagen in drie dagen, twee keer onder het roepen van Allah Akbar: is hier sprake van een ongecoördineerd offensief van jihadisten, of is het toeval?

De Franse premier Manuel Valls riep gisteren op „niet toe te geven aan paniek”. Maar voor alle zekerheid zijn twee- à driehonderd militairen toegevoegd aan de 780 die al waren ingezet om tijdens de feestdagen drukbezochte plaatsen te bewaken.

President Hollande heeft zijn reis naar Saint-Pierre en Michelon, een Franse eilandengroep voor de kust van Canada, niet willen afzeggen. Valls heeft nu de regie. Hij wisselde waarschuwende en sussende uitspraken af. „We staan voor een terroristische dreiging en tegelijkertijd moeten we onderscheid maken”, zei hij gisteren.

De aanval met een mes op drie politieagenten zaterdag in Joué-lès-Tours vormde duidelijk een terreurdaad. De in Burundi geboren dader, Bertrand Nzohabonayo, was een man van twintig. Zijn moeder was al in augustus vorig jaar naar de politie gestapt omdat zij ongerust was over de radicalisering van zijn jongere broer, Brice, en de invloed die dit had op Bertrand. Brice is kort na de aanslag gearresteerd in Burundi, waar hij familie bezocht. Op hun Facebookpagina’s hadden de broers de vlag van Islamitische Staat (IS) gezet.

Maar de veertigjarige Fransman, met een Algerijnse moeder en een Marokkaanse vader, die zondag inreed op voetgangers in het centrum van Dijon? Hij was al tientallen keren voor behandeling in een psychiatrische kliniek geweest. En de 37-jarige man, net ontslagen als boomkweker, die maandag in Nantes inreed op mensen die warme wijn wilde halen bij een kerstkraampje? Ook een verwarde man met problemen, zegt justitie.

De aanslag van zaterdag was onmiskenbaar een terreurdaad, zei Valls. „Maar bij de twee gebeurtenissen daarna spreken de experts over imitatiegedrag dat niet past in een klassieke terroristische logica.”

Rechts Frankrijk wil daar niet aan. Marine Le Pen van het Front National verweet de regering maandag al „de feiten maximaal te minimaliseren”. Op sociale media wordt de officiële interpretatie door aanhangers van het Front sterk in twijfel getrokken.

Le Figaro schreef gisteren dat het niet uitmaakt of de Fransen die in Syrië mensen onthoofden, terroristen zijn of mensen met psychische problemen. „De naam die men hun geeft, is niet zo belangrijk. De Fransen onthouden alleen dat ze dood zaaien terwijl ze ‘Allah Akbar’ roepen.” Iets wat de man in Nantes overigens niet deed.

Volgens de rechtse krant stopt links zijn kop in het zand. „Verbijsterd ontdekken de Fransen een waarheid die ze wel vermoedden, maar niet durfden toegeven. Ja, ‘Allahs dwazen’, helaas met de Franse nationaliteit, kunnen ieder moment toeslaan [...], bezield door een dodelijk fanatisme en afschuw voor alles wat we zijn.”

Premier Manuel Valls onderschrijft de risico’s op aanslagen, nu Frankrijk deelneemt aan de bombardementen op IS. Maar voor een massaal alarm ziet hij vooralsnog geen aanleiding.