Dit zijn volgens NRC de beste films van 2014

Jennifer Lawrence in The Hunger Games Mockingjay - part 1. Foto Murray Close

2014 is qua films op de valreep het jaar van The Interview geworden, de komedie die niet mocht verschijnen. En dat terwijl er zo veel moois uitkwam. Boyhood, Twelve Years a Slave, Ida; de redacteuren van NRC over hun favorieten dit filmjaar.

Eén blik op de lijstjes van de NRC-recensenten volstaat om te zien welke film in 2014 domineerde. In bijna geen enkel overzicht komt Boyhood namelijk niet voor. De film van Richard Linklater waarin de regisseur twaalf jaar lang de Texaanse jongen Mason volgt, kon al rekenen op laaiende recensies uit binnen- en buitenland. Coen van Zwol over de lange periode waarin de regisseur filmde:

“Zo grijpt hij leven, herinnering en tijd op een manier die nooit eerder vertoond is, en melancholiek stemt.”

Dana Linssen spreekt van een A la recherche du temps perdu in het Amerika van nu. Maar er is ook kritiek, of beter gezegd: kritiek op de hype die aan de film vooraf ging. Peter de Bruijn:

Boyhood maakte de massieve hype niet waar, maar dat lag misschien vooral aan de hype.”

Dystopische clash

Over hypes gesproken: die waren er genoeg dit jaar. Neem The Hunger Games: Mockingjay - Part 1, het afsluitende deel van de razend populaire Hunger Games-reeks dat in twee stukken is geknipt. Niet de beste, maar volgens Dana Linssen wel de belangrijkste film van 2014:

“De dystopische clash van politieke systemen en de entertainmentsideologie ontsnapt niet aan zijn eigen exploitatie, maar is daarom niet minder grimmig.”

Het is ook een werk vol afscheid; het is de laatste keer dat we Philip Seymour Hoffman op het witte doek mochten aanschouwen; de prijswinnende acteur werd in februari dood aangetroffen.

Nog een hype: Nymphomaniac, het lang verwachte tweeluik van de controversiële Lars von Trier over de aan seks verslaafde Joe. Kijk de extra lange versie, aldus Van Zwol. Het is namelijk een ‘grabbelton vol ideeën over seks, de strijd der seksen en het leven’. Al begint dat gedoe met al die verschillende versies een beetje vermoeiend te worden. De Bruijn daarentegen noemt de film futloos:

“Nymphomaniac wekte de indruk te zijn gebaseerd op een avondje googelen naar seksuele aberraties.”

Duitsland als emigratieland

Veel lof is er voor Twelve Years a Slave, het epos van regisseur Steve McQueen over het slavernijverleden van de Verenigde Staten. De Bruijn:

“De film gaat geen enkel confronterend aspect van het slavernijverleden uit de weg, inclusief charismatische slavenhouder.”

Vanuit Duitsland kwam dit jaar het sterke Die Andere Heimat. Inderdaad, een film die in het verlengde ligt van de bekroonde serie over Duitsland in de Tweede Wereldoorlog.

Van Zwol:

“Verbluffend mooie proloog, over de tijd dat Duitsland honger leed, en nog een emigratieland was.”

Joyce Roodnat:

“Snerpend verhaal, in beeldschoon zwartwit, wreed en filmgeniek.”

Poolse Oscarkandidaat?

Natuurlijk waren er ook teleurstellingen. Roodnat vond White God tegenvallen:

“Een surrealistische hondenfilm beloofden de vele interviews. Vergeet het maar. Doorsnee dierensentiment zonder humor.”

André Waardenburg zag de artistieke neergang van Xavier Dolan. Het Canadese wonderkind (Les amours imaginaires, Laurence Anyways) begon zijn carrière ooit zo veelbelovend, maar stelde dit jaar tot twee keer toe teleur met Tom à la ferme en Mommy. Overigens staat die laatste dan weer wel in de top-5 van Linssen, want ‘wonderkind én total loss.’

En dan nog een verrassing uit Polen: Ida. Eerder deze maand werd de film van Pawel Pawlikowski nog verkozen tot Beste Europese Film van 2014. In de film wordt een non gevolgd die kort voor haar gelofte een familiegeheim ontdekt. André Waardenburg:

“Prachtige zwart-witfotografie en bijzondere kadrering verhullen bijna het schrijnend actuele verhaal over persistent antisemitisme.”

De film staat inmiddels op de shortlist voor een Oscar voor beste niet-Engelstalige film.

De lijstjes van 2014:

Peter de Bruijn
1. Twelve Years a Slave (Steve McQueen)
2. Die Frau des Polizisten (Philip Gröning)
3. Die andere Heimat (Edgar Reitz)
4. Ida (Pawel Pawlikowski)
5. Interstellar (Christopher Nolan)

Coen van Zwol
1. Boyhood (Richard Linklater)
2. Under the Skin (Jonathan Glazer)
3. Nymphomaniac 1 & 2 (Lars von Trier)
4. Leviathan (Andrey Zvyagintsev)
5. Her (Spike Jonze)

Dana Linssen
1. Boyhood (Richard Linklater)
2. The Hunger Games: Mockingjay – Part 1 (Francis Lawrence)
3. Stray Dogs (Tsai Ming-liang)
4. Les salauds (Claire Denis)
5. Mommy (Xavier Dolan)

André Waardenburg
1. Ida (Pawel Pawlikowski)
2. Bird People (Pascale Ferran)
3. Boyhood (Richard Linklater)
4. Mr. Turner (Mike Leigh)
5. The Wind Rises (Hayao Miyazaki)

Joyce Roodnat
1. Locke (Steven Knight)
2. Die andere Heimat (Edgar Reitz)
3. The Homesman (Tommy Lee Jones)
4. Boyhood (Richard Linklater)
5. Fading Gigolo (John Turturro)