Kredietverzekeraar ondermijnt Nederlandse exportsector

Illustratie Pavel Constantin

Het Braziliaanse oliebedrijf Petrobras is het middelpunt van een corruptieschandaal dat raakt aan alle bedrijven waarmee het zaken doet. Het Nederlandse SBM Offshore betaalde smeergeld aan Petrobras en heeft een schikking van 240 miljoen dollar getroffen met het OM. Maar dit bedrijf wordt in Brazilië nog verder onderzocht en kan daar voorlopig geen zaken doen. Ook de Amerikaanse justitie is een onderzoek gestart naar alle Nederlandse bedrijven die met Petrobras in zee zijn gegaan. Bedrijven als Boskalis, Van Oord, IHC Merwede en Fugro lopen het risico dat ze fikse boetes moeten betalen of worden uitgesloten van nieuwe aanbestedingen in het buitenland.

De OESO roept het al lang: Nederland doet te weinig aan actieve corruptiebestrijding bij het internationale zakendoen. Sterker nog: door genoemde bedrijven een exportkredietverzekering van Atradius Dutch State Business (Atradius DSB) te geven loopt Nederland het risico corrupte praktijken actief te ondersteunen. In 2012 ondertekenden Atradius DSB en Petrobras een samenwerkingsovereenkomst op grond waarvan Nederlandse leveranties aan Petrobras tot een waarde van 1 miljard dollar kunnen worden verzekerd. Deze overeenkomst blijkt nog steeds gewoon van kracht.

Terwijl het iedereen duidelijk is dat vooral de allerarmste mensen de rekening van corruptie betalen, doet Atradius DSB geen gedegen onderzoek vooraf. Atradius DSB vraagt van Nederlandse bedrijven alleen te beloven zich niet met zaken als omkoping in te laten. Als blijkt dat een bedrijf zich niet aan die afspraak heeft gehouden, kan de verzekering worden ingetrokken en een eventuele schade-uitkering komen te vervallen. Tot op heden is dat echter nog nooit gebeurd. Terwijl het met SBMOffshore overduidelijk is fout gegaan, heeft Atradius DSB alweer de aanvraag voor een nieuwe levering aan Brazilië aangekondigd.

Atradius DSB moet veel actiever optreden tegen corruptie, door van te voren beter onderzoek te doen. Ook het OM moet alerter zijn en bij het minste signaal van corruptie ingrijpen en extra onderzoek doen. Het is onbestaanbaar dat dit laatste nu aan de VS wordt overgelaten en dat Nederland doorgaat alsof er niets aan de hand is. De Nederlandse export wordt op deze manier aan onverantwoorde risico’s blootgesteld. Door in het huidige internationaal klimaat rond Petrobras door te gaan met exportpromotie, zaagt Atradius DSB aan de poten van de stoel van de Nederlands exportsector.

, beleidsmedewerker Both Ends