Brieven

Keuze wordt nu al beperkt

Zorgverzekeraar Achmea heeft besloten geen contract aan te gaan met de een groepering van Zeeuwse reumatologische specialisten die voor zichzelf zijn begonnen. In 2015 zullen deze niet langer verbonden zijn aan de ziekenhuizen waar zij eerst toe behoorden.

Op hun beurt adviseren de reumatologen patiënten, die verzekerd zijn bij Achmea, een andere, waarschijnlijk duurdere, verzekering af te sluiten om ook in de toekomst gebruik te kunnen blijven maken van hun kennis en kunde, die nu deel gaan uitmaken van deze privéopzet.

Wie wordt er nu beter van? Hoogstwaarschijnlijk in ieder geval zowel de specialisten en ook de zorgverzekeraar. Maar de patiënt in materieel opzicht dus zeker niet en het is nog maar zeer de vraag of zijn of haar gezondheid hiermee gediend is.

Keuze is een morele kwestie

In 2013 kreeg ik voor het eerst een onbehaaglijk gevoel bij het lezen over het mogelijk verlies van de vrije artsenkeuze. Wat is de kern van dit onbehagen vanuit ethisch perspectief? Het conflict tussen de waarde van de autonomie van de patiënt en kostenefficiënte zorg. De wetswijziging zou resulteren in een machtsverschuiving: niet de patiënt zelf maar de verzekeraar zou voortaan bepalen naar welke arts hij mocht bij een natura verzekering. Is dit moreel verdedigbaar? Hiervoor moeten we terug naar de ethische basis. Deze is de Hippocratische traditie in onze maatschappij waarin we gezondheid beschouwen als een van onze hoogste waarden. De invloed van beleid op deze waarde is bepalend voor de humaniteit ervan. Het beloop van de gezondheid van een patiënt wordt weer in sterke mate bepaald door de vertrouwensrelatie met zijn arts. De vraag is dan: kan een verzekeraar bepalen met welke arts een patiënt de beste vertrouwensrelatie opbouwt? Het lijkt mij niet. Dit paternalisme reduceert de arts-patiëntrelatie tot een mechanische, op afstand beoordeelbare handeling. Hieruit vloeit voort dat het inhumaan zou zijn dit basisrecht te ontnemen. Laat staan als het afhankelijk zou worden gesteld van draagkracht in een sociaal-democratie.

Han Mulder, huisarts,

Participatiesamenleving

CDA, zo werkt het ook niet

Is het zó simpel dat de problemen verdwijnen als je de mensen eigenaar maakt van hun eigen omgeving? CDA-kopstukken Sybrand Buma en Ruth Peetoom beweren van wel (NRC, 17 december). „Geef scholen, zorginstellingen en wooncorporaties terug aan de mensen in plaats van de lege huls van de participatiesamenleving”.

Nu de praktijk. Neem de coöperatieve Rabobank. Lokaal, regionaal en aan de top bestuurd door enige duizenden betrokken burgers. De bakker en de leraar in hun plaatselijke bank. Aan de top vertegenwoordigers van de klanten. De Rabobank is een model van ledenparticipatie. Toch ging juist daar recent heel veel mis. Het Liborschandaal. De machtsstrijd over de zeggenschap tussen het hoofdkantoor en de plaatselijke banken. Problemen over massa’s onverantwoord verstrekte hypotheken. Vragen rond de ledencertificaten „Een woningcorporatie waar de huurders echt wat te zeggen hebben, zal niet snel een cruiseschip aankopen”, zo besluiten de CDA-ers hun retoriek. De praktijk van de Rabobank leert echter dat het niet zó simpel is.

Jan Werts

Dinosaurussen

T-Rex was niet de grootste

Hoewel ik begrijp dat de Tyrannosaurus rex tot de verbeelding spreekt is hij niet de grootste, zoals NRC beweert (20 december, p. 4). Die eer gaat naar de Spinosaurus, deze was ongeveer anderhalf keer zo groot als de T-Rex. Voor de mensen die hun kennis van dinosaurussen opgedaan hebben door de Jurrasic Park-films te kijken, deze dinosaurus komt in de derde film voor als hij de T-Rex doodt. Ook de Giganotosaurus was waarschijnlijk nog iets groter dan de T-Rex.

Frits Lebrechthausen

Studententraditie

Op Harvard streakt men erbij

NRC schrijft over de studententraditie om ’s avonds in de tentamenperiode hangend uit de ramen zo hard mogelijk te schreeuwen (19 december, p. 8.). Er wordt gesteld dat deze traditie naar Nederland (nou ja, het Amsterdamse studentencomplex Uilenstede) is overgewaaid vanuit Zweden.

Graag attendeer ik u erop dat ook elders ter wereld studenten deze traditie in ere houden. Op het Amerikaanse Harvard openen studenten sinds het eind van de jaren vijftig twee keer per jaar, op de laatste avond voor de tentamenperiode, hun ramen om tien minuten lang de tentamenstress eruit te schreeuwen. Ook komen zij hiervoor samen op de Old Yard, het centrale plein van Harvard.

In de loop van de jaren zeventig is hier op Harvard een ander gebruik bij gekomen. Tijdens die twee avonden per jaar wordt op de Yard niet alleen geschreeuwd, maar ook gestreakt. De studenten rennen al schreeuwend naakt een rondje. Een enkeling draagt hierbij nog wel een cape of masker, maar de geslachtsdelen dienen ontbloot te zijn. Dus de dames en heren op Uilenstede weten wat hun te doen staat …

Maatje Nooren

Natuurbeheer

Laat wolf als proef eens los

NRC spreekt met twijfel over de terugkeer van de wolf naar Nederland(19 dec, p. 19). De invloed van een roedel wolven op de Veluwe is moeilijk te voorspellen.

Deze invloed op Nederlands natuurgebied kan ook in de praktijk worden getest. Niet op de Veluwe (circa 1000 km2) maar in de kleinere, omheinde, Oostvaardersplassen (circa 56km2). Ook hier mist een toppredator.

Jaarlijks worden daar de drie grote grazers , de edelherten, konikpaarden en heckrunderen in grote getale afgeschoten. Dat voorkomt onnodig lijden in de wintermaanden. Dit vroeg reactief beheer kan door roofdieren, zoals de wolf, worden vervangen.

Helaas creëren wolven een landschap van angst en zijn hun regulerende effecten niet snel zichtbaar. Hierdoor geven beleidsmakers nauwelijks voorkeur aan ‘natuurontwikkelingsvisie’, waarbij de zelf regulerende natuur centraal staat. Onterecht, een wolf zorgt voor een dynamisch landschap en verlaagt natuurbeheerkosten.

Een beheersbaar experiment met spannendere natuur: laat wolven los in de Oostvaardersplassen!

Bart van Gent, milieukundige

Koninklijk Huis

Waar was de mantelzorger?

Beatrix van Oranje uit Den Haag had geen zin in werklui over de vloer. Het gevolg? Haar huisje liep achterstallig onderhoud op. Nu moet het van onze belastingrevenuen worden hersteld. Vijfendertig miljoen euro! Hier was een keukentafelgesprek op zijn plaats geweest. Of die blozende mevrouw uit Almere, Annemarie Jorritsma die eventjes langs kwam met een pannetje soep om te mantelzorgen. Dan had diezelfde mevrouw gelijk „even dat stofzuigertje” vast kunnen houden. Dat had veel centjes gescheeld.

P. Veldt

Bijstand

Armoede blijft zo bestaan

Onder bijstandsontvangers is de armoede blijkens onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) het grootst: 47 procent leeft onder de armoedegrens (NRC Handelsblad, 18 december). Het SCP hanteert voor een alleenstaande als armoedegrens een bedrag van 1.060 euro per maand. Volgens De Kleine Gids voor de Nederlandse Sociale Zekerheid 2014 bedraagt de bijstandsuitkering voor een alleenstaande inclusief maximale toeslag 948 euro per maand. Wordt hierbij de toegestane kostenvergoeding voor vrijwilligerswerk van maximaal 95 euro per maand opgeteld, dan blijft het totaal nog steeds onder de armoedegrens. Dit lijkt de conclusie te rechtvaardigen dat alle alleenstaanden in de bijstand per definitie onder de armoedegrens leven. En het roept de vraag op of er iets mis is met de bepaling van de armoedegrens door het SCP of met de hoogte van de bijstand.

H. Leo Theuns

Sport

Zonder risico geen winst

„Waarom nog die winnende willen maken terwijl de ploeg blij moet zijn dat het seconden daarvoor nog op gelijke hoogte is gekomen?” vraagt Fabian van der Poll (NRC, sport, 18 december) zich af nadat Feyenoord in de blessuretijd heeft verloren van PSV. Was hij het er ook niet mee eens was dat het Nederlands Elftal tegen Mexico op het WK op zoek ging naar de winnende treffer, in plaats van een verlenging te koesteren? Beslissingen achteraf veroordelen op basis van uitkomsten is altijd makkelijk. Vaak wordt helaas vergeten dat die uitkomsten onzeker zijn op het moment van beslissen.

Pieter Ytsma