‘80 procent van de leden van het Congres kwam nooit buiten de VS’

Dat zei de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov vorige week in een televisie-interview.

illustratie Martien ter Veen

De aanleiding

De relatie tussen Rusland en het Westen is nog altijd moeizaam. Dat bleek vorige week weer eens toen de Russische minister van buitenlandse zaken Sergej Lavrov een interview gaf aan de nieuwszender France 24. De interviewer vroeg hem om een reactie op de zogeheten Ukraine Freedom Support Act of 2014 – een wet die belangrijke nieuwe sancties tegen de Russische energiesector aankondigt en die onlangs unaniem door het Amerikaanse Congres werd aangenomen. Lavrov reageerde als volgt: „Congress is a very special group of people, more than 80 percent of them never left the United States. They live in their own world, so I’m not amazed about this russophobia which is being demonstrated by the Congress at the moment.”

Het lijkt onwaarschijnlijk dat het overgrote deel van de Amerikaanse wetgevers nooit een stap buiten de Verenigde Staten zette. We besloten het uit te zoeken.

Waar is het op gebaseerd?

Hoe Lavrov aan 80 procent komt, is niet bekend. In het interview, dat op internet is terug te zien en ook integraal op de website van het Russische ministerie van buitenlandse zaken staat, licht hij zijn uitspraak niet toe. Het Congres – de wetgevende macht in Amerika – bestaat uit een Senaat (100 leden) en een Huis van Afgevaardigden (435 leden). Als Lavrov gelijk heeft, zou dit betekenen dat 428 van de in totaal 535 leden van het huidige Congres nog nooit de VS verlieten.

En, klopt het?

Amerikaanse politici zijn verplicht hun zakenreizen te melden aan de ‘Clerk of the House’, een speciale overheidsfunctionaris. Die informatie is openbaar: op de website van de Clerk is een overzicht te vinden van kosten voor officiële buitenlandse reizen. We bekijken allereerst de meest recente jaarcijfers, namelijk die van 2013. Daaruit blijkt dat in ieder geval 164 leden van het Huis van Afgevaardigden vorig jaar de Verenigde Staten verlieten voor ‘official business’. Van de Senaat zijn ook gegevens bekend, maar deze blijken alleen ter inzage te liggen op het kantoor van de Senaat in Washington.

Voor een completer beeld raadplegen we daarom nog een andere database: LegiStorm. Deze onafhankelijke partij verzamelt informatie over de salarissen, reisgegevens en andere uitgaven van de congresleden. De database van LegiStorm gaat terug tot 1 januari 2000 en bevat een overzicht van de privaat gefinancierde reizen van alle huidige en oud-leden van het Congres. Privaat gefinancierd wil zeggen dat de reis wordt gesponsord door een particulier of particuliere organisatie, maar wel een officieel karakter heeft. Vakanties worden dus niet meegerekend.

Volgens een overzicht dat LegiStorm onlangs publiceerde op verzoek van de Amerikaanse website Politifact, maakten 417 leden (oftewel 77,9 procent) van het huidige Congres tussen 1 januari 2000 en 17 december 2014 ten minste één buitenlandse reis. Israël was met 958 bezoeken de populairste bestemming. Slechts 3 procent van alle reizen ging naar Lavrovs thuisland: dertien congresleden reisden naar Moskou, Sint-Petersburg of Tomsk.

Met deze gegevens wordt duidelijk dat Lavrov er met zijn uitspraak behoorlijk naast zat. Het werkelijke percentage ligt vermoedelijk nóg hoger: persoonlijke vakanties en reizen betaald door buitenlandse overheden zijn in dit onderzoek immers niet meegerekend. Hiervan zijn echter geen cijfers bekend.

Conclusie

De Russische minister van buitenlandse zaken Sergej Lavrov beweerde in een televisie-interview dat meer dan 80 procent van de Congresleden de Verenigde Staten nog nooit heeft verlaten. Dat is onzin. Uit cijfers van de ‘Clerk of the House’, een speciale functionaris binnen de Amerikaanse overheid, en uit de database LegiStorm blijkt dat zeker 77 procent van de huidige leden van het Congres de afgelopen jaren voor hun werk naar het buitenland reisde. We beoordelen de stelling als onwaar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nextcheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nextcheckt