Zijn imago gaat ‘vanzelf’

PEC Zwolle is de sensatie van 2014. Met sterk spel laat de ploeg zien dat een club met een lage begroting hoog mee kan draaien. En met Ron Jans beschikt PEC over de juiste coach: degelijk, en wars van sterallures.

Trainer Ron Jans heeft bijgedragen aan de hoge gunfactor die PEC Zwolle heeft verworven. Foto ANP

Weet u nog, dat vuurwerk dat supporters van Ajax massaal op het veld gooiden tijdens de bekerfinale van vorig seizoen? Ja, heftige beelden. Maar wat vast ook is blijven hangen is welke club won: PEC Zwolle. „Daarom kwam dat vuurwerk achteraf wel mooi uit”, zegt aanvoerder van PEC Bram van Polen. Want schandalig of niet: de fakkels markeren wel de meest bijzondere prestatie in de historie van wat ooit gold als een nietige club in het Nederlandse voetbal.

Dat minder aansprekende tijdperk vormt een groot contrast met het fraaie beeld dat Van Polen schetst na de verloren uitwedstrijd tegen SC Cambuur (2-1). Natuurlijk, hij baalt ervan dat PEC nu geen derde staat. Maar winst van de KNVB beker, Europees voetbal (uitgeschakeld door Sparta Praag), de Johan Cruijff Schaal gewonnen en de winterstop in als vierde; het kan niet op dit kalenderjaar. PEC is de sensatie van 2014.

Spelers blaken van zelfvertrouwen

De club leeft en dat is een dag eerder te merken in het IJsseldeltastadion van Zwolle. Hoor de grijsaards die gebroederlijk naar de training kijken. De een zegt dat hij de vertrokken smaakmaker Kamohelo Mokotjo niet mist. „Jullie wel dan?” Terwijl een ander doodleuk opmerkt dat Ajax-verdediger Joël Veltman wat hem betreft „nooit naar Zwolle hoeft te komen”, gelet op diens spel in de bekerwedstrijd van Ajax tegen Vitesse. Verwende fans? Misschien dat ook zij boven hun stand leven, net als spelers en staf.

Trainer Ron Jans is de eerste om dat te beamen. „Ik kan je verzekeren dat wij deze plek niet het hele seizoen vasthouden”, zegt hij desgevraagd. Wel benadrukt Jans dat hij zich niet verbaast over de hoge klassering. Zijn spelers zijn zo op elkaar ingespeeld dat ze blaken van zelfvertrouwen.

Met het sterke spel bewijst Zwolle dat ook een club met een relatief lage begroting van 10,4 miljoen euro – de op elf na hoogste van de eredivisie – hoog kan meedraaien. Zelfs terwijl in de zomer vijf bepalende spelers zijn vertrokken: Darryl Lachman en Kamohelo Mokotjo gingen naar FC Twente, keeper Diederik Boer naar Ajax, middenvelder Mateusz Klich ging terug naar Wolfsburg, terwijl spits Fred Benson op avontuur ging in Moldavië.

Ze vertrokken voor relatief weinig geld, als gevolg van clausules in hun contract. Diende een grote club zich aan, dan mochten ze voor lage bedragen weg. Achteraf balen, maar PEC had destijds geen keuze bij de onderhandelingen. Als nieuwkomer in de eredivisie (promotie in 2012) was PEC allang blij dat spelers wilden tekenen. Nu is het graag of niet, zegt scout Ben Hendriks. „Als spelers twijfelen, hebben wij ook meteen onze twijfels.”

Een van de nieuwelingen dit jaar is Jody Lukoki. Hij werd overgenomen van Cambuur. Gevraagd naar de kracht van PEC zegt de voormalige speler van Ajax: „We zijn een hecht team dat nooit van zijn speelstijl afwijkt. Soms heb je trainers die het spel aanpassen aan de tegenstander, maar dan haal je automatismen eruit. Bij ons kent iedereen zijn taak.”

Lukoki roemt de rol van Jans, een nuchtere trainer die zijn spelers op de juiste manier weet te raken. Soms met een aai, dan weer met prikkelende woorden. Volgens betrokkenen is de kracht van Jans dat hij alle spelers aandacht geeft, niet alleen basisspelers maar ook de nummers twaalf tot en met zestien. „Hij is heel open”, zegt Lukoki. „Bij Ajax was Frank de Boer dat minder. Dan keek je voor de wedstrijd op de lijst en zag je dat je niet bij de selectie zat. Nooit hoorde je waarom, tenzij je er specifiek om vroeg. Ik snap dat, want bij Ajax is de druk groter, maar ik denk dat het goed is als een coach alle spelers het gevoel geeft dat ze belangrijk zijn.”

Bij PEC vinden ze ook het karakter van spelers belangrijk. „Je moet hier passen”, zegt scout Hendriks. Profs met sterallures hebben niks te zoeken bij een club die gemoedelijkheid hoog in het vaandel heeft staan. Niet voor niets zijn de receptie en fanshop dagelijks een half uur dicht, zodat alle medewerkers gezamenlijk kunnen lunchen in het spelershome.

Iedereen telt mee. Ook de clubmensen die kippensoep schenken bij de lunch. „Vrijwilligers worden niet betaald. Niet omdat ze waardeloos zijn, maar omdat ze onbetaalbaar zijn”, staat geschreven op een van de muren in het spelershome. Op een andere wand staan regels uit het zogenoemde Zwolse volkslied. „Ik doe niet vaak zo raar, in ’t volle openbaar.”

Jans is de ideale coach voor PEC

In dat opzicht beschikt PEC met Jans over de juiste coach. Degelijk, en wars van sterallures. Zo veel van dat soort mannen lopen er niet rond in een wereld waarin sommige trainers zelfs nog een doodschop of fopduik met de mantel der liefde bedekken. Hij hecht veel waarde aan fatsoen. Zo is het Jans die Thomas Lam er vrijdag op attendeert dat de speler zijn muts moet afzetten voor een tv-interview.

„Ron verkoopt de club goed”, zegt Cambuur-trainer Henk de Jong, die bij FC Groningen nog assistent was van Jans. Door gewoon zichzelf te zijn, draagt Jans bij aan de hoge gunfactor die Zwolle heeft verworven. Op de vraag of Jans bezig is met zijn imago: „Dat gaat gewoon vanzelf.” Persvoorlichter Koen te Riele van PEC bevestigt dat beeld. Zet twintig camera’s op een rij en de kans is groot dat Jans bij het laatste interview nog net zo vrolijk is als bij het eerste – of net zo kwaad.

Na het duel van zaterdag was het een mix. Jans zag een „geweldige” pot, maar vond dat zijn „kerstpakket” was afgepakt door arbiter Martin van den Kerkhof. Die keurde de 1-2 af, nadat Thomas Lam (PEC) en Sander van de Streek (Cambuur) al hadden gescoord. Erik Bakker maakte de 2-1.