Wel geld ophalen, maar niet pochen

Investeerders en vermogende particulieren steken op grote schaal geld in start-ups. Maar de meeste financiële injecties komen niet in de publiciteit.

Nederlandse start-ups hebben dit jaar voor zeker 62 miljoen euro aan investeringen ontvangen van investeringsmaatschappijen en vermogende particuliere investeerders. Dat blijkt uit onderzoek van NRC op basis van informatie die bedrijven en investeerders zelf naar buiten hebben gebracht.

Het merendeel van de investeringen (64 procent) is afkomstig uit Nederland. Verder zijn het vooral Amerikaanse en Britse partijen die geld in jonge Nederlandse ondernemingen steken. Het overzicht, dat 53 bedrijven omvat, is zo compleet mogelijk maar niet volledig. Niet iedere kapitaalinjectie wordt bekendgemaakt en zelfs als dat wel gebeurt, wordt het investeringsbedrag niet altijd openbaar. Het totale bedrag dat afgelopen jaar is geïnvesteerd, ligt dus hoger.

Medische start-ups en biotechnologiebedrijven ontvangen de hoogste bedragen, gemiddeld zo’n 3,5 miljoen euro. In software- en appbouwers wordt het vaakst geïnvesteerd. MyTomorrows, dat experimentele medicijnen legaal beschikbaar stelt voor ernstige zieke patiënten, eindigt met ruim 6 miljoen euro bovenaan de lijst.

Onder de investeerders bevinden zich investeringsmaatschappijen met durfkapitaal (venture capital) uit binnen- en buitenland, regionale participatiemaatschappijen, investeringstakken van bedrijven als Randstad en Sanoma en vermogende particulieren.

Opvallende namen in de lijst zijn onder meer Floris Rost van Tonningen, mede-oprichter van Hyves, Kees Koolen, oud-bestuursvoorzitter van Booking.com en de Amerikaanse krant The New York Times, die in digitale kiosk Blendle investeerde.

Dat investeringen in Nederlandse start-ups vaak buiten de publiciteit blijven, is goed te verklaren, zegt Dan Harple, eigenaar van de in Amsterdam gevestigde investeringsmaatschappij Shamrock Ventures en verbonden aan het Massachusetts Institute of Technology (MIT). „Er bestaat een duidelijk cultuurverschil tussen de VS en Nederland. Als een Amerikaanse start-up een investering binnenhaalt, wordt meteen een pr-bureau ingezet om dat wereldkundig te maken. In Nederland ziet men dat al snel als pochen en dus kiezen bedrijf en investeerder ervoor het stil te houden.”

Crowdfunding

Hoe zit het met het crowdfunden van startkapitaal? In dit onderzoek is alleen gekeken naar grote investeerders. Start-ups die volledig of hoofdzakelijk worden gefinancierd via online crowdfunding-platforms als Symbid of Leapfunder zijn dus niet meegenomen. Dat maakt dergelijke manieren van alternatieve financiering niet minder lucratief. Symbid geeft op de site aan meer dan 6 miljoen euro aan investeringen te hebben verwerkt.

En dan zijn er nog de zogeheten ‘incubators’ als Rockstart, YES!Delft en UtrechtInc. Het komt regelmatig voor dat deelnemende start-ups tijdens of na het programma alsnog geld ophalen bij grote investeerders, zegt Ruud Hendriks van de Nederlandse incubator Startupbootcamp. Nederlandse deelnemers zouden dit jaar 16,5 miljoen euro hebben opgehaald. Slechts een deel van die investeringen is bekendgemaakt. Voor Rockstart ligt dat bedrag op ruim 1,2 miljoen, zegt de organisatie.

Onder durfinvesteerders neemt de interesse voor incubators volgens Hendriks dan ook toe: „Toen we begonnen, was de interesse heel beperkt. We moesten moeite doen investeringsmaatschappijen aan tafel te krijgen. Inmiddels is er een aantal dat standaard aanwezig is. En die hoeveelheid neemt alleen maar toe”.