Politie New York furieus na moord

Zwarte man schiet twee agenten in koelen bloede neer. ‘Eén van ons, twee van hen’

De Amerikaanse politie staat op scherp nadat een man zaterdagmiddag in Brooklyn, New York, in koelen bloede twee agenten doodschoot die in hun dienstauto zaten. De moordenaar, de 28-jarige Ismaaiyl Brinsley, had op Instagram aangekondigd dat hij politiemensen ging ombrengen. Hij wilde zich wreken voor de dood van Michael Brown en Eric Garner, twee in de voorbije maanden door blanke politiemannen omgebrachte zwarten: „Vandaag ga ik twee varkens (politiemannen, red.) vleugels geven. Zij nemen er één van ons, laten wij er twee van hen nemen”.

Na de dubbele moord rende Brinsley een metrostation binnen waar hij zich op het perron door het hoofd schoot. Brinsley was zwart. De agenten die hij doodschoot, Wenjin Liu en Rafael Ramos, waren van Aziatische en Latijns-Amerikaanse afkomst.

De moorden verhogen de spanning rond de politie in de VS, die al maanden zware kritiek krijgt omdat ze te snel tot geweld zou overgaan en omdat ze zwarten veel vaker aanhoudt en arresteert dan blanken. De beslissingen van rechtbankjury’s in Missouri en New York om de agenten niet te vervolgen die betrokken waren bij de dood van Brown en Garner, leidden tot protesten in het hele land. De familie van Eric Garner en de zwarte dominee Al Sharpton, die in de protesten tegen de politie afgelopen maanden het voortouw nam, namen dit weekend afstand van de moorden op Liu en Ramos.

Zaterdagavond kwam het door de moorden tot een uitbarsting in de al zeer gespannen verhouding tussen de New Yorkse burgemeester Bill de Blasio en zijn 23.000 man sterke korps. Patrick Lynch, de leider van de grootste politievakbond (de Patrolmen’s Benevolent Association van de geuniformeerde straatagenten), hield De Blasio medeverantwoordelijk: „Het bloed aan de handen begint op de trappen van het stadhuis, in het kantoor van de burgemeester,” zei Lynch. Toen de burgemeester zaterdagavond het ziekenhuis bezocht waar de dode agenten lagen, keerden sommige agenten hem nadrukkelijk de rug toe.

De verhouding tussen De Blasio en de politie is gespannen sinds de burgemeester, die in januari 2014 aantrad, zich in zijn campagne afzette tegen de praktijk van ‘stop and frisk’, het lukraak aanhouden op straat dat voornamelijk zwarten trof. Voor toenemend gemor bij de politie zorgde De Blasio door na de dood van Eric Garner in een tv-interview te vertellen dat hij en zijn zwarte vrouw hun zestienjarige zoon gewaarschuwd hadden voor de politie; zo moest Dante bijvoorbeeld vooral geen onverwachte bewegingen maken als hij werd gearresteerd.

Toen op 13 december, na een protest om de dood van Eric Garner, twee agenten door burgers werden aangevallen op Brooklyn Bridge, sprak De Blasio van ‘de vermeende aanval’. In reactie daarop plaatste de vakbond PBA een codicil op haar website, ‘Don't insult my sacrifice’, waarmee politieagenten kunnen aangeven dat de Blasio en zijn woordvoerster niet op de begrafenis mogen komen, mochten ze omkomen tijdens hun dienst. Volgens voormalig hoofdcommissaris Raymond Kelly is bemiddeling nodig in het conflict.

In de VS vallen bij confrontatie tussen burgers en politie meer doden dan in enig ander westers land. Dit komt door de ruime aanwezigheid van wapens bij de bevolking, waardoor ook de politie sneller tot schieten geneigd is. In 2013 stierven 400 burgers door politiekogels, tegen 100 agenten die door schoten van burgers omkwamen. Zondag werd in Florida nog een agent doodgeschoten toen hij een verdachte van moord wilde arresteren. De moordenaar reed daarna over hem heen.

De moordenaar van zaterdag, Ismaaiyl Brinsley, had een geschiedenis van geestelijke instabiliteit, veroordelingen en geweldsincidenten. Zaterdag schoot hij in Baltimore eerst zijn vriendin neer alvorens naar New York te vertrekken. De politie van Brooklyn werd nog gealarmeerd over Brinsley’s plannen. Maar tegen de tijd dat de melding op de juiste plek was, stond Brinsley met zijn wapen al voor de dienstwagen waarin de agenten zaten.