Aap krijgt deels zelfde rechten als de mens

De 29-jarige, verlegen Sumatraanse orang-oetan Sandra is een ‘niet-menselijk persoon’. Daarom heeft ze deels dezelfde rechten als de mens en is het illegaal dat ze al twintig jaar zit opgesloten in een Argentijnse dierentuin. Dit heeft een rechtbank in Buenos Aires bepaald. Als er binnen tien dagen geen beroep komt, wordt Sandra naar een reservaat in Brazilië gebracht, waar ze niet de hele dag mensenogen hoeft te verduren. Hoewel ze in een dierentuin werd geboren, trekt Sandra in haar kooi regelmatig een doek over haar kop.

Centraal in de zaak, aangespannen door een associatie van advocaten die voor dierenrechten ijvert, stond de vraag of Sandra een „ding” was of een „persoon”. In december verwierp de rechtbank van de staat New York een verzoek van dezelfde advocatengroep om een chimpansee vrij te laten. De rechter oordeelde dat het dier als ding „bezit” was en dus rechteloos: „Chimpansees kunnen geen wettelijke plichten vervullen of wettelijk aansprakelijk gesteld worden voor hun handelen.”

De uitspraak in Buenos Aires opent volgens advocaat Paul Buompadre de weg naar vrijheid, „niet alleen voor andere primaten, maar ook voor andere voelende wezens die oneerlijk en lukraak van hun vrijheid zijn beroofd in dierentuinen, circussen en laboratoria”, zei hij tegen de krant La Nacion. Maar het hoofd biologie van de dierentuin, Adrian Sestelo, waarschuwde: „Claimen dat een dier misbruikt wordt, gestresst is of depressief, is een van de meest gemaakte menselijke fouten: het vermenselijken van diergedrag.”

Vorig jaar verbood de Indiase regering het houden van dolfijnen omdat zij „niet-menselijke personen” zijn. In Nederland verbood staatsecretaris Sharon Dijksma (PvdA) onlangs wilde zoogdieren in circussen. De reden hiervoor was niet dat zij ‘niet-menselijke personen’ zijn, maar dat dit uit de tijd is.