Drie jezussen, een plein vol volgers

Drie brievenbussen voor het geld. Inzamelactie, volksfeest en stadsreclame; Serious Request is weer begonnen.

Dj Domien Verschuuren van de actie Serious Request werpt een kushand naar de toeschouwers op de Grote Markt in Haarlem. Op de voorgrond zanger Simon Keizer van het duo Nick en Simon. Foto ANP

Binnen in het Glazen Huis zit je in het oog van de orkaan. Je hoort de bonkende bassen van de muziek buiten, maar verder is het leeg en rustig. Alleen de drie radio-dj’s zijn er. En de verslaggever van deze krant. Coen Swijnenberg zit achter de draaitafel. De andere twee zitten in de zithoek. Het is droog en warm binnen, maar nieuwkomer Domien Verschuuren huivert in zijn trui. Dat is het slaapgebrek, legt veteraan Gerard Ekdom uit. Hij vertelt over de groentesapjes die ze krijgen en hij trekt een vies gezicht: „Met knoflook!”

Oké, de rust is betrekkelijk: achter de ruit verdringen zich honderden mensen die aandacht willen. Ze tikken op het raam. Ze willen op de selfie met een dj. We zitten hier in het apenhuis. Op de deur staat dan ook met stift: „Discjockius abnormalus (3 mannetjes). Niet voeren. Paartijd: vanaf 18 december.” Mensen gooien geld door de drie brievenbussen. De vloer ligt bezaaid met briefjes en munten.

Serious Request, een jaarlijkse inzamelactie van radiozender 3FM en het Rode Kruis, is dit weekeinde weer begonnen. Iedere kerstweek sluiten drie dj’s zich op in een keet op een stadsplein ergens in Nederland om een week lang onafgebroken verzoekplaten te draaien voor geld. Het evenement wordt ook uitgezonden op tv-zender NPO3. De opbrengst is voor een goed doel. Dit jaar: misbruikte vrouwen in oorlogsgebieden.

Kerstmutsjes

Buiten, op de Grote markt in Haarlem, staan duizenden mensen mee te springen op de oude hit Narcotic van Liquido. De vele Serious Requestkerstmutsjes (5 euro) wippen vrolijk mee. Een groot roze spaarvarken zweeft boven de hoofden. Een groepje hardlopers is uit Heerhugowaard komen rennen, aan elkaar vast geketend. Al deze mensen komen hun geld inleveren voor het goede doel.

In tien jaar tijd is Serious Request uitgegroeid tot een volksfeest. Het begon in 2003, en vond zijn huidige vorm in 2004. Toenmalige zendermanager Florent Luyckx wilde een evenement om de door hem vernieuwde popzender op de kaart te zetten.

Dit jaar hebben gemeente en bedrijfsleven van Haarlem drie ton uitgetrokken voor deze toeristentrekker. Overal in het land doen mensen mee. De actie kreeg navolging in zes andere landen, van Zweden tot Zuid-Korea. Vorig jaar was de opbrengst hier 12, 3 miljoen euro. De tussenstand gisteravond: 3,2 miljoen, meer dan in 2013.

Tijdens de actie eten de dj’s geen vast voedsel. Zij leven op vruchten- en groentesap. Een hongerstaking light. Theo Schuyt, hoogleraar filantropische studies aan de VU te Amsterdam, noemt dit als een reden van het succes: „Ze sluiten zich op, ze eten niet. Ze lijden mee, als moderne jezussen. Dat is een krachtig appèl. De rol van de martelaar levert altijd veel volgelingen op.”

Op het plein zegt advocaat Bjorn Halbers uit Doetinchem: „Ik zal niet zeggen: we voelen een beetje wat de slachtoffers voelen, maar het geeft je het gevoel dat je meedoet.” Met collega’s en cliënten van zijn kantoor is hij over het strand van Hoek van Holland naar Den Helder gerend. „Wij zijn een sportief kantoor en het is een mooi bedrijfsuitje.”

Roze superheldenpak

Op de hoek van de Parklaan en de Kruisweg hangt radio-dj Giel Beelen aan een spijkerbroek aan een paal. Een uithoudingstest voor het goede doel. Beelen, gangmaker van het eerste uur, zit dit keer niet zelf in het Glazen Huis. Hij rent in een roze superheldenpak door Haarlem, van actie naar actie, als aanjager. Serious Request is niet één actie, maar een verzameling van duizenden acties. Beelen: „Dit is zo’n succes omdat het van de mensen zelf is. Wij begonnen met plaatjes draaien, maar de luisteraars hebben er al die eigen acties bij bedacht.”

Hoogleraar Schuyt beaamt: „Dit is geen chequebook-activism, je kunt zelf wat doen. Het is massaal, iedereen wil erbij horen: we gaan onszelf met zijn allen een beetje pijn doen. Het sluit aan bij Kerst: ook een volksfeest met een serieuze ondertoon: wij vieren feest, maar we denken ook aan de armen en de eenzamen.”