Column

Collectief kerstzwijm terwijl Sijbrands damt

Ton Sijbrands zette bij Omroep Max het wereldrecord blindsimultaandammen op 32 partijen.

Het wildgebraad kan uit de pan, de charcuterie is opgediend op een grote schaal die wordt afgedekt met folie. Een gezin stapt in de auto – maar strandt, op een besneeuwde snelweg. Pechhulp arriveert, de auto blijkt leeg. Maar in de caravan achter de auto denkt de wegenwacht licht te zien branden. „Papa!” roept het kleine grut rond de gedekte caravantafel. „We gaan toch geen Kerst vieren zonder jou?”

We zijn weer in collectieve kerstzwijm gevallen, en dus deed iedereen feestelijk op tv: in de wegenwachtreclame van Albert Heijn, bij de feestelijke reünie van Boer zoekt vrouw. Maar de feestvreugde werd bijna ondraaglijk in de kerstaflevering van Heel Holland Bakt (Omroep Max). Juryleden Janny van der Heijden en Robèrt van Beckhoven instrueerden er een volledige kerstmaaltijd, van ontbijt tot kersttaart. Janny en Robèrt hadden zich teruggetrokken in een royale, rustieke boerderij, om daar zonder schorten voor, in vol feestornaat en in een smetteloze keuken een perfect kerstdiner te bereiden.

Afwezig waren de verfrissende ironie van presentator Martine Bijl en de stuntelende kandidaten die de bakwedstrijd altijd zo prettig menselijk maakten. Er waren slechts Janny en Robèrt die het perfecte echtpaar speelden en elkaar nog nét geen honnepon noemden. Zij, terwijl hij de kerststol klaarmaakt: „Heb je een gardetje nodig?” Hij: „Alsjeblieft, ja!” Zij: „En misschien wil je straks ook wel zo lief zijn om het deeg voor mij te maken?” Hij: „Ja, natuurlijk! Graag!” Was dit satire?

Het was Kreatief met Kurk-achtig tuttig, en eendrachtig zoals je maar in héél weinig normale mensenkeukens aantreft, zeker met Kerst. En het is de vraag of heel Holland zo handig bakt.

Nee, in Hilversum, dáár werd dit weekend de echte bovenmenselijke prestatie geleverd – althans, dat was het frame van Omroep Max voor de wereldrecordpoging blindsimultaandammen van Ton Sijbrands. Pardon?

De oud-wereldkampioen zat 48 uur lang onafgebroken in het Hilversumse raadhuis uit zijn hoofd te dammen tegen 32 tegenstanders in een andere ruimte. Hij mocht niets opschrijven en zich maar acht keer vergissen.

„Een immense prestatie” was het, van „levende legende” Sijbrands, „de keizer van de blindsimultaanséances”, zo heette het in de geurende woorden van Hans Böhm, die vrijdag- en zaterdagnacht korte liveverslagen presenteerde.

Het was wat absurdistische televisie, want die ronkende presentatie stond in schril contrast met de beelden, die van een zeldzame morsigheid waren. De tegenstanders, allemaal mannen, hadden dezelfde houthakkershemdenwinkel, en Sijbrands zelf, tja – ook zo’n type dat je anders nooit op tv ziet.

De echte liefhebber kon het hele weekend lang online een livestream van de ‘immense prestatie’ volgen. „44. 39”, hoorde je dan af en toe. Soms werd er hevig gehoest. Als kijker moest je de damborden er ook zelf bij denken. Maar daar was de lol niet minder om: dit bood een inkijkje in een hoogst eigenaardige biotoop. Dit waren echte mensen, maar het leek wel satire.

De recordpoging is geslaagd. De levende legende zelf zei verontschuldigend te hopen dat de kijkers „zich niet al te zeer verveeld hebben”.