Apotheekketen Brocacef wil de grootste worden

Foto ANP

Medische distributeur Brocacef heeft aangekondigd de apotheken van Mediq over te willen nemen. Als de Autoriteit Consument & Markt (ACM) de overname goedkeurt, wordt Brocacef in een klap het grootste apotheekbedrijf in Nederland met 5300 werknemers, 333 apotheken in eigendom en 166 franchiseapotheken. Wat betekent dit voor de apotheekmarkt?

De opkomst van de keten

Sinds 1999 mogen niet-apothekers eigenaar zijn van een apotheek. Een maatregel van toenmalig minister van Volksgezondheid Els Borst om marktwerking te bevorderen. Sindsdien is een daling in het aantal zelfstandige apotheken te zien. In toenemende mate zijn ze eigendom van een keten of franchise, waarbij de eigenaar werkt volgens een gemeenschappelijke formule.

In 2013 telde Nederland elf ketens en formules. Mediq en Brocacef zijn, gelet op het aantal apotheken in eigendom, respectievelijk de grootste en de op een na grootste keten in Nederland.

Mediq is sinds 2013 eigendom van investeringsmaatschappij Advent. Die haalde het bedrijf, dat nu nog uit twee divisies bestaat, na twintig jaar van de beurs. Advent had daarbij vooral interesse in de winstgevende, internationale tak van Mediq: D&I, dat medicijnen en hulpmiddelen levert aan ziekenhuizen en patiënten.

De omzet van de apotheken daalt namelijk al jaren. Sinds de invoering van de prijsliberalisatie bedongen zorgverzekeraars lage prijzen waardoor apotheken hun winsten zagen wegsmelten.

Als de mededingingsautoriteit de overname van de Mediq-apotheken door Brocacef goedkeurt, valt een kwart van alle apotheken in Nederland onder de keten. Op de vraag wat dit betekent voor de apotheekmarkt, wil de branchevereniging van apothekers, de Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie (KNMP), niet ingaan.

“Wij zijn voorzichtig met uitspraken, omdat het oordeel van de ACM ook kan zijn dat de verkoop niet door mag gaan.”

Ook een woordvoerder van ministerie van VWS laat weten ‘geen reactie vanuit het ministerie te kunnen geven’.

Zorgverzekeraars

Eén ding is in ieder geval zeker: als de overname doorgaat, krijgen zorgverzekeraars in de onderhandelingen te maken met een sterke speler. Want naast het feit dat de Brocacef-keten groter wordt, zijn de BENU-apotheken van het bedrijf ook aangesloten bij De Zorgmakelaar Farmacie, een zorgmakelaar die namens een groep apotheken met zorgverzekeraars onderhandelt. Na de overname zou deze groep uit meer dan 800 apotheken kunnen gaan bestaan.

Een woordvoerder van Zorgverzekeraars Nederland:

“Er zal wel enige markmacht ontstaan. De zorgverzekeraars zijn zich daarvan bewust.”

Voldoende keus

Daarnaast is het de vraag of er voldoende keuzemogelijkheid overblijft voor de consument. In 2010 nam Brocacef, destijds goed voor 53 eigendomsapotheken en 33 franchisenemers, nog 63 apotheken van een andere keten over. De mededingingsautoriteit oordeelde toen dat die overname door kon gaan op voorwaarde dat Brocacef vier apotheken verkocht in Roermond en Breda. Zo zou er voor de consument ‘voldoende keus tussen apotheken overblijven’.

Bij de huidige overname zijn meer dan drie keer zoveel apotheken betrokken. Hierdoor komt in enkele gemeenten 100 procent van de apotheken in handen van Brocacef.

En de zelfstandige apotheker?

“Een zelfstandige die echt alles zelf wil doen, krijgt het moeilijk. Maar steeds meer apotheken werken samen met bijvoorbeeld huisartsen en wijkverpleging. In een dergelijke zorggroep kan een apotheker zeker zelfstandig blijven opereren,” aldus de woordvoerder van de KNMP.

“De keten is niet per se de toekomst.”