Dit wil Wiebe Draijer in 2015 veranderen aan de Rabobank

Foto Robin Utrecht

Wiebe Draijer is de nieuwe bestuursvoorzitter van Rabobank, maar bankier is hij niet. Deze vier dingen wil hij in 2015 aanpakken zegt hij dit weekend in NRC Handelsblad.

1. De cultuur veranderen

Toezichthouder De Nederlandsche Bank eiste na Libor een cultuurveranderprogramma. Alle medewerkers, de managers voorop, doorlopen het programma Culture Collective.

“Gedrag verander je als je vier dingen goed doet”, weet Draijer uit zijn McKinsey-tijd.

“Er moet een inspirerend en richtinggevend verhaal zijn waar mensen in geloven. Je moet het gedrag zien bij de mensen naar wie je opkijkt, je leidinggevenden. Mensen moeten een prikkel krijgen om mee te gaan en je moet mensen helpen om er te komen. Dit heet het Influence-model. Het is eigenlijk heel simpel.”

2. Minder activiteiten

De economie van de komende jaren zal volgens Draijer gekenmerkt worden door aanhoudend lage rentes en vermoedelijk nog hogere kapitaaleisen van de toezichthouders, wat betekent dat de bank scherper zal moeten kiezen om nog genoeg te kunnen verdienen. In Nederland wil de bank “een spiegel van de economie” zijn, maar in het buitenland zal hij zich in het bijzonder richten op landbouw en voeding. Rabo gaat alle activiteiten onder de loep nemen, om te kijken waar de bank mee door wil gaan en waar men mee wil stoppen.

3. De corporatiestructuur aanpakken

Rabo is als enige grote bank een coöperatie - een verzameling van banken, niet één bank. Al die lokale banken (120 in totaal) zijn mede dankzij hun eigen bankvergunning officieel zelfstandig. Het bestuurscentrum is er ter ondersteuning.

Een van de veranderingen waarover gesproken wordt, is echter om de lokale banken hun vergunning af te nemen, en Rabo als geheel onder één bankvergunning te laten werken. Sommige lokale banken vrezen dat ze in dat geval slechts filialen van ‘Utrecht’ worden.

Draijer weerspreekt dat het coöperatieve karakter van de bank door welke verandering dan ook in gevaar komt. Hij erkent dat het “er lekker intensief aan toe gaat in de gesprekken”. De herziening zou noodzakelijk zijn omdat het oude model niet meer houdbaar is.

De afgelopen jaren waren er nogal eens problemen bij de lokale banken, waar het bestuurscentrum nu zelf toezicht op houdt. Dat toezicht bleek soms te falen. Daarvoor is Rabo vorig jaar berispt door de AFM. Het toezicht moet beter en dat moet mede geregeld worden onder een nieuwe structuur.

4. De bank digitaliseren

Door de digitalisering kunnen allerlei partijen bankierstaken gaan uitvoeren: bedrijven als Google en Apple begeven zich in het betalingsverkeer, crowdfunding begint in Amerika serieuze vormen aan te nemen.

“Ik wil begrijpen wat de toekomst van banken is. De innovaties in Silicon Valley zijn er niet zozeer op gericht om banken onderuit te halen. Ze zijn bedoeld om de klant beter te bedienen. Veel bedrijven vragen om samenwerking. Door de nieuwe ontwikkelingen kan je klanten beter bedienen via internet, kan je - binnen grenzen - inzicht krijgen in het gedragspatroon van klanten op basis van big data analyse, en kan je bijvoorbeeld investeerders direct in contact brengen met kredietaanvragers.”

Draijer denkt serieus na over nieuwe bedrijfsmodellen, waaronder dus die waarbij de bank meer als een bemiddelaar tussen kredietvragers en investeerders optreedt, in plaats van als traditionele geldschieter.

Lees het hele interview in NRC Weekend: Geen bankier, maar veranderaar