Wreedheid en schoonheid

Wie?

Steven ‘Steve’ McQueen (1969), Brits filmregisseur, scenarioschrijver, producer. Videokunstenaar. Woont (ook) in Amsterdam.

Waarom? Negen nominaties en drie Oscars, waaronder voor Beste Film. Met 12 Years a Slave, over een vrije zwarte man die wordt ontvoerd en tot slaaf gemaakt, brak McQueen definitief door van galerie en arthousecinema naar Hollywood. Het was voor het eerst dat een film met een zwarte regisseur en een zwarte scenarioschrijver de Oscar-hoofdprijs won.

Nogal verrassend, niet?

Alleen als je niet goed had opgelet, ja.

Hoezo?

Als je dacht: McQueen, is dat niet die man van die ontregelende videokunst? Twaalf minuten kijken naar een gestorven paard. De mysterieuze blauwe gloed waarin hij het Vondelpark hulde. Of zijn remake van een Buster Keaton-film van een omvallende voorgevel. De man die ervoor staat – McQueen zelf – blijft ongedeerd, omdat een open raam precies over hem heen valt. Deadpan.

Haha.

Haha, ja. Hij kreeg er de Turner-prijs voor. Schoonheid en de dood door een dun membraam gescheiden.

Ik snap het. Mooie films over wreedheid?

Of het omgekeerde. Wrede films over schoonheid. Hunger over IRA-hongerstaker Bobby Sands. Shame, over een seksverslaafde. En nu die slaaf die geen slaaf was.

Eindelijk gerechtigheid?

Nou, dat gaat weer een tikje ver. Maar bij de prijzentsunami in het kielzog van de Oscars was er nog een kleine grote overwinning. The New York Times plaatste een correctie bij een stuk uit 1853 waarin de naam van McQueens hoofdpersoon, Solomon Northup, verkeerd was gespeld.

Mooi.

Bij een eerdere gelegenheid zei McQueen het al: „De enige verplichting die ik als kunstenaar heb, is het stof van het verleden niet te laten neerdalen”.

Mooi!

Ja, als het lukt. Als officiële oorlogskunstenaar maakte hij postzegels met foto’s van omgekomen Britse militairen in Irak. Gestorven voor Queen and Country. De nabestaanden vonden het fantastisch, maar de Britse posterijen durven ze nog steeds niet uit te geven.

Maar nu is hij dus mainstream geworden?

Daar zou ik niet op rekenen. Zijn volgende film gaat over Paul Robeson, een populaire zwarte zanger die Stalins Sovjet-Unie verheerlijkte.

Wat zegt Twitter?

@FastCoCreate: ‘Truth is truth.’ Steve McQueen talks about making 12 Years A Slave (1 dec)