Wat is er veranderd aan de zorgwet?

de zorgwet Deze week strandde de zorgwet van het kabinet in de Eerste Kamer. Maar de wet lijkt er nu toch te komen. Wat betekent dat voor de patiënt?

Foto David van Dam

Drie dagen crisisdebat hebben een zorgwet opgeleverd die op details is veranderd. Rutte verwacht dat het voorstel van het kabinet er nu wel doorheen komt. Wat gebeurt er dan met de vrije artsenkeuze, en zijn de veranderingen goed voor de patiënt?

1 Wat regelt de nieuwe wet?

De nieuwe zorgwet is belangrijk voor het kabinet, omdat afspraken die gemaakt zijn met ziekenhuizen, artsen en zorgverzekeraars er wettelijk in worden verankerd.

Vorig jaar sprak minister Schippers (Zorg, VVD) met de zorgsector af om voor 2017 een miljard euro te besparen. Het is voor de minister een operatie om de zorg betaalbaarder en effectiever te maken. Zorgverzekeraars zouden strenger mogen selecteren, door bepaalde ziekenhuizen wel en andere geen contract aan te bieden. Zorg in niet-gecontracteerde instellingen zou dan niet meer vergoed worden.

Op dit moment is het zo dat zorgverzekeraars altijd circa 70 procent van je ziekenhuisrekening moeten betalen – ook als je naar een arts gaat waar zij geen contract mee hebben. De dreigende inperking van dat recht riep grote woede op in de zorgsector. Het debat erover werd bekend als de strijd om de ‘vrije artsenkeuze’.

2 In hoeverre wordt de ‘vrije artsenkeuze’ nu nog ingeperkt?

De politieke crisis heeft voor een kleine wijziging gezorgd in ‘artikel 13’, de wetstekst waarin de vrije artsenkeuze wordt geregeld. In een brief die minister-president Mark Rutte (VVD) vrijdag schreef aan de Tweede Kamer staat dat er meer waarborgen zijn opgenomen voor mensen die toch naar een andere arts willen. Zo kan ‘iedereen’, in het voorstel, een second opinion aanvragen bij een andere arts of ander ziekenhuis ‘binnen zijn polis’, schrijft Rutte. Ongeacht de polis die een verzekerde heeft, ook met de goedkoopste verzekering, blijft het dus mogelijk zelf een arts te kiezen, stelt hij. In spoedgevallen kan een patiënt altijd overal terecht.

Overigens gaat het eigenlijk om vrije ziekenhuiskeuze, want eerder is al bepaald dat er bij huisartsen, fysiotherapeuten en andere zorgverleners dichtbij de burger keuzevrijheid bleef.

3 Wat blijft er over van de wet, hoeveel speelruimte hebben de zorgverzekeraars?

De mogelijkheid voor een second opinion bij een andere arts lijkt nieuw, maar een aantal ‘wijzigingen’ die Rutte aankondigt in zijn brief stonden ook al in de oorspronkelijke wettekst, of zijn al verankerd in andere wetten.

Critici vragen zich af hoeveel de aangekondigde waarborgen en wijzigingen nu werkelijk om het lijf hebben. Zo garandeerde Schippers eerder deze week al dat mensen met een budgetpolis nooit geweigerd kunnen worden in een academisch ziekenhuis als het medisch noodzakelijk is om daar behandeld te worden.

Rutte schrijft dat zorgverzekeraars helderder moeten zijn over de risico’s van goedkope polissen, maar daar gingen de zorgverzekeraars ook al vanuit aan de hand van de originele wettekst.

Het vertrekpunt van de wet blijft overeind staan: de verzekeraar krijgt meer macht en bewegingsruimte om een voorselectie van zorginstellingen te maken voor zijn of haar verzekerden. Alleen mondige patiënten die zélf vechten voor alternatieven of het recht om een niet-gecontracteerde arts te consulteren, hebben daarvoor nu een ingang.

4 Zijn patiënten beter af?

Dat wil het kabinet patiënten zeker doen geloven. In de brief van Rutte staat een zin die is te interpreteren als verholen dreigement. De premier schrijft dat de akkoorden die Schippers sloot met de zorgsector ervoor zorgen dat „geen maatregelen nodig zijn in de sfeer van pakketbeperking en/of verhoging van het eigen risico.”

Ofwel: als deze wet er niet door komt, gaat uw jaarlijkse eigen risico mogelijk omhoog.