Rond de Marskar waait mysterieus methaan

In de atmosfeer van Mars zit methaan, dat op de planeet ontstaat. Foto Nasa

De atmosfeer van Mars bevat minder methaan dan voorspeld. Dat blijkt uit metingen die door het Marsvoertuig Curiosity zijn verricht. Opvallend is wel dat de gemeten hoeveelheid methaan flink fluctueert: bij vlagen is de concentratie maandenlang tien keer zo hoog (Science, 16 december online).

Verschillende media brachten het methaan deze week in verband met leven op Mars: bacteriën kunnen methaan produceren. Maar voor die mogelijkheid bestaat geen enkele aanwijzing. De bron blijft onbekend, maar het lijkt erop dat die in de naaste omgeving van Curiosity moet worden gezocht: het draaien van de wind – een dagelijks verschijnsel – is meetbaar van invloed op de concentraties.

Dat de Marsatmosfeer methaan bevat, is nog niet zo lang bekend. De eerste metingen, verricht met instrumenten aan boord van Marssondes en telescopen op aarde, dateren uit 2003 en 2004. Niet lang daarna werden ook aanwijzingen gevonden dat de methaanconcentraties van plaats tot plaats en van seizoen tot seizoen verschillen.

Het simpele feit dat er methaan aanwezig is, bewijst dat er op Mars nog steeds kleine hoeveelheden methaan worden geproduceerd. Eenmaal in de atmosfeer wordt dit gas afgebroken onder invloed van de uv-straling van de zon. Als de methaanvoorraad niet werd aangevuld, zou deze binnen driehonderd jaar uitgeput zijn.

Tot nu toe werd de bron van het methaan in de Marsatmosfeer vooral gezocht bij de organische verbindingen die door meteorieten op het planeetoppervlak zijn gedeponeerd. Door de inwerking van zonnestraling worden deze moleculen afgebroken, waardoor er methaan vrijkomt.

Dit eenvoudige model kan de door Curiosity geconstateerde fluctuaties echter niet verklaren. Er moet dus worden gezocht naar bronnen en afbraakmechanismen die op tijdschalen van enkele maanden werkzaam zijn.

Het internationale team dat de resultaten publiceerde, houdt het er voorlopig op dat er meerdere mechanismen in het spel zijn. Onder meer denken zij aan processen waarbij atmosferische methaan tijdelijk in de bodem wordt opgeslagen en later weer wordt uitgestoten.