Leiderschapslessen uit het jaar nul

Wat is de overeenkomst tussen Richard Dawkins, Paus Franciscus en Lenny Kravitz? Ze zijn alle drie fan van de naamgever van Kerst, Jezus Christus. Ieder op zijn eigen manier, maar toch.

Dawkins, Franciscus en Kravitz geloven dat je iets kunt leren van het tweeduizend jaar oude onderwijs van Jezus. Sluit ik me graag bij aan. Ook vakmatig. Ik denk dat we op het gebied van leiderschap deze input goed kunnen gebruiken. Zeker nu begrippen als leiderschap en management bij veel mensen vooral negatieve associaties oproepen. Zoals regelzucht, eigenbelang en zelfverrijking.

Drie leiderschapslessen die we van Jezus kunnen leren:

1 Het gaat om je karakter

Jezus strooide niet met praktische adviezen om de werkdag door te komen, maar riep op tot een nieuw bestaan. Dat gaat heel wat verder. Geen tips die snel resultaat beloven. Geen regels die leiden tot aards succes. Maar de oproep om te streven naar een nieuwe kijk op alle facetten van je leven. Een nieuwe gezindheid waarin begrippen als compassie en vergeving centraal staan.

Volgens atheïst Dawkins was Jezus een van de eersten die onomwonden vriendelijkheid en goedheid preekte. Met uitspraken als: „Als iemand je op de wang slaat, bied hem dan ook de andere wang aan.” Het gaat om het vermogen om vrijwillig afstand te doen van je rechten, als dat voor de gemeenschap beter is. Jezus werd volgens de bijbel als ‘koningskind’ geboren in een stal. Dat past daar wel een beetje bij.

2 Eerst dienen, dan leiden

Regelmatig komt Paus Franciscus in het nieuws omdat hij de voeten wast van anderen. Van jeugdige gedetineerden bijvoorbeeld. Deze symbolische actie komt van Jezus zelf. Hij waste de voeten van zijn leerlingen en riep hen op om elkaar op dezelfde manier te dienen. „Jullie weten dat heersers hun volken onderdrukken en dat leiders hun macht misbruiken. Zo zal het bij jullie niet mogen gaan. Wie van jullie de belangrijkste wil zijn, zal de anderen moeten dienen.”

Leiders zijn in de eerste plaats dienaars, volgens Jezus. Of beter nog: we zijn allemaal in de eerste plaats elkaars dienaars. En sommige van die dienaars hebben het talent om werk te coördineren en mensen te stimuleren. Dat worden dan de leiders in onze maatschappij. Maar hiërarchisch staan die leiders niet boven anderen. Leiderschap is allereerst een manier om anderen te helpen.

3 De wereld tot bloei brengen

Karakterontwikkeling. Dienend leiden. Heel mooi, maar waarom eigenlijk? Omdat de wereld er volgens Jezus niet zo uitziet als hij bedoeld is. Het moet radicaal anders. Liefde, vrede en gerechtigheid zouden centraal moeten staan. Liefde draait in de bijbel om altruïsme, gulheid en goede wil. Vrede staat voor gaafheid, harmonie en welzijn. Gerechtigheid betekent dat alles en iedereen tot bloei kan komen.

Dat klínkt niet alleen idealistisch. Dat is het ook. Jezus liet bovendien zien dat idealen maar al te vaak ook grote offers vragen.

Ieder mens mag meewerken aan deze idealen. En wie leiding geeft, mag extra meewerken, omdat hij of zij ook extra mogelijkheden heeft om andere mensen tot bloei te brengen.

Efficiëntie, effectiviteit en winst zijn niet fout om aan te werken. Maar liefde, vrede en gerechtigheid zijn belangrijker. In Lenny Kravitz’ woorden: „It’s time to take a stand. Brothers and sisters join hands. We got to let love rule.”