FIFA-baas Blatter zwicht, corruptierapport openbaar

Het geheime FIFA-rapport over toewijzing WK’s 2018 en 2022 wordt alsnog openbaar. Wat bewoog voorzitter Blatter?

Het was FIFA-voorzitter Sepp Blatter zelf die de leden van FIFA’s uitvoerend comité, het dagelijks bestuur van de wereldvoetbalbond, deze week opriep voor openbaring van het veelbesproken onderzoeksrapport te stemmen. Deze zomer had dezelfde Blatter volgens Engelse media een stemming voor openbaarmaking nog tegengehouden.

In een persverklaring schrijft Blatter nu dat geheimhouding van het rapport over misstanden bij de toewijzing van de WK’s in 2018 (Rusland) en 2022 (Qatar) „een barrière voor het herstel van vertrouwen van het publiek in de FIFA” vormt. Het uitvoerend comité gaf vrijdag in het Marokkaanse Marrakech zijn fiat.

Blatter reageert op kritiek van West-Europese voetbalbestuurders, druk van de publieke opinie en vertrekkende sponsors. Electoraal gewin is mogelijk ook een motief: op het FIFA-congres in Zürich volgend jaar mei gaat Blatter op voor herverkiezing.

Blatter lijkt tegelijk de risico’s te beperken. Zo zal publicatie plaatsvinden in geredigeerde versie, waarbij passages die juridische risico’s opleveren kunnen worden weggelaten. Ook volgt publicatie pas wanneer vervolgonderzoeken naar overtredingen van individuele betrokkenen, die uit het rapport voortvloeien, zijn afgerond.

En Blatter benadrukte opnieuw dat Rusland en Qatar, ondanks vele aanwijzingen en publicaties over corruptie rond met name de verkiezing van Qatar, gastland zullen zijn voor de komende twee WK’s. Hij wordt hierbij ondersteund door twee externe experts die het rapport op verzoek van FIFA’s auditcommissie bestudeerden. Ook zij komen tot de conclusie dat het onderzoeksrapport onvoldoende bewijs levert om de toernooien opnieuw toe te wijzen. De experts – een van hen is de Duitse hoogleraar en specialist in sportrecht Martin Nolte – tekenen wel aan dat een nieuwe afweging nodig is als tijdens het verloop van vervolgprocedures tegen individuen wel bewijs van beïnvloed stemgedrag boven tafel komt. Maar dat lijkt Nolte, zo meldt het persbericht van de FIFA, onwaarschijnlijk. Volgens de experts kan herziening van de toewijzing leiden tot aansprakelijkheid van de leden van het uitvoerend comité voor schade bij de organiserende landen.

Het rapport was opgesteld door de Amerikaanse jurist Michael Garcia, die als voorzitter van de onderzoekskamer van de ethische commissie anderhalf jaar onderzoek deed naar omkoping in de aanloop van de verkiezing van Rusland en Qatar door het uitvoerend comité op 2 december 2010. Een samenvatting werd vorige maand naar buiten gebracht door de voorzitter van de juridische tak van de ethische commissie, de Duitse rechter Hans-Joachim Eckert. Conclusie: de integriteit van het verkiezingstraject was niet gecompromitteerd. Wel zijn tuchtrechtelijke onderzoeken naar betrokkenen geopend en is het rapport overgedragen aan het Zwitserse openbaar ministerie – FIFA’s hoofdkantoor is in Zürich – wegens mogelijke overtredingen van de Zwitserse wet.

Garcia tekende daags na de publicatie van Eckerts samenvatting protest aan en noemde die „foutief en onvolledig”. Garcia’s klacht werd afgelopen week bij de FIFA-beroepscommissie op procedurele gronden afgewezen, waarna de Amerikaan opstapte.