Ongelooflijk: de stad wéét het nu niet

De raadsenquête naar het financieel beheer van de gemeente is hard nodig, zegt oud-raadslid Lex van Hooge. Dit beleid was „onverantwoord”.

Het stadsbestuur heeft geen zicht op inkomsten, uitgaven, bezittingen en schulden, zegt oud-CDA-raadslid Van Hooge. foto thinkstock, bewerking NRC Fotodienst

Enkele in het oog springende gebeurtenissen en een spijkerhard rapport van externe accountants hebben deze week geleid tot het besluit om een raadsenquête te houden naar het beheer van de financiën van de gemeente Amsterdam.

Dit is meer dan een onderzoek naar de 188 miljoen euro die de gemeentelijke belastingdienst eind vorig jaar te veel uitkeerde door een verkeerd geplaatste komma in de toeslagen. Meer dan een onderzoek naar de dienst Middelen en Control waar in augustus de directeur uit zijn functie werd gezet. Hier wordt een compleet systeem tegen het licht gehouden.

In de vorige raadsperiode was toenmalig raadslid Lex van Drooge van het CDA vaak de eerste (of de enige) die aan de bel trok om financieel wanbeheer aan de kaak te stellen. Bij zijn afscheid in maart zei scheidend wethouder financiën Pieter Hilhorst: „Bij twijfel over financiën altijd Lex van Drooge raadplegen.” Dat was een staaltje deemoed, want in de maanden daarvoor had Hilhorst een en andermaal, al dan niet op gezag van zijn ambtenaren, de remedies van Van Drooge afgewimpeld.

Nu zit Van Drooge in café Jaap aan de rand van de Jaap Edenbaan en hij kijkt uit naar de enquête. „Een raadsenquête brengt rust waar eerst de hele tijd gedoe was. Het stadsbestuur, college én raad, krijgt overzicht over een ingewikkelde situatie.”

De kern van het probleem, zegt Van Drooge, is dat de gemeente een begroting van 5,5 miljard euro heeft – „de omvang van een multinational als Heineken” – en dat de aansturing in elkaar steekt als bij „een middelgrote gemeente”. De aanstelling van Hilhorst was symptomatisch in zijn ogen: iemand zonder kennis van de principes van boekhouding de financiën toevertrouwen. „Onverantwoord.”

Hij hoopt en verwacht dat de enquête geen afrekening zal worden met deze of gene bestuurder. Hij wil ook niets zeggen over het vertrek van de directeur Middelen en Control.

Het gaat Van Drooge om de systematiek van het financieel beheer. Dat het stadsbestuur zicht krijgt op inkomsten en uitgaven, bezittingen en schulden. Want hoe ongelooflijk het ook klinkt: dat weet de stad nu niet, zegt Van Drooge. „Hoe kan het college dan de middelen verdelen? Hoe kan de raad dan zijn controlerende taak uitoefenen?”