Een zedenschets van de Duitse politiek

Aangeklaagde SPD’er Sebastian Edathy kan regeringscoalitie met CDU/CSU aan het wankelen brengen.

Sebastian Edathy gisteren op een persconferentie voor zijn getuigenis. Foto Reuters

De affaire rond het voormalige Bondsdaglid Sebastian Edathy (SPD) laat zich in toenemende mate lezen als een zedenschets van de Berlijnse politiek. De tot dan toe veelgeprezen parlementariër trad op 7 februari onverwachts terug en dook onder in verband met de verdenking van het kopen van kinderporno. Sinds Edathy gisterochtend na tien maanden vrijwillige ballingschap opdook in de parlementsgebouwen, staat hij weer in het middelpunt van een schandaal dat vooraanstaande SPD-politici de kop kan kosten. En dat uiteindelijk zelfs de stabiliteit van de Duitse regering in gevaar brengt. Het gaat om de vraag of Edathy gewaarschuwd werd over het justitieel vooronderzoek dat een jaar geleden naar hem gaande was. En of hij dus bewijzen kon wegmoffelen.

In februari viel na Edathy een tweede politiek slachtoffer in deze zaak. Minister Hans-Peter Friedrich (Landbouw, CSU) trad af. Reden: de SPD-fractievoorzitter in de Bondsdag, Thomas Oppermann, had bekendgemaakt dat Friedrich SPD-leider Sigmar Gabriel tijdens de kabinetsformatie had gewaarschuwd dat er een onderzoek liep naar Edathy, die kanshebber was voor hoge politieke ambten. Met zijn goedbedoelde interventie had Friedrich, die op dat moment nog minister van Justitie was, echter zijn ambtsgeheim geschonden en de rechtgang verhinderd. Dus moest hij weg. De CSU beschouwt dit als een streek van Oppermann en zint sindsdien op wraak.

Mogelijk wil de partij daarvoor de parlementaire enquêtecommissie gebruiken die de Bondsdag in juli instelde. Gistermiddag trad Edathy als getuige op voor die commissie die onder meer onderzoekt hoe autoriteiten en politici zijn omgesprongen met gevoelige informatie in deze zaak.

Edathy was vorig jaar succesvol als voorzitter van de commissie die het falen van de opsporingsautoriteiten onderzocht bij de opheldering van een reeks moorden op Turkse Duitsers in het vorige decennium. Die moorden werden eind 2011 opgeëist door de rechts-extreme terreurcel NSU. Omdat Edathy als voorzitter van de enquêtecommissie harde kritiek leverde op inlichtingendiensten en opsporingsinstanties, geloofden velen aanvankelijk dat de parlementariër mogelijk slachtoffer was van een complot.

Pedofiel

Edathy zelf, die gisterochtend twee uur lang de pers te woord stond, gelooft daar niet in. Maar hij houdt vol dat hij zich niet schuldig heeft gemaakt aan strafbare feiten. „Het materiaal dat ik kocht, is door de nationale recherche bestempeld als niet-illegaal, dus valt mij niets te verwijten”, zei Edathy gisteren. Hij is intussen wel in staat van beschuldiging gesteld en moet in februari voor de rechter verschijnen.

Op de persconferentie werd hij gisteren door Duitse media hard aangevallen. „Bent u pedofiel?”, vroeg een verslaggever. Edathy antwoordde dat het een privékwestie is of iemand hetero, homo of pedofiel is. „Bent u zelf soms een pedofiel?” zei Edathy. „Dat gaat mij net zo weinig aan als omgekeerd.”

De oud-parlementariër vertelde gisteren ook dat SPD-fractievoorzitter Oppermann tot zijn ontsteltenis aan een fractiegenoot gevraagd zou hebben: „Hoe positioneren we ons in de media als Sebastian zelfmoord pleegt?” Edathy zei verder dat hij inderdaad door een fractiegenoot was ingeseind. Die werd, volgens Edathy, geïnformeerd door de voormalige chef van de federale recherche, tevens lid van de SPD. Als dat waar is, komt de verklaring van Oppermann dat de SPD door Friedrich werd getipt in een nieuw daglicht te staan. Wilde hij de aandacht van zijn partij afleiden?

Edathy ontkende dat hij uit is op wraak. „De politicus Edathy bestaat niet meer. Ik leef al maanden in een uitzonderingstoestand. Ik heb alles al verloren. Ik wil alleen bijdragen tot opheldering van deze kwestie.”