Kabinet zet zorgwet ‘linksom of rechtsom’ tóch door - kritiek vanuit Kamer

De zorgwet van het kabinet zal er rechtsom of linksom komen. In eerste instantie wordt dat geprobeerd door een aangepast wetsvoorstel naar de Kamer te sturen. Mocht dat dan toch niet lukken, dan is “een van de mogelijkheden” om een aantal zaken uit de wet via een algemene maatregel van bestuur (amwb) alsnog te regelen.

PvdA-leider Diederik Samsom, vicepremier Lodewijk Asscher, minister president Mark Rutte en minister Edith Schippers van Volksgezondheid tijdens het debat in Tweede Kamer. Foto ANP / Martijn Beekman

De zorgwet zal er rechtsom of linksom komen als het aan het kabinet en de coalitiepartijen ligt. In eerste instantie wordt dat geprobeerd door een aangepast wetsvoorstel naar de Kamer te sturen, schreef Rutte eerder al aan de Kamer. Mocht dat dan toch niet lukken, dan is “een van de mogelijkheden” om een aantal zaken uit de wet via een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) alsnog te regelen, zo heeft PvdA-leider Diederik Samsom net na middernacht in de Kamer gezegd.

Voorafgaand aan het debat, dat om 23.45 uur begon, zei VVD-fractieleider Halbe Zijlstra al voor de camera van NOS dat de zorgwet er “linksom of rechtsom” komt. De optie om de zorgwet via een AMvB te regelen zong al rond in Den Haag.

De oppositiepartijen reageerden gepikeerd op de mededeling van Samsom dat er eventueel een AMvB uit de kast wordt gehaald “om een aantal elementen uit de wet alsnog tot uitvoer te brengen”. De coalitie hoeft met een AMvB niet meer langs de Kamer. De klacht van de oppositie is dat dit ondemocratisch is. Pechtold van D66 sprak van een “dreigement”. “Bananenrepubliekpraktijk”, vindt SP-leider Emile Roemer zelfs. Samsom gaf toe dat de constructie “minder fraai” is.

VVD’er Zijlstra zei tijdens zijn termijn er wel vanuit te gaan dat het kabinet geen gebruik hoeft te maken van de omweg via een AMvB. “Ik ga ervan uit dat het wetsvoorstel - in aangepaste vorm - er op deze manier doorheen komt. Ik heb het vertrouwen dat de Eerste Kamer hier nu mee kan instemmen.” Hij wilde dan ook niet ingaan op de vraag van Liesbeth van Tongeren van GroenLinks om de AMvB nu ook alvast in de Kamer te bespreken. Hij benadrukte wel dat een AMvB “binnen de wet valt”.

Brief Rutte

Vlak voor het Kamerdebat stuurde Rutte een brief naar de Kamer over de zorgwet. Het kabinet kondigde daarin aan dat er een nieuw wetsvoorstel naar de Kamer wordt gestuurd, met daarin de bezwaren van de drie PvdA-senatoren die tegenstemden verwerkt. Onze politiek redacteur Thijs Niemantsverdriet in een reactie:

“Het ziet ernaar uit dat het kabinet hier behoorlijk wat concessies heeft gedaan richting de drie senatoren die het wetsvoorstel wegstemden. De bestaande vrije artsenkeuze wordt voor iedereen, ongeacht de aard van de polis die iemand heeft, gewaarborgd. Iedereen kan straks ongeacht zijn polisvorm een ‘second opinon’ vragen en verder komt er een verbod op ‘risicoselectie’ door verzekeraars.”

De brief:

Hoe verder?

Het kabinet Rutte-II is ontsnapt aan een voortijdig einde, maar het is na het debat van gisteravond nog niet duidelijk hoe de situatie zich verder zal ontwikkelen.

De leiders van de ‘constructieve’ oppositie, D66-leider Alexander Pechtold, ChristenUnie-leider Arie Slob en SGP-leider Kees van der Staaij, lieten gisteravond weten geen akkoord te hebben gesloten met het kabinet over de gesneuvelde zorgwet. De drie partijen zijn wel nodig voor een meerderheid in de Senaat.

De drie partijen lijken vooral gepikeerd over de ‘achterdeur’ met de AMvB. Pechtold liet in zijn termijn weten het nieuwe wetsvoorstel “vooral eerst te willen lezen voor ik een oordeel vel”. Als de opmerkingen die in de Eerste Kamer zijn gemaakt in de wet zijn opgenomen, is dat een volgens hem “wel een verbetering.” Maar het dreigement van een AMvB zit D66 “absoluut niet lekker”, zei Pechtold. De ChristenUnie zal de nieuwe zorgwet niet steunen als het kabinet die blijft koppelen aan een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB), aldus Slob.

Premier Mark Rutte wilde niet zeggen wat hij gaat doen, mocht ook de aangepaste zorgwet de eindstreep niet halen.