Kabinet akkoord over aangepaste zorgwet - ‘flink wat concessies aan senatoren’

Rutte en minister Schippers van Volksgezondheid voeren crisisoverleg in het Torentje. Foto ANP / Martijn Beekman

Het kabinet heeft een akkoord bereikt over een aangepaste zorgwet en gaat het wetsvoorstel opnieuw indienen. De beperking van de vrije artsenkeuze blijft overeind, maar gaat minder ver dan minister Schippers van plan was.

Mocht het nieuwe wetsvoorstel niet worden aangenomen dan wordt met de Kamer bezien hoe toch uitvoering kan worden gegeven aan het hoofdlijnenakkoord, aldus Rutte. Hoe is niet duidelijk. Eerder werd gemeld vanuit de wandelgangen dat het de bedoeling zou zijn om dan een algemene maatregel van bestuur te maken. Op die manier hoeft de wet niet door het parlement behandeld te worden. Maar hier staat niets over in de kabinetsbrief.

De brief:

‘Kabinet doet behoorlijk wat concessies’

Onze politiek redacteur Thijs Niemantsverdriet in een reactie:

“Het ziet ernaar uit dat het kabinet hier behoorlijk wat concessies heeft gedaan richting de drie senatoren die het wetsvoorstel wegstemden. De bestaande vrije artsenkeuze wordt voor iedereen, ongeacht de aard van de polis die iemand heeft, gewaarborgd. Iedereen kan straks ongeacht zijn polisvorm een ‘second opinon’ vragen en verder komt er een verbod op ‘risicoselectie’ door verzekeraars.”

“De vraag is nu: wat is er gezegd in het Torentje dat de C3-partijen zo afwijzend hebben gereageerd op het aangepaste voorstel. In de brief wordt niet gesproken over een sluiproute om de wet er koste wat kost doorheen te krijgen.”

Twitter avatar tomjanmeeus Tom-Jan Meeus Feit is dat de brief van het kabinet volledig tegemoetkomt aan de twee voornaamste interne eisen van @adriduivesteijn c.s. #kerstcrisis

Eerder vanavond lieten de leiders van de ‘constructieve’ oppositie, D66-leider Alexander Pechtold, ChristenUnie-leider Arie Slob en SGP-leider Kees van der Staaij, weten geen akkoord te hebben gesloten met het kabinet over de gesneuvelde zorgwet. Zij zijn nodig voor een meerderheid in de Senaat.

PvdA-staatssecretaris Martin van Rijn van Volksgezondheid zei vanavond in Nieuwsuur dat hij erop rekent dat het kabinet van VVD en PvdA blijft zitten. Eerder vanavond kwamen positieve berichten uit het Torentje. Men was ‘positief gestemd’ over het bereiken van een akkoord. Dat meldden bronnen binnen de coalitie.

Onze politiek redacteuren:

Twitter avatar tomjanmeeus Tom-Jan Meeus Bron in coalitie ‘positief gestemd’ dat kabinet akkoord wordt bereikt #kerstcrisis
Twitter avatar thijsniemant T Niemantsverdriet Nu twee bronnen in de coalitie die “positief gestemd” zijn dat er een akkoord komt. #kerstcrisis

Er komt vanavond om 23.45 uur nog een debat met premier Rutte over de crisissituatie. PvdA en VVD hebben dat debat aangevraagd. De oppositie drong al eerder aan op een debat over de onrust die is ontstaan na het wegstemmen van de zorgwet. Maar regeringspartijen VVD en PvdA hielden dat debat eerder nog tegen, omdat er volgens hen nog niets te melden viel over de zorgcrisis.

Dat PvdA en VVD nu wel een debat willen is niet voor niets. Daarmee wil de coalitie tijd kopen en de Kamer tevreden houden, zegt onze politiek redacteur Thijs Niemantsverdriet. Mocht er een akkoord komen tussen VVD en PvdA dan moeten ook de C3-partijen - D66, ChristenUnie en SGP - instemmen met het aangepaste plan.

Premier Rutte (R) en PvdA-leider Diederik Samsom in het Torentje. Foto ANP / Martijn Beekman

Waar het nu om gaat

De VVD eist, geschrokken door het onvoorspelbare gedrag van de PvdA, dat de senatoren zullen garanderen voor het compromis te stemmen. Maar zo’n garantie willen de drie niet afgeven – het verschil met hun principiële verzet van dinsdag is dan te groot.

Zoals vaak gebeurt in Den Haag, wordt er nu een uitweg gezocht in een tekstcompositie waar beide partijen mee kunnen leven. Daarover wordt nu onderhandeld.

Inhoudelijk gaan ze min of meer akkoord, maar de drie PvdA’ers willen hun eindoordeel geven als een nieuwe wet in stemming komt. Zei Thijs Niemantsverdriet eerder vandaag:

“Vanuit de dissidenten wordt bevestigd dat ze niet op voorhand kunnen garanderen dat ze bij een nieuwe stemming wel met de zorgwet akkoord gaan. Dat kunnen ze om staatsrechtelijke redenen pas doen op het moment dat er in de Eerste Kamer gestemd wordt.”

Adri Duivesteijn is de laatste dwarsligger voor het kabinet, Linthorst en Ter Horst laten hun beslissing van hem afhangen. Dat betekent dat één senator de macht heeft om het kabinet te maken of te breken.

Schippers en Samsom in het Torentje. Foto ANP / Martijn Beekman

Wie is Adri Duivesteijn?

De politieke carrière van Adri Duivesteijn (1950) ligt bezaaid met conflicten. Eind jaren tachtig moest hij opstappen als wethouder in Den Haag na een hoogoplopende vete over het nieuw te bouwen stadhuis. De afgelopen jaren maakte hij als senator steeds luidruchtiger zijn ongenoegen kenbaar over het kabinet. Hij vindt dat PvdA-leider Samsom te technocratisch opereert en de beginselen van de sociaal-democratie verkwanselt.

Duivesteijn en de twee andere PvdA’ers zijn het gezicht geworden van een groeiend ongemak – in zorg, samenleving en PvdA – over de groeiende macht van de zorgverzekeraars. Dat geeft Duivesteijn, behalve de numerieke noodzaak van zijn stem voor het voortbestaan van de coalitie, ook morele armslag in de gesprekken met de PvdA-top.

Duivesteijn is een man met principes, en tegelijkertijd een liefhebber van geraffineerd politiek spel. Je weet nooit precies wat je aan Adri hebt, tot aan het allerlaatste moment, zeggen PvdA’ers. Precies een jaar geleden hield hij het kabinet lang in spanning, toen hij tegen het woonakkoord dreigde te stemmen.

Meer weten over de crisis in Den Haag? Lees: ‘In 5 minuten bijgepraat: waarom leidt de zorgwet tot zo’n crisis in Den Haag?’