Obama doorbreekt de impasse rond Cuba en dat was hoog tijd

Eindelijk hebben de Verenigde Staten erkend wat al decennialang evident was: het beleid om Cuba te isoleren werkte niet. Het heeft eerder averechts effect gehad. De gebroeders Castro vonden er een rechtvaardiging in om vast te houden aan hun bunkermentaliteit en aan hun ondemocratische, repressieve en economisch rampzalige systeem. Bovendien kon Cuba, als socialistische David tegenover de kapitalistische Goliath, elders in de wereld op meer sympathie en steun rekenen dan het als systematisch schender van de mensenrechten verdiende.

President Obama heeft de impasse nu doorbroken. Na meer dan een halve eeuw van wederzijdse vijandigheid gaan de Verenigde Staten en Cuba werken aan normalisering van hun betrekkingen. Dat is een radicale wending die voor beide landen, en dus ook voor de Cubaanse bevolking, aanzienlijk meer perspectief biedt dan voortzetting van het uitzichtloze beleid van de afgelopen decennia.

De diplomatieke betrekkingen worden volledig hersteld. Washington zal stappen zetten om Cuba te verwijderen van de lijst van landen die terrorisme steunen. En vele reis- en handelsbeperkingen worden opgeheven. Cuba zal op zijn beurt zijn burgers meer toegang tot internet geven en zal 53 door de Verenigde Staten aangewezen politieke gevangenen vrijlaten.

Deze historische doorbraak is tot stand gekomen na anderhalf jaar van geheime onderhandelingen en met hulp van Canada en paus Franciscus. Een wederzijdse vrijlating van spionnen was ook deel van het akkoord. Obama merkte gisteren op dat hij geboren is twee jaar nadat Fidel Castro aan de macht kwam. Castro leeft nog altijd, maar heeft de macht overgedragen aan zijn broer Raúl. De presidenten spraken elkaar dinsdag per telefoon. Het komt nu op hen aan om de afgesproken voornemens ook uit te voeren. Ze zullen beiden vaart moeten maken: Obama is nog maar twee jaar president en de tijd zit ook de 83-jarige Raúl Castro op de hielen.

Het handelsembargo tegen Cuba kan Obama niet opheffen zonder steun van het Congres. Gisteren klonken vooral uit Republikeinse hoek al scherpe veroordelingen van de stap die Obama nu heeft gezet. De president spoorde het Congres aan tot „een eerlijk en serieus debat” over opheffing van het embargo. Om de Republikeinen, die straks de meerderheid hebben in zowel Huis van Afgevaardigden als Senaat, zover te krijgen zal hij de steun nodig hebben van de publieke opinie.

Obama heeft gisteren in elk geval laten zien dat hij allerminst politiek verlamd is, nu hij geen meerderheid meer heeft in het Congres. Ook dat is bemoedigend.