Garcia schopt nieuwe deuk in geloofwaardigheid FIFA

Opgestapte onderzoeker mist zelfreinigend vermogen.

Het begon zo hoopvol voor de Amerikaanse topjurist Michael Garcia. „In de eerste twee jaar na mijn aanstelling voelde ik dat de ethische commissie echt vorderingen maakte bij de handhaving van ethische regels bij de FIFA”, zo begon hij zijn persbericht van gisteren. Maar: „In de afgelopen maanden is dat veranderd.”

Zoals velen in de voetbalwereld voor hem is nu ook Garcia tot de conclusie gekomen dat het zelfreinigend vermogen bij de FIFA gering is. De onderzoeksleider van FIFA’s ethische commissie is stukgelopen in zijn pogingen om zijn rapport over misstanden tijdens de toewijzingsprocedure van de WK’s voetbal van 2018 en 2022 via de instituties van de wereldvoetbalbond in de openbaarheid te brengen. Gedesillusioneerd maakte Garcia gisteren zijn vertrek bekend.

De omgang met zijn rapport door zijn collega van de juridische tak van FIFA’s ethische commissie, de Duitse rechter Hans-Joachim Eckert, leidde het verbitterde afscheid in. „Ik had reeds het vertrouwen verloren in de onafhankelijkheid van de juridische kamer van de ethische commissie”, stelde Garcia gisteren in een persbericht. „Maar het is het gebrek aan leiderschap bij de FIFA in deze kwesties die mij tot de conclusie brengen dat mijn rol in dit proces ten einde is.”

Zijn vertrek volgt nadat de beroepscommissie van de FIFA deze week zijn bezwaar tegen Eckerts samenvatting op procedurele gronden afwees. Garcia deed anderhalf jaar onderzoek naar misstanden rond de toewijzing van de WK’s aan Rusland (2018) en Qatar (2022). Eckert kwam op basis van dat rapport tot de conclusie dat aangetoonde misstanden onvoldoende grond waren om een nieuwe toewijzingsprocedure te beginnen.

Garcia had enkele uren na de publicatie op 13 november al direct afstand genomen van de samenvatting van Eckert – „vol incomplete en foutieve weergaves” – en tekende vergeefs beroep aan. Hij gaat nu verder: Eckert opereert volgens Garcia niet onafhankelijk en heeft „zeer serieuze fouten” gemaakt. „Uit het oogpunt van een deugdelijke aanpak zijn de aanpassingen, weglatingen en aanvullingen [in Eckerts samenvatting] niet te rechtvaardigen.” Onduidelijk blijft wat Garcia precies bedoelt, want ook hij is – en blijft – gebonden aan regels die volgens de FIFA publicatie van het rapport onmogelijk maken. Het is zeker niet gezegd dat het Garcia na zijn vertrek vrijstaat om zijn rapport alsnog in de openbaarheid te brengen. Maar het lijkt onwaarschijnlijk dat de FIFA nu ineens af is van zijn meest jeukende luis in de pels. Er loopt in de Verenigde Staten een FBI-onderzoek naar corrupte FIFA-bestuurders, waarbij Garcia’s informatie van waarde kan zijn.

Imagoschade

Eckerts samenvatting, slechts 42 pagina’s, wordt door de FIFA gezien als afsluiting van een pijnlijke periode waarin onthullingen over omkoping de bond ernstige imagoschade toebrachten. Uit talloze aanwijzingen, gestaafd met bewijzen in uitgelekte emails, concludeerde onder meer de Britse krant The Sunday Times deze zomer dat Qatar het WK 2022 ‘gekocht’ heeft. Het beeld dat Garcia schetst van een gebrek aan onafhankelijke governance bij de FIFA betekent de zoveelste deuk in de geloofwaardigheid.

FIFA-voorzitter Sepp Blatter reageerde summier op Garcia’s vertrek. „Ik ben verrast door het besluit van de heer Garcia. Het werk van de ethische commissie gaat niettemin door en zal een centraal onderdeel vormen van de de discussies in het uitvoerende comité in de komende twee dagen.” Vandaag en morgen vergaderen de 24 leden van het dagelijks bestuur van de FIFA over de vorderingen van WK-gastlanden Rusland en Qatar. Het Duitse lid Theo Zwanziger zou een stemming over gedeeltelijke openbaarmaking van Garcia’s rapport op de agenda hebben gezet, zo berichtten Duitse media.

Garcia gaat daar niet op wachten. Zijn vertrouwen in de FIFA is tot een nulpunt gedaald. Pijnlijk: Garcia meldt dat hij op zijn kritiek op de geheimhouding van zijn rapport door FIFA-bestuurders voor de disciplinaire commissie dreigde te worden gedaagd. De voorzitter van de disciplinaire commissie zou de klacht niet-ontvankelijk hebben verklaard.