Erek maakt het ritme van de stad voelbaar

Cevdet Erek, In the Courtyard, Avluda, 2002. Filminstallatie Foto Peter Cox

Moderne steden hebben een complex, maar dwingend ritme dat kunstenaars al heel lang aanspreekt – denk aan Mondriaans Victory Boogie Woogie. Maar wat gebeurt er als je dat ritme combineert met een cultuur waar het modernisme een heel andere betekenis heeft? Alleen daarom al is de expositie Faca van de Turkse kunstenaar Cevdet Erek bij Galerie Akinci intrigerend. Erek is opgeleid als architect en als percussionist en die combinatie, op het eerste gezicht vrij onverwacht, komt in zijn werk voortdurend terug: zijn installaties, films en ledlichtbalken zitten allemaal vol met ritme – van dag en nacht, van gebouwen, van de stad, van teksten op façades die je niet kunt lezen, maar die onmiskenbaar een eigen logica hebben. Vaak lijken Ereks ritmes te complex om te bevatten, maar je voelt wel dat ze kloppen, dat ze dwingen – alsof hij een logica in de gebouwde wereld heeft gevonden die je niet meteen ziet, maar wel kunt voelen. Net als muziek. Of goede abstracte schilderkunst.

Dat maakt Ereks werk niet eenvoudig maar wel de moeite waard. De vijf werken die hij nu toont bij Akinci, gaan (op een lcd-scherm na dat het aantal ‘lichtminuten’ tijdens de tentoonstelling weergeeft) voornamelijk over de spanning tussen modernistische architectuur, Zuid-Europese cultuur (Griekenland, Turkije) en de mate waarin het individu zulke grote mechanismen kan beïnvloeden. Op een tafel ligt een exemplaar van het Griekse architectuurtijdschrift Arkitektoniki uit 1970 waar Erek op een collega-achtige manier allerlei toevoegingen, krabbels en collages in heeft geplakt.

Indringender is echter de installatie Avluda/In the Courtyard, waarbij Erek het zicht op een binnenplaats in Istanbul tot een modernistische filmcollage heeft verknipt. De gefilmde gebouwen krijgen in al hun ritmische abstractie een heel nieuwe betekenis en dat maakt het des te verwarrender als er soms ineens een mens opduikt, achter een raam, op een dak. Eigenlijk horen ze daar niet, zoals er ook geen mensen horen in een abstracte Mondriaan, maar toch ben je blij dat ze er zijn.