Alleen met kingmaker word je president

De oppositie verenigde zich vorige week achter een oud-generaal van 71 jaar.

Presidentskandidaat en oud-generaal Muhammadu Buhari, vorige week op de bijeenkomst van de gezamenlijke oppositie in stadion Teslim Balogun in Lagos, de commerciële hoofdstad van Nigeria. Foto AP

‘Arugbo lafe!’ scanderen de toeschouwers in stadion Teslim Balogun in Lagos. ‘Wij willen de oude man!’

Het is kwart voor vier. Na een stemprocedure van een dag en een nacht, is deze donderdagmiddag duidelijk geworden dat de 71-jarige ex-generaal Muhammadu Buhari, militair leider van december 1983 tot augustus 1985, de voorverkiezingen heeft gewonnen. Voor de oppositie gaat hij het bij de presidentsverkiezingen in februari opnemen tegen zittend president Goodluck Jonathan van de People’s Democratic Party (PDP).

Buhari heeft zijn reputatie als corruptiebestrijder mee: zijn militaire regime trad hard op tegen corruptie. Wat tegen hem spreekt, is dat hij het destijds met de mensenrechten niet zo nauw nam: tegenstanders gooide hij zonder proces in het gevang en de pers werd gemuilkorfd.

De oud-generaal probeerde al drie eerder op democratische wijze president te worden. Deze keer lijkt hij echt een kans te maken. Verschil met de voorgaande verkiezingen is dat de grote oppositiepartijen zich hebben verenigd in het All Progressives Congress (APC). Voor het eerst lijken ze in staat een vuist maken tegen de PDP, de partij die het land al sinds de terugkeer naar democratie in 1999 regeert.

Takkenbezem

‘Change! Change! Change!’, staat in hoofdletters op spandoeken. Sola Adijat draagt een cowboyhoed met het APC-partijlogo, met daarop een hand die een takkenbezem omhoogsteekt. „Jonathan doet niets tegen de bommen, al die doden”, verwijst ze naar de aanslagen en aanvallen van de islamitische terreurgroep Boko Haram in het noordoosten. „Hij heeft zijn kans verspeeld.”

Dat de oppositie volgens haar wel verandering brengt, heeft ze gezien in de deelstaat Lagos. „Sinds de oppositie hier aan de macht is, wordt er aan de weg gewerkt en zijn de openbare scholen verbeterd. Je ziet het zelfs aan dit stadion”, zegt ze.

Er zijn ook andere argumenten om de oppositie te steunen. In het stadion is de roep om ‘de oude man’ nog maar net verstomd als Bola Tinubu de tribune opkomt, één van de invloedrijkste leden van het APC. Area boys drommen om hem heen en heten hem luidkeels welkom. Deze jongemannen die op straat rondhangen zonder helder werk, worden door politici ingezet als betaalde supporters, en voor het vuile werk, zoals het intimideren van tegenstanders.

Tinubu na real oga”, juicht Babatunde Ajishe in het voorbijgaan: „Tinubu is de echte baas”. De oud-gouverneur van Lagos wordt algemeen gezien als de kingmaker in de oppositiepartij: zonder zijn zegen kan een kandidaat niet winnen. „In de Nigeriaanse politiek heb je veel geld nodig, of een godfather als Tinubu”, legt Ajishe uit. „Tinubu is een gul man. Als je hem tegen het lijf loopt, krijg je daar geen spijt van”, zegt hij, verwijzend naar de gewoonte van politici om geld uit te delen.

Patronage

Patronage, corruptie en zelfverrijking zijn de norm in Nigeria. Wie voor de verkiezingen de meeste mensen aan zich bindt door giften of geldbeloften, maakt de grootste kans gekozen te worden. Daarbij wisselen politici gemakkelijk van loyaliteit als dat hun betere kansen biedt.

Hoe staan intussen de kansen van president Jonathan? Onder zijn regering is het terroristische geweld in het noordoosten alleen maar toegenomen. Het leger lijkt de opmars van Boko Haram niet te kunnen stoppen. Juist gisteren werden weer 54 militairen veroordeeld die hadden geweigerd tegen Boko Haram te vechten wegens onvoldoende bewapening. Op economisch vlak is de gemiddelde Nigeriaan er onder Jonathan niet op vooruit gegaan: grofweg tweederde van de circa 173 miljoen inwoners leeft onder de armoedegrens.

Toch is de president niet kansloos voor herverkiezing. Het gros van de kiezers – 40 procent is analfabeet – stemt langs religieuze, regionale of etnische lijn. Voor hen maakt het uit dat Jonathan christen uit het zuiden is, Buhari moslim uit het noorden.

Velen hebben het vertrouwen in de politiek al lang verloren. Tolu Oluwademi verkoopt voor het stadion petten en gleufhoeden met het APC-logo . „Ik ben zakenman, geen politicus.” Hij heeft geen kiezerspas gehaald om te kunnen stemmen. „Politici zijn een pot nat. Dieven zijn het. Ze gaan hun gang maar. Als zij mij niet lastig vallen, val ik hen niet lastig”, zegt hij.