Alkmaars museum krijgt uniek kunstkabinet

De schenking was een grote verrassing. Stedelijk Museum Alkmaar krijgt een bijzonder kunstkabinet van Pierre Gole, meubelmaker voor Lodewijk XIV.

Het 17de-eeuwse kunstkabinet gemaakt door meubelmaker Pierre Gole uit Bergen (NH).

Stedelijk Museum Alkmaar heeft een 17de-eeuws kunstkabinet gekregen gemaakt door de vermaarde meubelmaker Pierre Gole, hofleverancier van de Franse koning Lodewijk XIV. De schenking is gedaan door een Nederlands verzamelaarsechtpaar dat anoniem wil blijven.

De ebbenhouten kast, bedoeld om een verzameling kunstvoorwerpen in te bewaren, is versierd met ingelegde bloemmotieven van fruithout, tin en messing. De getaxeerde waarde is om en nabij een kwart miljoen euro.

„Deze aanwinst is een topstuk voor ons museum”, zegt directeur Lidewij de Koekkoek. „Een schenking van deze kwaliteit is zeldzaam en van groot belang voor onze collectie. We geven het kabinet een ereplaats in onze zaal gewijd aan meesterwerken uit de Gouden Eeuw.”

Gemeentelijke musea hebben geen budget om dit soort topstukken te kopen. Het museum kreeg vorig jaar ook al een grote schenking: een anonieme donateur betaalde de helft van het aankoopbedrag van een schilderij van de Alkmaarse meester Cornelis Cornelisz Buys.

De maker van het kunstkabinet, Pierre Gole (1620-1684), werd geboren nabij Alkmaar, in Bergen, als Pieter Goolen, maar op zijn achttiende trok hij naar Parijs, waar hij werd opgeleid tot meubelmaker. Hij schopte hij het daar tot hofleverancier. Gole leverde honderden tafels, kabinetten en andere kostbare meubelstukken voor Versailles en andere koninklijke paleizen.

Het schenkersechtpaar dacht al een tijdje na over een bestemming voor de kast. „Hij zou niet misstaan in het Rijksmuseum”, zegt De Koekkoek. „Dat heeft twee Gole-kabinetten, waarvan er één op zaal staat. Maar het echtpaar wilde met deze schenking echt het verschil maken voor een museum en niet het risico lopen dat dit prachtige kabinet in een depot terechtkwam.”

De schenking kwam als een verrassing. „Ik kreeg een paar maanden geleden een allerhartelijkste, handgeschreven brief met wat mooie foto’s van het kunstkabinet”, vertelt De Koekkoek. „De afzender was een oudere meneer die trots schreef dat hij dit kabinet vorig jaar juni had gekocht op een veiling bij Christie’s in Londen. Hij nodigde mij uit om eens langs te komen. Ik dacht: interessante kast, sympathieke man en het kan natuurlijk nooit kwaad om verzamelaars te leren kennen. Samen met conservator Christi Klinkert heb ik een afspraak gemaakt.”

Het bleek te gaan om een kinderloos echtpaar, dat 17de- en 18de-eeuwse kunstnijverheid verzamelt. „Het kabinet paste niet echt in hun verzameling”, zegt De Koekkoek. „We zijn daar geweest en hebben anderhalf uur geanimeerd zitten praten. Toen we afscheid wilden nemen, keken zij elkaar aan en zeiden: we willen het kabinet eigenlijk aan jullie schenken.”

De museumdirecteur en haar conservator wisten niet wat ze hoorden. „We sprongen een gat in de lucht! Normaal gesproken gebeurt zoiets pas nadat je jarenlang een band hebt opgebouwd. Voor de schenkers was ons enthousiasme van doorslaggevend belang. Deze schenking laat zien dat voor verzamelaars een persoonlijke benadering belangrijker is dan de grootte van het museum.”