Strandt het jacht Fortuna op de Zuidas?

Voor zijn liefdesboodschap langs de A10 vond hij financiers. Maar een gestrand jacht op de Zuidas kost meer moeite. Leonard van Munster voelt hoe hij klem zit tussen subsidie en bedrijfsleven.

Schets van het beeld Fortuna van Leonard van Munster zoals het op het Amsterdamse Gustav Mahlerplein moet komen te liggen. Fotocollage Leonard van Munster

Het kunstwerk bedacht Leonard van Munster al in 2012 toen hij artist in residence was op de Zuidas: een gekapseisd jacht midden op het Gustav Mahlerplein. Het jacht, 23 meter lang, 7 meter hoog en 6 meter breed, heeft hij geregeld. Hij weet al dat het vanuit de Amstel vervoerd kan worden door Van de Wetering en Verschoor. Het stadsdeel Zuid werkt mee, het Amsterdams Fonds voor de Kunsten heeft geld toegezegd. Maar dat is niet voldoende.

Leonard van Munster is op zoek naar geld. Geld voor een project in het financiële hart van Nederland. Sponsors genoeg daar, zou je zeggen. Het bedrag is overzichtelijk: 15.000 euro. Aan drie sponsors heeft hij genoeg, denkt Van Munster. Dagenlang zit hij te bellen, van de antwoorden wordt hij vaak moedeloos. „Vanmorgen had ik er één aan de lijn die zei dat ik al de derde was die dag, en hij gooide de hoorn er op.” Anderen zeggen dat ze al genoeg doen op de Zuidas en nu hun geld elders willen besteden. Of dat ze net een reorganisatie hebben lopen. Of dat ze al doneren aan belangenclub Hello Zuidas. „Die willen mij 2500 euro doneren, maar als elk bedrijf dat als reden geeft, kan ik nergens meer aankloppen”, zegt Van Munster.

In 2012 kreeg Van Munster net als twee andere kunstenaars de opdracht een ‘site-specific’ kunstwerk te maken. Van Munster bedacht om een gekapseisd schip neer te leggen op het plein voor onder meer het hoofdkantoor van ABN Amro. „Een schip op haar zij staat niet enkel voor een schip dat niet verder kan, maar tevens voor een schip dat weer kan gaan varen. Voor je dromen nastreven en de wijde wereld ontdekken. Uitdagingen aangaan”, verklaart Van Munster. „Het is zoals het Surinaamse gezegde: ‘Mi kanto ma mi de ete’. Ik ben gekanteld maar ik ben er nog. Ondanks alles leef je nog en ben je inderdaad nog in staat je dromen te verwezenlijken.”

Fortuna, doopte hij zijn kunstwerk. „Op dag 2 van het project kregen we al te horen dat er geen geld was om het uit te voeren”, vertelt Van Munster die het idee toch wilde realiseren. Hij ging op zoek naar een jacht en belde werven, verzekeraars en verhuurders of hij er één kon lenen. Dat viel niet mee. „Ik had het bijna opgegeven.” Uiteindelijk hapte Yacht Charter Aalsmeer toe. „Het is een leuk idee”, zegt eigenaar Eibert Bonhof. „Misschien geeft het nog wat reclame ook.”

De tijd dringt: Het Mahlerplein wordt mei volgend jaar verbouwd en dan is er geen plek meer. „Ik heb tot begin januari, dan lukt het nog om in maart het kunstwerk te plaatsen.” Nogmaals aankloppen bij het stadsdeel of het AFK heeft geen zin, zij eisen dat Van Munster privaat geld meebrengt. „Ik zit in een patstelling.”

Hij laat mailtjes van bedrijven zien. Delta Lloyd prijst de „boeiende en mooie symboliek”, maar het budget voor 2014 al is besteed en het eerste overleg voor het nieuwe jaar is pas in februari. Rabobank schrijft geen sponsorbudget te hebben en alleen projecten te doen met kunstenaars uit de Rabo Kunstcollectie. De NN-Groep verhuist naar Den Haag en vindt het project niet passen binnen het sponsorbeleid. Advocatenkantoor Houthoff Buruma prijst „het mooie initiatief om onze buurt te verlevendigen”, maar behalve die bijdrage aan Hello Zuidas wil het zijn sponsorgeld buiten de Zuidas besteden.

Van Munster is geen debutant in het bij elkaar scharrelen van geld. Sinds zijn afstuderen aan de Rietveld in 1996 maakt hij vooral buitenkunst, die meestal tijdelijk op een plek staat. Elke keer moet hij een gemeente of stadsdeel interesseren of andere geldschieters vinden.

Onder een viaduct onder de Ring A10 staat zijn Fata Morgana. Met toestemming en geld van een woningcorporatie, nadat hij zelf had ontdekt dat die grond niet van Rijkswaterstaat maar van de gemeente was. De gemeente verhuurde daarna snel een deel van het terrein een bedrijf.

Van Munster voerde – onder meer via de media – actie om een oplichtende liefdesverklaring bovenop het voormalige GAK-gebouw langs de A10 te behouden. Daar is hij een jaar later nog met woningcorporatie Stadgenoot, de nieuwe eigenaar, en het stadsdeel over bezig.

Hij deed als een van de eersten aan crowdfunding via Voordekunst.nl. Met veel moeite haalde hij 22.000 euro op voor een droomeilandje met een Japanse kers. „Het kostte enorm veel tijd om dat geld bij elkaar te krijgen via sociale media. Uiteindelijk kon het doorgaan doordat ik de maakkosten uit de begroting heb gehaald en het eiland in mijn vrije tijd in elkaar heb gezet. Het is drie jaar later af dan de bedoeling was.”

Dit is geen klaagzang, zegt Van Munster met nadruk. „Ik snap dat ik als kunstenaar ook cultureel ondernemer moet zijn, maar als ik vijf dagen per week geld bij elkaar aan het scharrelen ben, wanneer kan ik dan nog kunstenaar zijn?”