Sportgala wordt voor één keer een voetbalgala

Na jaren van frustratie over miskenning van voetbalprestaties gingen sportprijzen naar voetballers. Het Nederlands elftal miste de WK-titel, maar blonk uit op het Sportgala.

De gelauwerden tijdens het Sportgala. Vanaf links: Ireen Wüst,Rintje Ritsma, voorzitterHuub Dubbelman van de autosportfederatie KNAF, Robin van Persie,Daley Blind,Bibian Mentel,Danny Blind,Louis van Gaal,Jasper Cillessen enHans Robben, de vader van Arjen. Foto ANP

En toen, toch wel verrassend, veranderde het Sportgala in een voetbalgala. De derde plaats van het Nederlands elftal op het WK in Brazilië is dusdanig geapprecieerd, dat vier van de acht trofeeën gisteravond in voetbalhanden kwamen. Een trendbreuk die, eveneens bijzonder, breed werd gedragen.

Wat is er veranderd? Jaren achtereen verlieten voetballers en hun trainers gefrustreerd het Sportgala. Goede prestatie geleverd en geen prijs, hoe kon dat? Omdat ze door, eveneens gefrustreerde, olympische sporters in het stemhokje zouden zijn afgerekend op hun status. Zij krijgen alle aandacht en wij nauwelijks. Zij verdienen miljoenen en wij werken hard voor het minimumloon.

De sympathie voor voetballers was ver te zoeken, was de heersende opvatting. Op ‘hun’ Sportgala zorgden de niet-voetballers voor hun moments of fame. Een veronderstelling waar nooit een spatje bewijs voor is geleverd, want de stemming is anoniem en weinig olympische sporters die openlijk hun afkeer van voetballers hadden uitgesproken. Er ging zelfs een verhaal dat alle roeiers vorig jaar een kongsi hadden gesloten om niet op Arjen Robben te stemmen. Nonsens, leerde navraag in de Amsterdamse RAI.

Underdogpositie

Als waar is dat sporters van alle pluimages zich nu gelijkgesteld voelen, is het opmerkelijk dat het Nederlands elftal op het Sportgala zo ruim gelauwerd werd. Op basis van het kale resultaat hebben de voetballers weinig recht van spreken. Hun bronzen medaille stak in 2014 schril af tegen de reeks olympische, Europese en wereldtitels. Het is waarschijnlijk de manier waarop Oranje derde werd: vanuit de underdogpositie.

Die mening is zeker Louis van Gaal toegedaan. De coach van het jaar – „wat ik niet had verwacht” – zei in zijn dankwoord de prijs met ambivalente gevoelens in ontvangst te hebben genomen. En in de nastoot: „Winnen te midden van 28 wereldkampioenen en acht olympische kampioenen wil zeggen dat het Nederlands elftal in Brazilië heel veel heeft losgemaakt.”

Waar komt die ommekeer plotseling vandaan? Van Jeroen Bijl, manager Topsport van sportkoepel NOC*NSF een voorzitter van de vakjury? Hij had de stemgerechtigde sporters in de huiskrant Lopen Vuur opgeroepen „net als de vakjury heel goed en onbevooroordeeld te kijken naar de geleverde prestaties.” Letterlijk schreef Bijl: „Werk eerst de punten af die je objectief kunt meten en laat daarna je gevoel spreken.”

Vakjury doorslaggevend

Aannemelijker is dat de stemming van de acht leden tellende vakjury dit jaar doorslaggevend is geweest. Binnen dat gezelschap van oud-sporters, voormalige chefs de mission en sportjournalisten was een nieuwe stemprocedure afgesproken. De leden moesten niet langer per categorie een voorkeurslijst van één tot en met drie opstellen, maar op een persoon of één team stemmen.

Bij eensgezindheid weegt de stem van de jury bij de fifty-fifty-verdeling aanzienlijk zwaarder dan de doorgaans verdeelde stem van enkele honderden sporters. En van eendracht binnen de jury was sprake. De leden hadden een uitdrukkelijke voorkeur voor voetballer Arjen Robben als Sportman en schaatsster Ireen Wüst als Sportvrouw van het jaar. Voor Robben gold die voorliefde ook al in 2013, maar toen werd hij – als gevolg van het oude stemsysteem? – verslagen door turner Epke Zonderland, die destijds net zo verbaasd was als velen.

Uitbundig gevierd

Het voetbalfeest in de RAI werd gisteravond het uitbundigst gevierd door aanvoerder Robin van Persie van het Nederlands elftal, die samen met Daley Blind en doelman Jasper Cillessen fysiek aanwezig waren. Robben ontving zijn Jaap Edentrofee in München, waar hij met zijn club Bayern een competitiewedstrijd tegen Freiburg moest spelen. Via een straalverbinding met Zuid-Duitsland kon de voetballer alsnog van zijn vreugde blijk geven.

Terug naar Van Persie, die als aanvoerder van de Sportploeg van het jaar een prominente rol opeiste. Een charmeoffensief van de voetballer die nog wel eens bekritiseerd wordt? Als dat zo is heeft Van Persie heel wat harten heroverd door zijn 94-jarige opa op het podium te halen toen zijn doelpunt-met-snoekduik in de WK-wedstrijd tegen Spanje als Sportmoment van het jaar werd gekozen. Hij wilde zijn opa eren, omdat die veel voor hem heeft betekent. En Van Persie haalde ploeggenoot Daley Blind, tot diens verbazing, naar voren. Omdat hij de pass voor die memorabele treffer heeft gegeven. Alsof Van Persie wilde zeggen: ik ben zo kil nog niet.

Carrièreprijs

Zo werd het Sportgala in meerdere opzichten een bijzondere avond. Ook voor oud-schaatser Rintje Ritsma, die beschroomd moest toegeven voor het eerst aanwezig te zijn. Hij ontving de Fanny Blankers-Koen Carrièreprijs en voegt zich bij een rijtje coryfeeën als Johan Cruijff, Sjoukje Dijkstra, Anton Geesink, Ard Schenk, Anky van Grunsven en Pieter van den Hoogenband.

Tot slot: snowboardster en olympisch kampioen Bibian Mentel werd de Gehandicapte sporter van het jaar. En autocoureur Max Verstappen werd gekozen tot het Talent van het jaar.