Lijdt Emma’s vader écht aan aandachttrekkerij?

Schrijfster Emma Curvers zou de privacy van haar vader schenden in haar debuutroman en in interviews. Hij spande een kort geding aan dat vandaag voorkomt.

foto getty

en Toef Jaeger

Schrijfster Emma Curvers en haar vader kunnen elkaar niet accepteren. Dat was reden voor Emma Curvers (1985) om zich voor haar debuut te laten inspireren door diezelfde vader. Haar dit najaar verschenen roman Iedereen kan schilderen gaat over een meisje dat probeert in vrede met haar ouders te leven, alleen lukt dat niet echt. Haar vader, Hans Kostons geheten, is depressief, hypochonder, lijdt aan psychoses en heeft last van een ziekelijke vorm van aandachttrekkerij. Niet verbazend dat het gezin flink lijdt onder die vader. In de roman herkende de vader van Emma Curvers zichzelf en daarom besloot hij zijn dochter aan te klagen. Vandaag dient het kort geding in de Amsterdamse rechtbank. Hij eist onder meer dat de roman uit de handel wordt genomen.

Hoewel er heel duidelijk ‘roman’ op het omslag staat, is de disclaimer die Curvers haar lezers meegeeft iets anders getoonzet dan gebruikelijk. Meestal staat er iets als ‘dit werk is ontsproten aan de verbeelding. Elke overeenkomsten met bestaande personen berust op louter toeval’. Curvers schrijft: ‘Hoewel werkelijke gebeurtenissen en personen de inspiratie vormden tot het schrijven van dit verhaal, berusten zowel het verloop van het verhaal als de personages op fictie’. Niet ondubbelzinnig genoeg voor de vader die zichzelf geportretteerd zag als ultieme lijder aan hypochondrie: ‘Hans heeft zichzelf hernieuwd belang gegeven door de suggestie van zijn dood.’

Fictie wint bij de rechter meestal

Maar er is meer nodig dan zelfherkenning, wil een ‘personage’ in zo’n rechtszaak kans maken. Wanneer de fictie wordt aangeklaagd wint ze meestal. W.F. Hermans mocht de katholieken beledigen, Pieter Waterdrinker de burgemeester van Zandvoort en Peter Koelewijn maakte geen kans tegen A.F.Th van der Heijden.

Advocaat mr. W. Geertsen, die namens de vader van Curvers optreedt, betrekt dan ook – naast de roman – haar uitlatingen in een interview in de Volkskrant bij zijn zaak. Hierin is Curvers een stuk explicieter over haar vader en legt ze uit waarom haar vader haar heeft „weggedaan”.

Ook maakt ze duidelijk dat de roman gebaseerd is op de gebeurtenissen die voorafgingen aan de ultieme ruzie met haar vader. Vader en personage koppelt ze duidelijk in dat gesprek: „Bij complexe mensen als Hans en mijn vader staan psychologen machteloos. […] Een vage persoonlijkheidsstoornis kan mensen die moeite hebben met het bestaan een gevoel van controle geven. Zolang hun familie hun gedrag tolereert en ze van hun huis een veilige haven kunnen maken, hebben ze geen reden om hun problemen aan te pakken.” Reden om ook – naast het uit de handel halen van het boek – een rectificatie in de Volkskrant te eisen.

Geertsen wil nog niet veel zeggen over de zaak, maar bevestigt dat de berichten rondom het kort geding kloppen en geeft aan dat hij zich ervan bewust is dat er vaker processen tegen romanschrijvers zijn aangespannen: „Het is het eeuwige spanningsveld tussen fictie en de schending van privacy.” Dat laatste is waar de vader en zijn advocaat op inzetten.