Een rekening van 14.710,23, dat is nu al mogelijk

Dit jaar brak de budgetpolis door, een goedkope zorgverzekering. Als je zo’n polis hebt, dan kun je niet meer bij elk ziekenhuis terecht. Maar niet alle verzekerden weten dat. En het ziekenhuis misschien ook niet.

Minister Schippers (Zorg, VVD) gister in de Eerste Kamer. Foto Martijn Beekman

Haar lieve moedertje, zegt ze. 82 jaar. Ze ging voor een onschuldig gesprek naar het ziekenhuis en kwam er dood uit. Het klinkt wat cru, weet dochter Greetje Marianne Prins-Volten uit Purmerend, maar toch is het een juiste samenvatting.

Wie voor een aanleunwoning in aanmerking wil komen, heeft een indicatie nodig van de medisch specialist. Dus toog Greetje begin dit jaar met haar moeder naar het nabijgelegen Westfriesgasthuis in Hoorn. Daar gaan alle Westfriezen naar toe – als het echt niet anders kan. Een Westfries gaat niet naar het ziekenhuis. Die mentaliteit zie je zelfs terug in de statistieken.

Haar moeder bleek tijdens het gesprek afwezig, ze was al niet meer zo sterk. Breekbaar. Een arts zag vocht uit haar benen lopen. Haar hartslag bleek veel te hoog, de longfunctie niet in orde. Mevrouw Volten moest opgenomen worden om aan te sterken, adviseerden de artsen. Ze had niets bij zich, haar dochter zou dat gaan halen.

Maar het ziekenhuisverblijf liep niet zoals verwacht. Dochter Greetje werd een paar dagen later ’s nachts gebeld. Haar moeder was gevallen toen zij naar het toilet wilde. Heup gebroken, een operatie was direct nodig, wilde ze ooit nog lopen. Maar uit die narcose kwam zij nooit meer bij.

Een klacht indienen? Ben je mal, zegt Greetje. Zo zijn we niet, dat doe je niet. Maar het is wel een verdrietige geschiedenis. Haar moeder woonde nog zelfstandig in Andijk, gemeente Medemblik. Weduwe. Dat huis staat nu al een half jaar wat verweesd langs de dijk. Toen Greetje eind november de post doornam, zat er een brief bij van het Westfriesgasthuis. Erven van P. Volten-Visser stond erop, met het adres van haar overleden moeder.

Raadselachtige codes

Geachte heer, mevrouw, luidde de aanhef. „U ontvangt hierbij de rekening voor uw bezoek aan het Westfriesgasthuis in 2014. Deze rekening is eerst aan uw zorgverzekeraar gestuurd. Uw zorgverzekeraar heeft de rekening afgewezen, omdat u een zogenaamde budgetpolis heeft afgesloten. Dit betekent voor u dat u slechts bij een beperkt aantal zorgaanbieders voor een behandeling terecht kunt. Het Westfriesgasthuis heeft voor 2014 geen contract voor budgetpolissen afgesloten.”

Bij de brief zat een nota met diverse raadselachtige codes, cijfers en medische termen. Maar Greetje begreep precies wat er onderaan stond: een bedrag van 14.710,23 euro, binnen veertien dagen te betalen.

Welkom in de wereld van de budgetpolis. Iedereen in Nederland moet zich verplicht tegen ziektekosten verzekeren. Zorgverzekeraars hebben een zorgplicht waarbij ze toegang tot goede zorg moeten garanderen. Maar dat hoeft niet in ieder ziekenhuis.

Sinds dit jaar zijn de budgetpolissen doorgebroken. In 2008 stuntte Univé al met de Zekur-polis, de eerste basispolis die selectief inkocht – patiënten konden niet terecht bij alle ziekenhuizen – en daardoor goedkoper was. Inmiddels hebben vrijwel alle verzekeraars een budgetpolis. Dit jaar werden er twaalf soorten budgetpolissen verkocht aan in totaal 600.000 mensen.

Maar de grote vraag is: hoe weet een patiënt van tevoren wat wel of niet gedekt is? Dat is een puzzel bij 4.400 declaratiecodes die pas achteraf bepaald worden. Die systematiek is in 2012 gekozen toen bleek dat artsen een te grote aanmoediging hadden te veel te declareren.

Vanuit coulance

Voor de familie Volten was de factuur en de budgetpolis van moeder een verrassing. „Ik heb gebeld op 3 december”, zegt Greetje. „Toen was ik eraan toe.” Hoe kan een alleenstaande van 82 zonder internet aan zo’n polis komen? En hoe had zij of haar familie dit kunnen weten? En waarom waarschuwden artsen niet dat hét ziekenhuis van Westfriesland in Hoorn voor verzekerden met een „Beter Af Polis” van Zilveren Kruis een no go area is?

En dan zo’n briefje sturen. Onhandig noemt Greetje het. Niet ondertekend. Wat klantonvriendelijk. Ze is zelf ambtenaar en stelt beroepsmatig veelvuldig brieven op. Maar niet zo.

Bij Achmea wilden ze wel „vanuit coulance” 70 procent van de nota vergoeden, meldt iemand van de klantenservice. Maar de familie heeft die toezegging nog steeds niet op papier.

Het Westfriesgasthuis wil niet ingaan op individuele gevallen, maar wijst er wel op dat aan de balie niet kan worden gezien hoe patiënten verzekerd zijn, ook de artsen kunnen dat niet. Hoe moet je dan iemand waarschuwen? „Dit is iets tussen verzekeraar en verzekerde”, zegt Pieter Vroon van het Westfriesgasthuis, die inmiddels wel waarschuwingsborden op de poli heeft laten ophangen.

De nabestaanden van mevrouw Volten boekten de afgelopen weken geen vooruitgang. Maar gisteren bood Achmea na vragen van deze krant ineens uitsluitsel. De nota moet verkeerd zijn, zegt Achmea. Dit was toch een spoedopname. Achmea belooft de rekening volledig te vergoeden.