Dijsselbloem: ‘wirwar aan regels bij toezicht AFM’

Foto ANP

Geen nevenfuncties meer bij beursgenoteerde bedrijven, geen nevenfuncties bij financiële instellingen in binnen- of buitenland. Het zijn een paar van de strenge aanbevelingen die in het rapport staan, dat minister Dijsselbloem (Financiën, PvdA) liet opstellen over de raad van toezicht van de Autoriteit Financiële Markten, de AFM.

Aanbevelingen waar de toezichthouders helemaal niet blij mee zijn. Als je zo streng bent, krijg je een groot probleem met geschikte mensen vinden, vinden ze. Eén stapte uit onvrede op, een ander vertrekt vervroegd. En er waren er al twee weg uit de vijfkoppige raad. Dijsselbloem wil nu “vernieuwing” van het toezicht op de AFM. Aan de telefoon licht hij toe.

Wat ging er nou mis?
Dijsselbloem: “Er waren in de raad van toezicht hoogoplopende discussie waar de leden niet zelf uitkwamen. Over integriteit, over nevenfuncties, over beleggingen. Toen dat uit de hand liep, heeft de voorzitter mij om een onderzoek gevraagd. Daaruit bleken geen grote overtredingen. Maar er bleek wel heel veel grijs gebied te zijn. Er was een wirwar aan regels.”

Geen grote overtredingen. En toch stelt het rapport voor om nevenfuncties drastisch aan banden te leggen. Waarom?
“Als de regels niet helder zijn, krijg je veel discussie. Er waren hele grote meningsverschillen. Met betere regels krijg je minder discussie.”

Gaat u dat nu ook doen: meer nevenfuncties verbieden voor de toezichthouders op de AFM?
“Ik zal een deel van de aanbevelingen uit het rapport overnemen, ik ga daar de komende maanden naar kijken. Maar ik neem niet bij voorbaat alles één op één over. Ik heb niet de illusie dat je alle discussies over nevenfuncties en belangenverstrengeling voor kunt zijn. Dilemma’s zijn er altijd. Je kunt niet alles dichttimmeren. Waar de aanbevelingen de kant van dichttimmeren opgaan, stuur ik de andere kant op. Niet alles zal onmogelijk worden.”

Dus het opstappen van een aantal leden is prematuur.
“Wás prematuur, ik kan het niet meer terugdraaien. Kijk, mensen zijn boos op dat rapport. Nou, dan hadden ze dat conflict niet bij mij neer moeten leggen.”

Als u strenger wordt, vindt u geen mensen met genoeg financiële kennis meer voor de rol van toezichthouder, waarschuwen ex-leden van de raad.
“We zullen laten zien dat dat niet waar is. Ik wil een diverse groep. Met mensen die flinke kennis van de financiële sector hebben, met mensen die toezicht kunnen houden – een vak apart – en met mensen uit het publieke domein. Want de AFM dient publieke belangen. En ik wil vooral een goede, open cultuur. Dat er niet alleen met elkaar wordt gepraat over wat naar de letter toelaatbaar is, maar ook naar de geest. De AFM is wel toezichthouder, je moet strikt zijn. Adviesfuncties bij financiële instellingen, dat kan niet.”

Die waarschuwing is dus paniek zaaien?
“Tja, de aanval is de beste verdediging. Mensen zijn boos op de aanbevelingen. Er wordt nu ook gezegd dat ik de boel naar me toetrek, meer invloed wil. Maar ik zit er helemaal niet op te wachten dat alle beslissingen over nevenfuncties op mijn bureau belanden. Ik hoef niks goed te keuren vooraf en ik ga nergens apart toestemming voor geven. De raad van toezicht moet zelf een gezonde cultuur hebben als het gaat over integriteit.”