Commissie: tijdsdruk verhindert vernieuwing jeugdzorg

Staatssecretaris van Volksgezondheid Martin van Rijn (PvdA) tijdens een wetsoverleg over de jeugdzorg. Foto: ANP / Valerie Kuypers

Het is niet duidelijk of jongeren in Nederland die volgend jaar een beroep op de jeugdzorg doen, voldoende zullen worden opgevangen. Bovendien is door de grote tijdsdruk niets terechtgekomen van vernieuwing van de jeugdzorg zelf. Dat zegt de Transitiecommissie Stelselherziening Jeugd (TSJ) in een rapport dat vandaag is gepubliceerd.

Deze commissie onder leiding van Leonard Geluk onderzocht de afgelopen twee jaar de overgang van de jeugdzorg van het Rijk naar de gemeenten.

Jongeren die nu al jeugdzorg hebben, houden die ook na 1 januari 2015. Maar hoewel gemeenten en zorgaanbieders contracten hebben gesloten voor de overheveling van de zorg in het komend jaar, is het niet duidelijk of nieuwe cliënten adequaat zullen worden opgevangen, aldus de onderzoekers. “Alleen contracten garanderen nog geen zorg”, aldus de commissie. Zo zijn er contracten gesloten waarin geen afspraken staan over de prijs van de zorg of de hoeveelheid zorg die wordt ingekocht.

NRC: Tijdsdruk heeft zijn tol geëist

Er zijn al eerder problemen gecontateerd bij de overheveling van de jeugdzorg van het Rijk naar de gemeenten. NRC-redacteur Ingmar Vriesema schreef begin deze maand in NRC Handelsblad:

De haast van gemeenten om de inkoopdeadline van 1 december maar niet te missen, heeft elders zijn tol geëist. Er was geen tijd en mankracht over om goede afspraken te maken met huisartsen. „Veel” gemeenten, schrijven de staatssecretarissen zonder aantallen te noemen, hebben nog geen afspraken met huisartsen over het doorverwijzen van kinderen naar specialistische zorg. Van alle gemeenten heeft 40 procent nog geen systeem klaar om de rekeningen van jeugdzorginstellingen te betalen. En liefst acht op de tien gemeenten hebben hun cliënten nog niet verteld wat er volgend jaar voor hen verandert. Van Rijns voorlichter: „Dit is ontzettend belangrijk. De meeste aandacht moet nu uitgaan naar de cliënten.”

Commissie: duidelijke afspraken nodig

Het jaar 2015 “biedt weinig ruimte voor het actief bevorderen van de transformatie door gemeenten”, conluderen de onderzoekers van de TSJ. “De partners in het jeugdveld moeten capaciteit, tijd, middelen en informatie voor de transformatie vrij maken.”

De belangrijkste aanbeveling van het rapport is dat er een agenda moet worden gemaakt voor de inhoudelijke vernieuwing van de jeugdzorg. Daarbij moet duidelijk worden vastgelegd wie waarvoor verantwoordelijk is.