Brussel moet zo spannend worden als Capitol Hill

Het is een veelgehoorde klacht in Brussel: het aantal correspondenten neemt af, terwijl de EU belangrijker wordt. Nu gaat de Amerikaanse webkrant Politico er werken met meer dan 35 journalisten.

Geloven de Amerikanen soms meer in het belang van de Europese Unie dan de Europeanen zelf? Je zou denken van wel nu nieuws-website Politico, het journalistieke zwaartepunt van politiek Washington, zijn oog heeft laten vallen op Brussel.

Mogelijk volgend jaar april moet de Europese versie van Politico operationeel zijn,vanaf dag één zullen er meer dan 35 journalisten werken, de stille droom van elke EU-correspondent.

In een met typisch Amerikaans taalgebruik doorspekte presentatie (exiting, revolution!) werd het concept vorige week toegelicht. Het Europese Politico krijgt net als het Amerikaanse een sterke focus op „de mens achter het beleid”. De EU moet net zo „opwindend” worden als Capitol Hill en voer worden voor filmproducenten. Het was meer dan een persconferentie, het was een open uitnodiging aan de verzamelde Brusselse pers. „We zijn aan het rekruteren”, klonk het onbeschaamd uit de mond van Jim Vandehei, een van de oprichters van Politico.

Meer correspondenten in Brussel

Shock and awe – dat is de strategie die Politico ook in Europa lijkt te willen toepassen. Volgens hoofdredacteur John Harris ontsproot de Amerikaanse tak zeven jaar geleden aan de digitale revolutie in krantenland, die „zowel opwindend als beangstigend” was. Harris en Vandehei kozen voor de aanval.

Het politieke leven van Washington zou hún onderwerp worden. „Met overweldigende kracht domineren – daar draait het om.” Politico verdient vooral geld met het organiseren van events en met exclusieve content voor bedrijven. De redactie in Washington is intussen 200 man groot en ook de Europese zal gestaag worden uitgebreid.

Gaat Politico tegen de trend in? Het is een veelgehoorde weeklacht in Brussel dat het aantal correspondenten afneemt, terwijl de Europese Unie belangrijker wordt. Volgens Gareth Harding, ex-journalist en onderzoeker, is dat een mythe. In een vorige maand verschenen publicatie betoogt hij dat het aantal correspondenten in Brussel in de afgelopen vier decennia alleen maar is toegenomen en ook is blijven groeien ondanks de financiële crisis. In maart 2010 telde Brussel 935 geaccrediteerde journalisten, eind 2013 waren dat er 1.095.

Toch valt hier wel wat op af te dingen. Deels komt de groei doordat er vanuit meer landen over de EU wordt bericht: in 1983 ging het om 43 landen, intussen zijn dat er een stuk of zeventig. Bovendien zit de groei vooral in Chinese journalisten: hun aantal is in tien jaar bijna verdrievoudigd. Het aantal Duitse correspondenten is juist gedaald (van 131 naar 113), evenals het Nederlandse (van 37 naar 25).

En ook door naar Parijs en Berlijn

Hoeveel Politico, dat gaat samenwerken met de grote Duitse uitgever Axel Springer, gaat investeren is niet bekendgemaakt. Maar het wil een vliegende start maken, onder meer met de overname van European Voice, de dominante publicatie over de EU. Michiel van Hulten, consultant en Politico-fan van het eerste uur, is een make-over van dat blad meer dan welkom. „European Voice is een beetje de schoolkrant van Brussel, met droge aandacht voor elk amendement”, zegt de ex-Europarlementariër (PvdA). Andere Brusselse publicaties, zoals EU Observer en Euractiv, kampen met chronisch geldgebrek en missen sexy uitstraling. „Je kan dit zien als de volwassenwording van de berichtgeving over de EU.”

Politico wil niet alleen neerstrijken in Brussel, maar ook in andere Europese hoofdsteden, te beginnen Berlijn en Parijs. Terecht, zegt Van Hulten: de wisselwerking tussen Brussel en lidstaten is essentieel bij de totstandkoming van EU-wetten. „Niemand heeft een grensoverschrijdend netwerk dat specifiek gericht is op EU-berichtgeving.”

De enige publicatie die hier in de buurt kwam, website Presseurop, met in tien talen vertaalde stukken van EU-correspondenten, sloot in 2013 de deuren toen de Europese Commissie de subsidie stopzette. Opvolger Voxeurop werkt met vrijwilligers.

Maar pas op: Washington is anders

Oud-Europarlementariër Michiel van Hulten ziet ook valkuilen. Europa is complex, in ieder geval veel complexer dan Capitol Hill, door de vele talen en culturen, maar ook de uiteenlopende belangen van lidstaten en het stroperige wetgevingsproces. „Het is iets wat veel Europeanen zelf al niet begrijpen”, zegt hij. „Het gevaar bestaat dat Politico zich vergaloppeert.” Daar komt bij dat de European Voice van oudsher een sterk Angelsaksische kijk op de EU heeft. Maar hoe belangrijk zijn de Britten nog? En wat als ze besluiten om de EU te verlaten? „Voor een Engelstalige publicatie zou dat een fors probleem zijn, gezien de dan te verwachten verschuiving naar Frans en Duits in Brussel.”

De Amerikaanse bazen van Politico maken zich daar geen zorgen over. „Het Brusselse Politico wordt een echte Europese publicatie.” Een Duitse of Franse editie wordt in de toekomst bovendien niet uitgesloten.