Apple en Ahold weten van gekkigheid niet wat ze met hun geld moeten doen

Beeld NRCQ

Je hebt als bedrijf wat geld over. Wat doe je dan? Je kunt een ander bedrijf overnemen, schulden aflossen of extra dividend uitkeren. Maar dat is niet wat veel bedrijven tegenwoordig doen: die trekken honderden miljoenen en vaak zelfs miljarden uit om eigen aandelen te kopen.

Wie doet het allemaal?

‘Buybacks’ zijn al enige tijd enorm in trek en er lijkt maar geen eind aan te komen. Deze week maakte Boeing bekend dat het voor liefst 12 miljard dollar (een kleine 9,7 miljard euro) aan eigen aandelen gaat terugkopen: het grootste terugkoopprogramma ooit voor de vliegtuigbouwer.

In Nederland kondigden dit jaar onder meer Ahold, Elsevier, ASMI, Boskalis, Aegon, Nutreco en Fugro terugkoopacties aan, blijkt uit het AFM-register.

Ahold is trouwens sinds deze week klaar - na in twee jaar voor 2 miljard euro aan aandelen Ahold te hebben gekocht. Ter vergelijking: Bol.com werd in 2012 voor 350 miljoen euro overgenomen. En de overname van C1000 kostte concurrent Jumbo 900 miljoen euro.

Waarom doen bedrijven dit?

Enerzijds omdat ze (in het huidige economische klimaat) geen goede investeringen zien of niet durven. “Ze weten niet zo goed wat ze met hun geld moeten doen”, zegt analist Jos Versteeg van Theodoor Gilissen.

Tegelijkertijd maken ze beleggers blij. Het is namelijk (net als dividend) een manier om geld terug te geven aan de aandeelhouders. Met een buyback daalt het totaal aantal aandelen en daardoor stijgt de winst per aandeel (en de koers doorgaans ook). Bij Boeing steeg de koers na de bekendmaking deze week met 14 procent.

Hoe groot is het fenomeen?

Enorm. De vijfhonderd grootste Amerikaanse bedrijven gaven er in een jaar tijd meer dan 500 miljard dollar uit. (Nederlandse buybacks worden niet gecombineerd bijgehouden.)

Is het slim?

Dat ligt eraan. Volgens Versteeg is het afhankelijk van het bedrijf en de beurskoers of het een goed idee is. KPN (huidige koers rond de 2,50 euro) kocht jarenlang aandelen terug toen de koers nog boven de 7,50 stond. “Dat is dus niet handig”, constateert Versteeg. Dat geld had beter in de toekomst van het bedrijf geïnvesteerd kunnen worden.

Voor een bedrijf als Shell dat volgens Versteeg momenteel een relatief lage koers heeft, kunnen buybacks wel interessant zijn.

The Economist benadrukte in september (onder de noemer ‘corporate cocaine’) het gevaar van bedrijven die veel geld in buybacks stoppen en vergeten te investeren. Komt bij dat bonussen vaak samenhangen met de winst per aandeel en de top van bedrijven dus ook eigenbelang hebben bij het kiezen voor een buyback.

Dat buybacks gewoon doorgaan terwijl aandelenkoersen op recordhoogte staan is opvallend en volgens sommigen niet te rechtvaardigen. Bedrijven moeten zo nogal veel betalen voor hun eigen aandelen en stuwen de koersen nóg verder omhoog.

Het is in ieder geval interessant om te zien dat de grootste terugkopers in de VS het afgelopen jaar het niet heel veel beter doen dan de rest. Dat verwacht je wel en was de afgelopen vijf jaar compleet anders.