Vorming kritisch individu belangrijker dan toegepaste kennis

Illustratie Emad Hajjaj

Ooit was het zo mooi. Gerardus Johannes Vossius, en Caspar Barlaeus, hoogleraren in de geschiedenis en wijsbegeerte, openden in 1632 de deuren van het Athenaeum Illustre – de voorloper van de UvA. Al snel werden zij vergezeld door hoogleraren in verschillende andere disciplines en samen droegen zij de zorg de burgers van Amsterdam te scholen in een klassieke opleiding. Tegenwoordig zijn de luchten donkerder getint. Hoewel het allemaal begon met Geesteswetenschappen, wordt juist deze faculteit tegenwoordig door de UvA en de andere Nederlandse universiteiten verwaarloosd. De faculteit heeft aan de UvA sinds het begin van deze eeuw het dubbele aantal studenten, maar slechts de helft van het geld. Waarom? Omdat de cijfers belangrijker zijn geworden dan de inhoud.

Het aantal afgestudeerde studenten is belangrijker geworden dan het waarborgen van kennis en kunde. De universiteit probeert – in de trend van het nutsdenken – steeds efficiënter te werken door constante reorganisaties, maar deze zijn vaak al weer achterhaald op het moment dat ze ingevoerd zijn. Vaak hebben deze reorganisaties een averechts effect; het steeds vernieuwen van structuren kost niet alleen veel moeite, maar ook tijd en geld.

Zowel de studenten als de docenten lijden onder het huidige ‘efficiënte’ beleid van de UvA. Waar de studenten geen moment de tijd krijgen om de nieuwe kennis te laten bezinken, geven de medewerkers veel te veel onderwijs, waardoor zij zich over de kop werken en hun onderzoek noodgedwongen in hun vrije tijd moeten doen. Dit is zo vergaand dat het ontwerp voor de urennormering voor Geesteswetenschappen bij de UvA dit jaar is afgewezen door de Ondernemingsraad.

Daarnaast is de overheid ook niet bepaald meewerkend. Den Haag weigert de universiteit geld toe te kennen voor een diploma als de student ook maar één dag langer over zijn studie doet dan de bedoelde vier jaar. Het Haagse doel van kennisvalorisatie is doorgeslagen. Niet de maatschappelijke relevantie, maar de vorming van het kritische individu hoort het leidende principe te zijn voor de universiteit.

UvA, durf je je fundament echt zo te verwaarlozen? Den Haag, is het echt wenselijk om studenten als producten te zien? De Geesteswetenschappen zijn vertroebeld. En wat ooit zo mooi was, wordt nu weggegooid. Niet omdat het niet deugt, maar omdat kunst en cultuur nog steeds in het verdomhoekje zit.

, student Algemene cultuurwetenschappen (UvA)