Noodgreep om roebel te redden stopt vrije val niet

Russische munt presteert dit jaar slechter dan de Oekraïense.

Roebel in vrije val

In een poging de vrije val van de roebel te stuiten, heeft de centrale bank van Rusland vannacht naar een paardenmiddel gegrepen. Ze verhoogde de rente op de kapitaalmarkt tot 17 procent. De centrale bank besloot daartoe, nadat de wisselkoers van Russische munt gisteren in sneltempo was gedaald ten opzichte van de dollar en de euro: 64 roebel voor 1 dollar en circa 80 roebel voor 1 euro.

Tien dagen geleden verhoogde de bank de rente reeds van 9,5 naar 10,5 procent. De nieuwe, drastische renteverhoging leek vanmorgen aanvankelijk enig effect te hebben. Maar in de loop van de ochtend daalde de Russische munt dieper dan het peil dat gisteren de noodgreep nodig maakte.

In de loop van de ochtend verzwakte de roebel weer, zelfs tot 66 per dollar en 82,30 per euro. De aandelenbeurzen in Moskou openden vanmorgen lager dan gisteren. De roebel is dit jaar de slechtst presterende munt ter wereld en laat daarmee de Oekraïense hryvnja achter zich.

De marktreacties illustreren de dilemma’s waarmee president Poetin worstelt. De hoge rente is een poging om de roebel te verdedigen. Maar als deze lang zo hoog blijft, is dat fnuikend voor de economie. Tegelijkertijd signaleren handelaren op de financiële markten dat de Russische centrale bank zeer terughoudend is met steunaankopen voor de roebel, waarbij zij dollars voor roebels verkoopt.

Dollarreserves

Gisteren besteedde de centrale bank 2,83 miljard dollar voor zij de handdoek in de ring gooide. De dollarreserves worden geschat op circa 400 miljard dollar. Vermoedelijk worden die beschouwd als een economische ‘oorlogskas’ die te belangrijk is om aan de verdediging van de munt te besteden.

Poetins streven om de inflatie te beteugelen, spoort nauwelijks met het beleid om de economie uit de recessie te trekken. De renteverhoging mag dan eveneens een poging zijn de inflatie, die nu al meer dan 10 procent is en voor onrust onder de gewone burgers zorgt, onder controle te houden. Maar de stap is slecht voor het investeringsklimaat, dat al kampt met een armzalige economische groei van hooguit 0,5 procent dit jaar.

Als de olieprijs 60 dollar per vat blijft dan kan de Russische economie in 2015 met 4,5 procent tot 4,7 procent krimpen en in 2016 met rond 1 procent, zo liet de centrale bank gisteren weten. De prijs van een vat Brent-olie daalde vanmorgen voor het eerst duurzaam onder de 60 dollar per vat, en noteerde rond het middaguur 59,10 dollar. Dat is de laagste prijs sinds juni 2009 en bijna de helft ten opzichte van de prijs in juli.

Moskouse beurs

Door de vrije val van de roebel daalde de waarde van alle bedrijven op de Moskouse beurs samen gisteren tot de helft van die van het Amerikaanse technologieconcern Apple.

Of de roebel stand houdt, is onduidelijk. Buiten Moskou pasten veel banken hun koersen amper aan. In de stad Jekaterinburg bleven banken 80 tot 85 roebel voor een euro vragen. Eén bank dreef de koers zelfs op tot bijna 100. De regeringsgezinde krant Izvestija meldde vannacht dat de wisselkantoren op grote schaal lichtborden voor vijf cijfers (drie voor de komma, twee erachter) bestellen – een aanwijzing dat de straathandel uitgaat van een koers tot boven de 100.

De renteverhoging doet denken aan de default van 1998, toen de olieprijs door de Aziatische crisis ook snel in tempo daalde. In mei dat jaar verdrievoudigde de centrale bank de rente van 50 naar 150 procent. Die draconische stap mocht toen niet baten. Op 19 augustus moest Moskou erkennen niet meer aan de betalingsverplichtingen te kunnen voldoen. Door dit moratorium ging Rusland feitelijk bankroet. Die crisis schiep toen een van de voedingsbodems voor het vertrek van president Jeltsin en de opkomst van Poetin.