...en de Franse president verdedigt immigratie

President Hollande prijst de historische bijdrage van immigranten aan de Franse samenleving.

Het is met de electorale opmars van het Front National en de terugkeer van Nicolas Sarkozy wellicht de belangrijkste breuklijn in de Franse politiek. Maar sinds zijn aantreden in 2012 heeft François Hollande het debat over immigratie en integratie steevast overgelaten aan de meer en minder gematigde rechtse oppositie.

Die hekelt de „massamigratie” (Sarkozy), de „islamisering van de samenleving (Le Pen) en de „verdwijnende Franse identiteit” (beiden), terwijl Hollande zich stil hield en, volgens critici uit eigen gelederen, gewoon het strenge vreemdelingenbeleid van zijn voorganger voortzette.

Tot gisteren. In een lange toespraak prees de Franse president de historische bijdrage van immigranten aan de Franse samenleving en probeerde hij vooroordelen van „demagogen” en hun „gebruik van angst” over immigratie in Frankrijk te pareren. Zo’n tegenoffensief is in het huidige tijdsgewricht „bijna politiek incorrect”, merkte een parlementslid van Hollandes Parti Socialiste voorafgaand op.

Frankrijk is „een van de oudste immigratielanden van Europa”, zei Hollande in een klassiek links pleidooi voor een multiculturele samenleving. Een op de vier Fransen heeft voorouders die van elders komen en dat aantal is sinds de jaren zeventig stabiel. Al zo’n tien jaar ligt het aantal nieuwe immigranten op ongeveer 200.000 per jaar, „het laagste aantal van Europa gemeten naar het aantal inwoners”, verzekerde Hollande. Frankrijk „zou Frankrijk niet meer zijn” als het zich „in zichzelf zou keren”. Want: „Diversiteit is een kans.”

De plaats van handeling was even symbolisch als de toespraak zelf. Hollande opende met zijn verhaal formeel een museum gewijd aan immigratie dat in werkelijkheid al zeven jaar open was voor het publiek, maar waar zijn voorganger Sarkozy weigerde een stap over de drempel te zetten.

Het was president Jacques Chirac die in 2002, nadat hij in de tweede ronde van de presidentsverkiezingen tegenover Jean-Marie Le Pen had gestaan, besloot tot de oprichting van het Musée de l’histoire de l’immigration om naar Amerikaans voorbeeld op Ellis Island bij New York de „bijdrage van de immigranten aan Frankrijk” in beeld te brengen. Maar omdat het museum, gevestigd in het ooit voor een koloniale tentoonstelling in de jaren dertig gebouwde Palais de la Porte Dorée, pas klaar was tijdens het presidentschap van Nicolas Sarkozy, bleef een presidentiële inhuldiging altijd achterwege. Sarkozy werd in 2007 verkozen op een strenge anti-vreemdelingenagenda.

Hollande richtte zich tot diezelfde Sarkozy toen hij gisteren zijn steun uitsprak voor open Europese grenzen. „Schengen uit elkaar laten vallen, zou een stap terug zijn”, zei hij. Sarkozy zei vorige maand opnieuw over de vrij-reizenzone Schengen te willen onderhandelen.