De bevingen blijven, maar Kamp moet iets doen

Waarschijnlijk maakt minister Kamp (VVD) morgen zijn gasbesluit bekend. De veiligheid van veel Groningers staat op het spel.

Scheuren in een Gronings huis. Foto ANP / Catrinus van der Veen

Henk Kamp is ziek: de minister van Economische Zaken is zijn stem kwijt. In Groningen houden ze daarom hun hart vast: het definitieve besluit over de toekomst van de Groningse gaswinning wordt toch niet wéér uitgesteld? Ze maken zich ernstige zorgen nu er door de gaswinning meer en zwaardere aardbevingen dreigen.

Valt morgen het besluit?

Toch lijkt het erop dat het kabinet morgen naar buiten treedt met zijn besluit. Anderhalve week geleden is er al uitgebreid over gesproken in de ministerraad, zeggen Haagse bronnen. Naar verwachting zal Kamp morgen bekendmaken dat de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) de gaskraan in Groningen in het belang van de veiligheid verder dicht moet draaien. Het zou gaan om minstens 500 miljoen euro minder gasbaten in 2014: ruim 5 procent van de totale Groningse gaswinning.

Volgens betrokkenen ligt het kabinetsbesluit grotendeels in lijn met een nog vertrouwelijk advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). De toezichthouder waarschuwde al tweemaal dat Kamp omwille van de veiligheid van de Groningers drastisch moest ingrijpen.

Recordhoeveelheid gas

Maar in 2013 liet Kamp een recordhoeveelheid gas uit de bodem halen. In januari dit jaar trok hij opnieuw zijn eigen plan. De vijf boorputten bij het kwetsbare Loppersum bleven voor 20 procent draaien, terwijl de toezichthouder aandrong op sluiting. Andere putten moesten méér produceren, tot maximaal 42,6 miljard kuub aardgas dit jaar.

SodM trok direct aan de bel. In de stad Groningen „kunnen nare dingen gebeuren”, waarschuwde de inspecteur-generaal in deze krant (€). Groningen is veel dichter bebouwd dan Loppersum. De toezichthouder kreeg gelijk. De stad Groningen werd op 30 september van dit jaar getroffen door een aardbeving die tot in het stadshart werd gevoeld.
Dat leidde tot een nieuwe politieke realiteit. De veiligheid van veel meer Groningers staat op het spel. Provinciale en lokale bestuurders eisen dat de gaswinning wordt teruggeschroefd. Sinds de klap in september is het aardbevingsgebied uitgebreid tot aan Hoogezand-Sappemeer en Menterwolde en het aantal potentiële gedupeerden meer dan verdubbeld. In de stad alleen al wonen 200.000 Groningers. Om nog maar te zwijgen over de ‘kwetsbare objecten’: flats, bruggen, leidingen, ziekenhuizen, scholen, monumenten, universiteit en bejaardenhuizen.

Bezwaren

In het gasbesluit verwerkt Kamp ook zijn reactie op de bezwaren die 720 burgers en organisaties hebben aangetekend tegen zijn voorlopige gasbesluit afgelopen januari. Lokale bestuurders dreigen naar de Raad van State te stappen als de veiligheid niet voldoende is gewaarborgd.

Henk Kamp staat voor een dilemma. Er is geen garantie dat Groningen veiliger wordt bij minder winning. De bevingen gingen dit jaar gewoon door, al zijn het er minder dan in 2013. Niemand, ook wetenschappers niet, weet zeker of minder gaswinning leidt tot minder (zware) bevingen. Maar de minister móet iets doen. De onrust en zorgen in Groningen zijn een politiek feit.

Waarschijnlijk zal Henk Kamp zijn gasbesluit morgen in Groningen presenteren, net als in januari dit jaar. Toen werd hij in Loppersum onthaald op tomaten, tractoren en Groningse vlaggen. Alleen moet zijn veiligheid wel gegarandeerd zijn. En hij moet zijn stem terugkrijgen.

Lees vandaag in NRC Handelsblad: Loppersum: “Dit vreet aan ons” (€).