De agent komt op straat te staan

De komende jaren worden meer dan tweehonderd politiebureaus gesloten, maakte minister Opstelten gisteren bekend. Vijf vragen over het politiebureau en de nieuwe plannen.

De politie experimenteert in sommige plaatsen met ‘pop-upbureaus’.foto jerry lampen / anp

1Wat is er aan de hand met politiebureaus?

Meer dan de helft van de bureaus gaat de komende tien jaar dicht. Dat kondigde minister Opstelten (Veiligheid en Justitie, VVD) gisteren aan in een brief aan de Tweede Kamer. In de brief is geen sprake van ontslagen.

Op dit moment telt Nederland 788 politielocaties: 400 bureaus en 388 kleinere steunpunten. Van de 400 bureaus blijven er 167 over in 2025. In ruil daarvoor worden volgens Opstelten „400 moderne politiesteunpunten ingericht”. Oftewel, er komen zo’n twintig steunpunten bij.

Een steunpunt is veel beperkter dan een politiebureau en alleen bedoeld voor contact met burgers. Mensen kunnen er een afspraak maken om aangifte te doen of om de wijkagent te spreken.

Vergelijk de verandering met de verdwijning van postkantoren, zegt een politiewoordvoerder. „Postkantoren hebben we ook niet meer zoveel in Nederland. Die zitten nu geïntegreerd in een Bruna. Zo moet je de steunpunten eigenlijk ook zien.”

De steunpunten zijn voornamelijk gevestigd in gemeentehuizen. Ook experimenteert de politie in sommige plaatsen met ‘pop-upbureaus’.

2 Waarom worden de bureaus gesloten?

Dat bespaart geld. In 2019 moet de politie 260 miljoen euro per jaar minder uitgeven volgens de kabinetsplannen. Hoeveel met de sluiting van de bureaus precies wordt bespaard, is niet duidelijk. Welke bureaus dichtgaan is ook nog niet bekend. Volgens minister Opstelten is het traditionele politiebureau op veel plekken niet meer nodig. Agenten moeten meer de straat op en burgers doen vaker aangifte online, vanuit huis.

3 Wat gebeurt er op een politiebureau eigenlijk?

In tegenstelling tot de steunpunten heeft ieder bureau een basisteam van politiemedewerkers. Rechercheurs doen er onderzoek, agenten komen er samen voor ze op surveillance gaan en baliemedewerkers staan burgers te woord die telefonisch aangifte doen of een afspraak met een wijkagent willen maken.

Waar steunpunten ook niet over beschikken, zijn cellen voor arrestanten, douches, omkleedruimtes, wapenkluisjes en verhoorkamers.

4 Hoe moet je straks aangifte doen?

Van de circa 1,1 miljoen aangiftes per jaar worden er steeds meer via politie.nl gedaan. Inmiddels bijna de helft. Het gaat dan alleen om lichte misdrijven als fietsendiefstal. Zwaardere misdrijven, zoals woninginbraak en geweldsdelicten, kunnen niet online aangegeven worden.

Op online aangiftes is kritiek. Deze maand meldde het NCRV-programma Altijd Wat Monitor dat online aangifte doen onveilig is. Mensen versturen zo vertrouwelijke informatie (geboorteplaats, burgerservicenummer, geboortejaar) zonder een vorm van beveiliging zoals DigiD.

Ook voor ouderen is aangifte doen via internet vaak moeilijk.

Misdrijven melden blijft mogelijk op bureaus, al moet daar wel een afspraak voor gemaakt worden.

Op sommige steunpunten zijn geen agenten aanwezig, maar doe je aangifte via een ‘3D-aangifteloket’: een kamertje met een videoverbinding met een politiemedewerker die op een andere locatie zit.

In 2012 loste de politie 23,7 procent van de aangegeven misdrijven op. In 2005 was dat nog 25,2 procent.

5 Wat vindt de politie van de verandering?

Politievakbond ACP vindt de sluiting van de bureaus „onverstandig”, zegt voorzitter Gerrit van de Kamp. „De kracht van de politiebureaus is juist dat ze in de haarvaten van de samenleving zitten. Er zijn al veel bureaus gesloten, de politie komt nu op een nog grotere afstand van de samenleving te staan.” Ook vraagt hij zich af waar politiemedewerkers voortaan bij elkaar komen: „Dat is de grote vraag die we de komende tijd moeten beantwoorden.”

Voor Van de Kamp kunnen de steunpunten de functie van bureaus niet overnemen: „Een servicepunt waar een paar uur een collega zit, is natuurlijk niet hetzelfde als een politiebureau.”