Je eigen DNA testen? 23andMe maakt het mogelijk

Beeld Youtube

De grootste aanbieder van commerciële DNA-testen, 23andMe, komt naar Europa. Een Nederlands distributiecentrum verzorgt de logistiek van de buisjes met speeksel, waarmee consumenten bijvoorbeeld hun eigen stamboomonderzoek kunnen doen en mogelijke genetische ziektes kunnen opsporen.

1. Wat is 23andMe?

Het Amerikaanse 23andMe, vernoemd naar het aantal chromosomenparen in een menselijke cel, biedt een DNA-analyse aan op basis van speeksel. Klanten kunnen een testkit online bestellen waarna een laboratorium in de Verenigde Staten het speeksel analyseert. Daarna kun je je DNA-profiel online inzien. 23andMe lanceerde de speekselanalyse op 1 december in het Verenigd Koninkrijk en Ierland.

2. Wat heeft een Nederlands distributiebedrijf hier mee te maken?

Het is goedkoper de speekselbuisjes als bulk naar de Verenigde Staten op te sturen. 23andMe zocht daarom een distributiecentrum gespecialiseerd in logistiek in de gezondheidszorg, zoals Movianto, eigendom van het Amerikaanse medische bedrijf Owens & Minor (omzet 9,07 miljard dollar in 2013, winst 111 miljoen). Het Europese distributiecentrum in Oss met een oppervlakte van 13.000 vierkante meter levert bijvoorbeeld geneesmiddelen, vaccins en medische hulpmiddelen aan farmaceutische groothandels, apotheken, ziekenhuizen en individuele klanten, zoals 23andMe.

Maar zo zijn er natuurlijk wel meer bedrijven in Europa en ook in het Verenigd Koninkrijk. De optie via Nederland bleek het goedkoopst, aldus een Engelse woordvoerder van 23andMe.

3. Wat doet het distributiecentrum precies met de buisjes?

Movianto stuurt de kant en klare 23andMe-kits op naar mensen die een bestelling plaatsen vanuit het Verenigd Koninkrijk of Ierland. “Per dag zijn dit er ongeveer honderd,” vertelt Daniele Zaino van het distributiecentrum. De klanten sturen de buisjes met speeksel terug en eenmaal per week gaat dit als in een bulkverzending naar het laboratorium in de VS. Zo kort na de lancering zijn er nog niet veel buisjes retour gekomen. Zaino:

“Soms laten mensen het toch even op hun nachtkastje liggen.”

4. Kunnen we in Nederland ook een 23andMe-kit bestellen?

Dat kan, maar dan niet de variant zoals in Engeland. 23andMe heeft de DNA-service eerder al gelanceerd in de Verenigde Staten en Canada. Alleen in Engeland en Canada biedt 23andMe testkits aan waarbij naast een genetische stamboomanalyse en een ruw genetisch profiel ook een gezondheidsrapport wordt gemaakt met informatie over bijvoorbeeld genetische risicofactoren en erfelijke aandoeningen. De woordvoerder van 23andMe:

“Maar deze gezondheidsrapporten zijn niet goedgekeurd door de FDA.”

De Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) sommeerde 23andMe te stoppen met deze service, omdat niet aangetoond is dat de test ziekten kan diagnosticeren of voorkomen, terwijl het bedrijf dit wel claimde. Ook binnen de Europese Unie wordt gesproken over striktere regelgeving voor commerciële DNA-tests. De beperkte Amerikaanse versie is op dit moment nog wel in Nederland te bestellen, voor 99 dollar. De uitgebreide variant á 125 pond (158 euro) blijft voorlopig alleen beschikbaar voor inwoners van het Verenigd Koninkrijk, Ierland en Canada. De woordvoerder legt uit:

“We zijn nu de marketingmogelijkheden aan het evalueren en willen de lancering in Engeland eerst helemaal succesvol laten verlopen voordat we naar andere landen gaan.”

5. Wie zijn de geldschieters?

Er is een opvallende link met techbedrijf Google: de CEO van 23andMe is Anne Wojcicki, de vrouw van Google-oprichter Sergey Brin. Google investeerde ook 3,9 miljoen dollar (3,1 miljoen euro) in het bedrijf. ‘The Google of Spit’ noemt New York Magazine de DNA-database van 23andMe zelfs al. En zo gek is die vergelijking nog niet eens als je weet wat een van de doelen van Wojcicki is: het creëren van een grote database waar wetenschappers in kunnen zoeken.